Хосиятҳои шифобах-шии чукрӣ
Бо фаро расидани баҳор дар кӯҳистони Тоҷикистон яке аз гиёҳҳои серистеъмол ва шифобахш – ревоҷ, ки миёни мардум бо номи чукрӣ машҳур аст, мерӯяд. Ин гиёҳи хӯрданбоб на танҳо маззаи хос дорад, балки дорои хислатҳои зиёди табобатӣ низ мебошад.
Тибқи маълумоти «Энсиклопедияи тиббӣ», дар таркиби ревоҷ витамини С, қанд, кислотаҳои органикӣ (ҷавҳари лимӯ, себ ва оксалат), инчунин намакҳои калий (К), калсий (Са), фосфор (Р) ва магний (Mg) мавҷуданд. Ин таркиб ба он хосияти қавии тақвиятбахшӣ мебахшад.
Хосиятҳои шифобахши ревоҷ:
– моддаҳои ғафсгаштаи баданро пароканда мекунад;
– кори меъда, ҷигар ва узвҳои гарммиҷози даруни шикам ва синаро қавӣ мегардонад;
– иштиҳоро мекушояд ва ташнагиро мешиканад;
– шиддати ҷӯшиши сафроро паст мекунад;
– қайи сафровӣ ва беҳузур шудани дилро қатъ месозад;
– фишори баланди хунро паст менамояд;
– хуни сафровиро соф мекунад;
– табҳои гарм ва сафровиро дафъ месозад.
Ҳамчунин, гуфта мешавад, ки истеъмоли бардавоми он ба кам шудани моддаи қанд дар таркиби хун мусоидат карда, аз пайдоиши пучак ва чиртакҳо пешгирӣ менамояд.
Дар Тибет ревоҷро давои иллати меъдаву рӯда медонанд ва аз он мураббо, шарбат ва кисел омода мекунанд. Ҳакими бузург Абӯалӣ ибни Сино низ чукриро барои муолиҷаи диққи нафас, заъфи ҷигар, дарди меъда, исҳоли хунин, бемориҳои гурда ва пешобдон истифода мебурд.
Агар талқони ревоҷро бо решаи чоқула якҷо бихӯранд, барои бемориҳои роҳи нафас – аз ҷумла сулфа, зиқ-ун-нафас ва гирифтагии овоз муфид шумурда мешавад. Бо шароби себ истеъмол карданаш барои сустии мушакҳо ва асаб тавсия мегардад. Бо оби гарм нӯшиданаш бошад, оруғ (аз ҷумла турш), дарди рӯда ва баъзе ҳолатҳои чурраро сабук мекунад.
Имрӯзҳо дар тиби муосир хока (0,1-0,3 г), шарбат ва қиёми спиртии решаи ревоҷ ҳамчун воситаи исҳоловар ва тақвиятбахши кори рӯда истифода мешавад. Миқдори яккаратаи решаи ревоҷ дар як рӯз аз 4,5 то 7 граммро ташкил медиҳад. Дар бемориҳои меъда ва ҷигар метавон ба ҷойи он гули сурхро баробари якуним вазни ревоҷ истифода бурд.
Бо вуҷуди фоидаҳои зиёд, истеъмоли ревоҷ бояд боэҳтиёт ва мувофиқи меъёр бошад. Аз ҳад зиёд истеъмол кардан метавонад боиси нохушиҳои меъдаву рӯда гардад. Пеш аз истифодаи табобатӣ машварати табиб тавсия дода мешавад.
