Моҳи Сафар

Моҳи Сафар

Моҳи Сафар

Моҳи Сафар – ин 2-юмин моҳи солшумории мохтобист (мусалмони), ки пас аз мохи Муҳаррам меояд. Калимаи «сафар» (бо ҳарфи «боғ») метавонад ба маънои «зард шудан», (маънои дигар «холӣ») бошад.

 

Моҳи тирамоҳ буд, ки баргҳо зард шуданд ва арабҳо аз хонаҳояшон ба сафар баромаданд. Тарҷумаи адабии вожаи «сафар» низ ба як падидаи табиъй иртибот дошта, ба маънои луғавии «нафаси хуштаки бод»-ро дорад, ки аз шароити обу ҳавои он моҳ ишора мекунад. Ин моҳ дигар номҳо дорад - "сафарул-музаффар", "сафар ал-хайр" - "муваффақият", "бахт". Ин номҳо дар замони ислом ба хотири раҳоӣ аз таассуби ботил нисбат ба ин моҳ, ки дар замони ҷоҳилият вуҷуд дошт, гузошта шудаанд.

Мардум иштибоҳан фаро расидани моҳи Сафарро бо фаро расидани ҳодисаҳои бемори, зуҳури шайтонҳо, нокомиҳои тиҷоратӣ ва дигар бадбахтиҳо рабт медиҳанд. Мардум дар айёми Сафар талош мекарданд, ки зану шавҳар накунанд ва бо ҳар роҳ худ ва аҳли оилаи худро аз наздикшавии эҳтимоли бадиҳо ва мусибатҳо эмин медоштанд. Мутаасифона, бисёриҳо то ҳол аз ин моҳ ҳазар доранд ва масъалаҳои муҳимро (мувофиқӣ, издивоҷ, тӯй, сафарҳои муҳим ва ғайра) дар зиндагии худ ба замони дигар мегузоранд. Аммо ин моҳ аз дигарон бартарӣ ва фоидаи камтаре надорад. Дуъо, намоз ва дигар амалҳои солеҳе, ки дар моҳи Сафар анҷом дода мешавад, дар баробари ҳар вақт дар назди Худованд пазируфта мешавад. Ҳамчунин маълум аст, ки моҳҳову рўзҳои муборак ҳаст, ки дар он аҷри аъмоли нек зиёд мешавад, вале дар ин муддат ҷазои гуноҳон низ меафзояд. Мо бояд дар тамоми корҳоямон бо пайравӣ аз Қуръони карим ва ҳадиси Расули Худо ﷺ ҳидоят ҷӯем. Донишмандон ва бузургони дин ба мо маънии Китоби Илоҳиро фаҳмонданд, моҳияти гуфтаҳои Паёмбар ﷺ-ро ошкор карданд, мо бояд мувофиқи ин ҳидоят зиндагӣ кунем. Расули Худо ﷺ дилҳои мардумро бо нури ҳақ мунаввар сохт ва ҳар гуна фоли бад ва таассуботи ботилро, аз ҷумла ба моҳи Сафарро аз байн бурд. Ҳақиқат ин аст, ки ягон вақт, рӯз, моҳ ё санаи хосе вуҷуд надорад, ки худ бадбахтӣ бошад, аммо аъмоли одамон метавонад ҳам хуб ва ҳам бад бошад. Вақте, ки ба корҳои нек сарф мешавад, хайр аст ва вақте, ки дар гуноҳ ва нофармони аз Худои таъоло сарф мешавад, бад аст.

Дар ҳадиси шарифи Паёмбар ﷺ мефармояд (маънои): “Дар Ислом ҷои ташом (бадбини) нест, беҳтаринаш тафавул (хушбин) аст” (ал-Бухорӣ).

Дар бораи моҳҳои тақвимӣ Паёмбар ﷺ фармудаанд: «Ҳама моҳҳо моҳҳои Худост ва ҳама рӯзҳо рӯзҳои Худост». Дар ҳадиси дигар Паёмбар ﷺ фармудаанд: “Ҳар вақт адо кардани умра ҷоиз аст” (Бухорӣ).

Метавонед дар аввали моҳ чунин дуоро бихонед: «Аллоҳумма фаррихна би-духули-с-сафари ва-хтим лана би-л-хайри ва-ззафар» (маънои): «Худовандо, моро шод кун ба ворид шудани моҳи Сафар ва онро бо хайру зафар анҷом бидеҳ».

Моҳи Сафар ба ҳамаи мо муборак бод! Худованди мутаъол ба ҳамаи мо насиб гардонад, ки ҳақиқатро рост ва дурӯғро дурӯғ бубинем, моро дар роҳи рост қувват бахшад ва моро аз тасаввуроти нодуруст ва таассуботи хилофи дин нигоҳ дорад! Омин.

 

Муҳаммадфарух АЗИМОВ

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Саволу ҷавоб

Оё ба фарзанд гузоштани номи Парвиз дуруст аст? Бародари азиз, парвиз ба забони паҳлавӣ моҳиро мегўянд ва ба маънои азиз ва арҷманд низ маънидод шудааст. Ҳамчунин маънои дигари он ғирболе аст, ки бо он шакар мебезанд. (“Ғиёс-ул-луғот”, ҷ.1, с.162). Хулосаи калом, Парвиз номи қадимаи...


Хислати замима

Чор чизи дигар, эй некӯсиришт, Ҳаст аз ҷумла халоиқ сахт зишт. З-он чаҳор аввал ҳасадгини бувад, З-он гузаштӣ уҷбу худбини бувад. Хашмро дигар фурӯ нохӯрдан аст, Хислати чорум бахили кардан аст. Эй писар, кам гард гирди ин хисол, Аз барои ин ки зишт аст ин фиол. Ғилу ғаш бигзор чун зар пок...


Хӯриш аз лаблабу

Маҳсулоти лозима: Кабудӣ, 2 дандона сирпиёз, 200 грамм панир, 2 дона тухм, 1 дона лаблабу, намак, мурч, майонез.   Тарзи таҳия: Лаблабуро дар об пухта, баъди хунук шуданаш бо панир аз турбтароши сӯрохиҳояш васеъ гузаронед. Тухмро чоркунҷа реза карда, ба он сирпиёзи реза, намаку мурч ва...


Фазлу аҷри рӯзаи моҳи Муҳаррам ва рӯзи Ошӯро

Рӯзаи ихтиёрӣ (нафл) дар ин моҳ аз ҷумлаи аъмоли солеҳе мебошад, ки савоби фаровон дорад. Расулуллоҳ ﷺ дар ҳадисе мефармояд: «Беҳтарин рӯза пас аз рӯзаи Рамазон, рӯзаи моҳи Муҳаррам – моҳи ҳароми Аллоҳ аст» (Муслим).   Ин ҳадиси шариф нишон медиҳад, ки рӯза гирифтан дар...


Ситораҳои ҷудои ҷаҳон ба Душанбе меоянд

Шаҳри Душанбе имсол мизбони яке аз бонуфузтарин мусобиқаҳои ҷаҳонӣ — World Judo Masters 2026 мешавад. Дар ин бора Федератсияи байналмилалии ҷудо расман хабар додааст.   Мусобиқот рӯзҳои 18–20 декабри соли 2026 баргузор гардида, беҳтарин ҷудокорони ҷаҳонро ба ҳам меорад. Дар ҳар...