Аслияб гьумералде

ТIадегIанаб къо

ТIадегIанаб къо

ТIадегIанаб къо

Анасица бицараб хIадисалда хирияв Аварагас ﷺ абун буго: «Щив чи вугониги жинца мухIаррамалъул лъабго къоялъ кIал ккун, ай хамизалъ, рузманалъ, шаматалъ, БетIергьан Аллагьас гьесие хъвала щибаб къо рикIкIун ичIнусго соналъул гIибадат», - абун. Гьединго, имам Нававияс хъван буго: «Хириял моцIазул суннатаб кIал кквезе бищунго хирияб мухIаррам буго», - ян.

 

МухIаррам моцIалъул анцIа-билеб къо ккола ГIашура къо. Гьеб буго ГIарафа къоялда хадуб лъагIалида жаниб бищун хирияблъун рикIкIунеб къоги.

 

ГIашура къоялъул хиралъи

Ибну ГIабасидасан бицана: «Свалат-салам лъеяв Авараг Мадинаялде вачIиндал, гьесда ягьудиял ратана кIал ккун, цинги Аварагас гьезда гьикъана: «Гьаб къоялъ нужеца кIал кквеялъе гIилла щиб?» - абун. Гьез жаваб гьабуна: «Гьаб буго тIадегIанаб къо, жиндилъ Аллагьас Муса авараг хвасар гьавураб, фиргIавнги гьесул къавмги гъанкъизабураб ва гьеб къоялъ Муса аварагас щукру гьабун кIал ккуна», - ян. Цинги, Аварагас ﷺ абуна: «Ниж Муса авараг кIодо гьавизе цIикIкIун мустахIикъал руго нужедасаги», - ян. Хадуб, Аварагас ﷺ гьеб къоялъ кIал кквеян асхIабзабазда амру гьабидал, гьез абуна: «Я, Бичасул Авараг! Нилъеца кин гьеб къоялъ кIал кколеб, гьеб къо буго ягьудиязги насраниязги кIодо гьабулеб къо», - ян. Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «Исана нилъеца кIал кквела, тIасияб соналъ гьезда релълъенлъи гьабичIого букIине нилъеца ичIабилебги анцIабилебги къоялъ кIал кквела», - ян. Киниги хирияв Авараг ﷺ тIасияб соналде щвезегIан хутIичIо, гьаб захIматаб дунял тун Алжаналде вачун ана.

Гьединго, Ибну ГIабасица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца ГIашура къоялъ кIал ккве, ягьудиязде хилиплъиги гьабе, цебесеб яги нахъисеб къоялъ кIал кквеялдалъун», - абун.

Абу Къутадатица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Свалат-салам лъеяв Аварагасда гьикъидал ГIашура къоялъул хиралъиялъул, Гьес абуна: «ГIашура къоялъул кIалалъ араб тIубараб соналъул мунагьал чурула», - ян.

ЦIакъго хирияб буго ГIашура къоялъ мискин-пакъирасе садакъа кьезе, рокъор ругел чIужу-лъимал рохизаризе. Аварагас ﷺ хIадисалда абун буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ бесдал лъималазул бетIералда квер бахъун, ай гьезие кумек гьабун, Аллагьас гьесул квер хъвараб рас рикIкIун гьесул даража борхула», - ян. Абу Гьурайратица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ жиндирго хъизамалъе гIатIилъи гьабун, Аллагьас гьесие тIубараб соналъ гIатIилъи гьабула», - ян. Гьеб къоялъ цо диргьамалдалъун гьабураб садакъа Аллагьас ﷻ анкьнусазариде бахинабулаянги буго.

Ибну ГIабасица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ кухIлу бахун, гьесул берал киданиги унтиларо», - ян.

