Аслияб гьумералде

ТIадегIанаб къо

ТIадегIанаб къо

ТIадегIанаб къо

Анасица бицараб хIадисалда хирияв Аварагас ﷺ абун буго: «Щив чи вугониги жинца мухIаррамалъул лъабго къоялъ кIал ккун, ай хамизалъ, рузманалъ, шаматалъ, БетIергьан Аллагьас гьесие хъвала щибаб къо рикIкIун ичIнусго соналъул гIибадат», - абун. Гьединго, имам Нававияс хъван буго: «Хириял моцIазул суннатаб кIал кквезе бищунго хирияб мухIаррам буго», - ян.

 

МухIаррам моцIалъул анцIа-билеб къо ккола ГIашура къо. Гьеб буго ГIарафа къоялда хадуб лъагIалида жаниб бищун хирияблъун рикIкIунеб къоги.

 

ГIашура къоялъул хиралъи

Ибну ГIабасидасан бицана: «Свалат-салам лъеяв Авараг Мадинаялде вачIиндал, гьесда ягьудиял ратана кIал ккун, цинги Аварагас гьезда гьикъана: «Гьаб къоялъ нужеца кIал кквеялъе гIилла щиб?» - абун. Гьез жаваб гьабуна: «Гьаб буго тIадегIанаб къо, жиндилъ Аллагьас Муса авараг хвасар гьавураб, фиргIавнги гьесул къавмги гъанкъизабураб ва гьеб къоялъ Муса аварагас щукру гьабун кIал ккуна», - ян. Цинги, Аварагас ﷺ абуна: «Ниж Муса авараг кIодо гьавизе цIикIкIун мустахIикъал руго нужедасаги», - ян. Хадуб, Аварагас ﷺ гьеб къоялъ кIал кквеян асхIабзабазда амру гьабидал, гьез абуна: «Я, Бичасул Авараг! Нилъеца кин гьеб къоялъ кIал кколеб, гьеб къо буго ягьудиязги насраниязги кIодо гьабулеб къо», - ян. Хирияв Аварагас ﷺ абуна: «Исана нилъеца кIал кквела, тIасияб соналъ гьезда релълъенлъи гьабичIого букIине нилъеца ичIабилебги анцIабилебги къоялъ кIал кквела», - ян. Киниги хирияв Авараг ﷺ тIасияб соналде щвезегIан хутIичIо, гьаб захIматаб дунял тун Алжаналде вачун ана.

Гьединго, Ибну ГIабасица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Нужеца ГIашура къоялъ кIал ккве, ягьудиязде хилиплъиги гьабе, цебесеб яги нахъисеб къоялъ кIал кквеялдалъун», - абун.

Абу Къутадатица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Свалат-салам лъеяв Аварагасда гьикъидал ГIашура къоялъул хиралъиялъул, Гьес абуна: «ГIашура къоялъул кIалалъ араб тIубараб соналъул мунагьал чурула», - ян.

ЦIакъго хирияб буго ГIашура къоялъ мискин-пакъирасе садакъа кьезе, рокъор ругел чIужу-лъимал рохизаризе. Аварагас ﷺ хIадисалда абун буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ бесдал лъималазул бетIералда квер бахъун, ай гьезие кумек гьабун, Аллагьас гьесул квер хъвараб рас рикIкIун гьесул даража борхула», - ян. Абу Гьурайратица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ жиндирго хъизамалъе гIатIилъи гьабун, Аллагьас гьесие тIубараб соналъ гIатIилъи гьабула», - ян. Гьеб къоялъ цо диргьамалдалъун гьабураб садакъа Аллагьас ﷻ анкьнусазариде бахинабулаянги буго.

Ибну ГIабасица бицараб Аварагасул ﷺ хIадисалда буго: «Щив чи вугониги ГIашура къоялъ кухIлу бахун, гьесул берал киданиги унтиларо», - ян.