Гьеб къоялъ лъугьана гIемерал лъугьа-бахъинал. ГIашура къоялъ Аллагьас ﷻ бижана зоб-ракь, гIарш-курс, малаикзаби, гьеб къоялъ вачIана Адам авараг Алжаналдаса дунялалде ва гьеб къоялъ къабул гьабуна Аллагьас ﷻ Адамил тавбу, гьеб къоялъ гьавуна Аллагьасул ﷻ гьудул Ибрагьим авараг ва гьев цIаялдаса хвасар гьавуна. ГIашура къоялъ Юнус авараг вачIана ччугIил чохьониса къватIиве, Аллагьас ﷻ нахъе босана Аюб аварагасдаса унти.

 

ГIашура къоялъ цIалулеб дугIа

ТIоцебе цIалила 70 нухалъ «ХIасбуналлагьу ва нигIмал вакил, ва нигIмал мавла, ва нигIма ннасир». Хадуб, анкьго нухалъ гьаб дугIа цIалила: «СубхIаналлагьи мильаль мизани ва мунтагьал гIильми ва маблагъа рриза, ва зинаталь гIарши, ла мальжаа ва ла манжаа мина ллагьи илла илайгьи, субхIаналлагьи гIадада шшафгIи валь ватри, ва гIадада калимати ллагьи таммати куллигьа. Асъалука ссаламата бирахIматика я архIама ррахIимин. Ва ла хIавла ва ла къуввата илла биллагьил гIалиййил гIазим, ва гьува хIасби ва нигIмаль вакилу, ва нигIмал мавла, ва нигIма ннасиру ва салля ллагьу гIала саййидина МухIаммадин хайри халкъигьи ва гIала алигьи васахIбигьи ажмагIина».

 

ХIасан ХIажимухIаммадов

2026-09-01 (РабигIул аввал 1448 с) №17.


Минскалда тIобитIана халкъазда гьоркьосеб форум

Беларусь Республикаялъул тахшагьар Минскалда тӀобитӀана «Механизмы укрепления межкультурного взаимодействия и духовно-нравственных ценностей на международной арене» абураб цIаралда гъоркь халкъазда гьоркьосеб форум. Исламияб маданияталъул, гӀелмуялъул ва лъай кьеялъул фондалъул...


Аллагь ﷻ лъазе бокьани

Аллагь ﷻ лъалездасан вукIине ва шайтIаналдаса хвасарлъизеги бокьани, ункъо жо тезе ккола: иблис ва иблисалъе бокьараб, напс ва напсалъе бокьараб, гьава ва гьаваялъе бокьараб, дунял ва дунялалъе бокьараб.   Иблисалъе бокьана дур дин тIаса инабизе, мунгун цадахъ доб ЖужахIалда абадиялъ...


Гьорхъохъеб дин

Ислам буго гьоркьохъеб ва бигьаяб дин. ТӀадегӀанав Аллагьас ﷻ хирияб Къуръаналда абуна: «Нижеца нуж умматлъун гьаруна гьоркьохъеб хIал ккураб», - ян («Бакъара» сурат, 143). Гьелъул магӀна ккола муъминчиясул нух хӀинкъиялдаги хьулалдаги гьоркьоб букӀине кколин...


Мисал босула

Бищун талихIавлъун ккола Аллагьас ﷻ тIадкъарал хIукъукъалги тIуралев, хирияв Аварагасул ﷺ суннатги цIунулев ва исламалда рекъон хъизан-агьлуялъе тарбияги кьолев чи. Лъимералъ тIаса бищулеб нух бараб букIуна эбел-инсуда.   ГIемер абулеб рагIула, эбелалда яги инсуда релълъарав вугин абун....


ХIасил щиб ккараб?

АлахIамдулиллагь, щибаб рецц Аллагьасе ﷻ, ракI бохулеб, черхалъе гьайбатаб асар гьабулеблъун букIана риидалил гIодоркъоязда Къуръан цIализе, как базе, тIабигIат берцин гьабизе, дарсазде хьвадун, лъималаз мажгитал цIун рукIараб заман.   Лъимал руго нилъер берзул канлъаби, рухI кьунги гьезие...