Гьеб къоялъ лъугьана гIемерал лъугьа-бахъинал. ГIашура къоялъ Аллагьас ﷻ бижана зоб-ракь, гIарш-курс, малаикзаби, гьеб къоялъ вачIана Адам авараг Алжаналдаса дунялалде ва гьеб къоялъ къабул гьабуна Аллагьас ﷻ Адамил тавбу, гьеб къоялъ гьавуна Аллагьасул ﷻ гьудул Ибрагьим авараг ва гьев цIаялдаса хвасар гьавуна. ГIашура къоялъ Юнус авараг вачIана ччугIил чохьониса къватIиве, Аллагьас ﷻ нахъе босана Аюб аварагасдаса унти.

 

ГIашура къоялъ цIалулеб дугIа

ТIоцебе цIалила 70 нухалъ «ХIасбуналлагьу ва нигIмал вакил, ва нигIмал мавла, ва нигIма ннасир». Хадуб, анкьго нухалъ гьаб дугIа цIалила: «СубхIаналлагьи мильаль мизани ва мунтагьал гIильми ва маблагъа рриза, ва зинаталь гIарши, ла мальжаа ва ла манжаа мина ллагьи илла илайгьи, субхIаналлагьи гIадада шшафгIи валь ватри, ва гIадада калимати ллагьи таммати куллигьа. Асъалука ссаламата бирахIматика я архIама ррахIимин. Ва ла хIавла ва ла къуввата илла биллагьил гIалиййил гIазим, ва гьува хIасби ва нигIмаль вакилу, ва нигIмал мавла, ва нигIма ннасиру ва салля ллагьу гIала саййидина МухIаммадин хайри халкъигьи ва гIала алигьи васахIбигьи ажмагIина».

 

ХIасан ХIажимухIаммадов

2026-09-15 (РабигIул ахир 1448 с.) №18.


Ракьулъ бижулеб гIурдахIан

Камъат (гIараб мацIалда факъгI абунги лъала, гIурус мацIалда трюфель) ккола ракьулъ бижулеб кваназе бегьулеб гIурдахIан. Хасго гьеб гIемер батула ГIагараб Машрикъалъул ва Шималияб Африкаялъул авлахъазул гIатIилъабазда, гьениб гьеб загьирлъула цIад бан хадуб. Гьеб гIажаибаб ракьалъул нигIматалъе...


Мадраса рагьана МагIлибги

Хьаргаби районалъул МагIли росулъ рагьана цIияб мадраса. Гьелъие цIарги кьуна Дагъистаналъул муфти, шайих АхIмад-афандиясул. Мадрасалда чIезарун руго киналго шартIал. Руго цIалул кабинетал, библиотека ва мутагIилзабазе хIажатабщинаб. Мадраса рагьиялъул хIурматалда тIобитIана динияб мажлисги....


ГIадамал данде гьарулеб ифтар

Щибаб хамиз къоялъ мажгиталъур данделъула гIадамал кIал биччазе. Анкьида жаниб тIоритIулел ифтарал гIуцIула «Инсан» фондалъ, гьелъие кумек гьабула волонтераз.   Нижеца гара-чIвари гьабуна «Инсан» фондалъул вакил Мурадилгун ва цIехана гьелъулги волонтеразул...


Къинал руччабазе малъа-хъваял

Лъимер гьабизе йигеб заман буго цIакъ кIвар бугеб гIуж. Гьеб заманалда, хасго чIужугIаданалъ, жиндирго сахлъи ва рацIцIалъи, кванил ва цогидалъулги низам цIунизе ккола. Гьединго халкквезе ккола тIад ретIунеб ратIлида хадубги. Лъимер ва жийго квачалдаса цIунизе ккола, тIадкъараб ретIел, угъдул...


Авараг ﷺ лъай – гьев вокьи

Аллагьасул Аварагасде ﷺ бугеб рокьиялъ гьесул асхIабзабазул ракIазулъ хасаб бакI кколаан. Гьеб рокьи гьез загьир гьабулаан рагIудалъун ва пишабаздалъун гуребги Аварагасул ﷺ къадру цIунулел, гьесул лъикIлъаби рицунел, гьесул тIокIаб гIамал-хасият беццулел шигIрабаздалъунги.   АсхIабзабазда...