Дини сулҳу ваҳдат

Дини сулҳу ваҳдат

Дини сулҳу ваҳдат

Дини мубини Ислом дини сулҳу оромиши инсонҳо аст. Пайғамбари ислом ﷺ низ гуфтааст, ки суханоне, ки боиси ислоҳи муносибати байни одамон мешаванд ва миёни онҳо оштӣ меандозанд, дурўғ ҳисобида намешаванд (Бухорӣ). Мисоли дигаре аз рўзгори Пайғамбари ислом ﷺ: ҳангоми фатҳи Макка мушрикон қатли ом шуданро интизор буданд, вале Пайғамбар ﷺ рехтани хуни касеро нахоста, боварии душманони хуниашро ҳифз карда, онҳоро озод гузоштааст. Мусулмонон пайравони дигар динҳоро дар ҳар давру замон муҳофизат карда, пеши роҳи боварӣ ва эътиқодоти онҳоро нагирифта, онҳоро озод гузоштаанд.

 

Бар мо лозим аст, ки мардумро ба сулҳу амонӣ даъват кунем ва бифаҳмонем, ки Ислом аз террору зўроварӣ безор аст. Ҳар гоҳе ки инро бидонанд, силоҳҳо ба гулҳо табдил мешаванд ва дар байни ҳамагон дўстӣ ва муҳаббат пайдо мешавад, бо вуҷуди он ки дину оинашон дигаргун бошад.

Ислом як қонуни илоҳист ва ҳаргиз дида нашудааст, ки бо тамаддуне бархўрд карда бошад, валекин таассуби кўркўрона ва ноогоҳӣ аз ҳақиқати Ислом – афсўс, ки – сурати мусулмононро тағйир додааст. Вақте ки мусулмонон дар Макка бо мушрикон буданд, ҳамеша мехостанд, ки зиндагонии сулҳомез дошта бошанд. Вақте ки ба Мадина рафтанд, ин ҷамъият васеътар гардид. Мусулмонон ҳамроҳи яҳудиҳо, насрониҳо ва ғайримусулмонон якҷоя зиндагӣ мекарданд. Худованд дар сураи «Мумтаҳина», ояти 8 мефармояд: «Худованд шуморо бознамедорад аз касоне, ки ҳамроҳи шумо дар дин наҷангидан ва шуморо аз диёратон берун накардаанд, ин ки бо онҳо накўӣ кунед».

Моро зарур ва ҳатмӣ аст, ки ҳамеша бо ҳамдигар, хусусан бар ҷавонон неъмати оромӣ ва осудаҳолиро бифаҳмонем. Одатан инсон ҳангоме ки дар оғуши неъмат бошад, қадри онро намедонад, он гоҳ ки неъмат аз ӯ дур шавад, пас дарк мекунад, ки неъмати оромӣ чӣ будааст.

Дар Қуръон ва аҳодиси Паёмбар ﷺ низ ин масоил возеҳ ва равшан баён шудааст. Худованд дар Қуръон аз забони ҳазрати Иброҳим  чунин мефармояд:

«Эй Парвардигори ман, ин маконро шаҳри боамн бисоз ва аз сокинонаш касеро, ки ба Худо ва рӯзи бозпасин имон оварад, аз меваҳо рӯзӣ деҳ!»  (сураи «Бақара» ояти 126).

Дар ин оят ҳам масъалаи амният ва ҳам масъалаи иқтисод мадди назар қарор гирифтааст.

Акнун ба аҳодиси Паёмбар ﷺ назар меафканем, то дар ин маврид чи гуфтаҳо пайдо хоҳем кард.

Имоми Бухорӣ  ривоят мекунад, ки Расули Худо ﷺ фармудаанд:

«Кадом нафаре аз шумо субҳ аз хоб хезад, ҳоло он ки дар ҳолати амну оромӣ қарор дорад ва ҳеҷ хавфу хатар ӯро таҳдид намекунад ва сиҳату саломат мебошад, беморие дар худ намебинад, дар назди ӯ рӯзии якрӯза мебошад, пас мисли ин аст, ки тамоми дунё бо хушиҳояш ба суроғи ӯ омада бошад» (Бухорӣ).

Маълум аст, ки агар оромӣ ва тани сиҳат набошад, тамоми шириниҳои дунё ба коми инсон талх хоҳад буд ва инсон розӣ мешавад, ки ҳамаи дунёро диҳад ва ин ду неъматро ба даст орад.

Дар ҳадиси дигар омадааст: «Ду неъмати бузург аст, ки аксари мардум аз он ду  неъмат ғофиланд, яке оромӣ дигаре тани сиҳат» (Бухорӣ).

Пайғамбарамон ба мо адаб омўхта мефармоянд, ки дар ҳолати ҷанҷоли байни якдигарӣ ба салом гуфтан шитоб кунед. Салом калимаест, ки башарият ба он сахт эҳтиёҷ дорад. Дар ҳама гўшаву канори олам ҷангҳо, таркишҳо ва харобиҳо ба вуқуъ меоянд, ки шайтонҳои инсӣ ин оташро меафрўзанд. Худо паноҳ диҳад. Аз аввалин рўзҳо Ислом ба сулҳу саломатӣ даъват мекунад. Худованд мегўяд: «Эй мардум, ҳамагӣ сулҳ бандед ва пайрави шайтон набошед». (Сураи «Бақара», ояти 208).

 

Азимов Мухамадфарук

2026-06-01 (Зулҳиҷаи соли 1447) №6.


Хислати замима

Чор чизи дигар, эй некӯсиришт, Ҳаст аз ҷумла халоиқ сахт зишт. З-он чаҳор аввал ҳасадгини бувад, З-он гузаштӣ уҷбу худбини бувад. Хашмро дигар фурӯ нохӯрдан аст, Хислати чорум бахили кардан аст. Эй писар, кам гард гирди ин хисол, Аз барои ин ки зишт аст ин фиол. Ғилу ғаш бигзор чун зар пок...


Хӯриш аз лаблабу

Маҳсулоти лозима: Кабудӣ, 2 дандона сирпиёз, 200 грамм панир, 2 дона тухм, 1 дона лаблабу, намак, мурч, майонез.   Тарзи таҳия: Лаблабуро дар об пухта, баъди хунук шуданаш бо панир аз турбтароши сӯрохиҳояш васеъ гузаронед. Тухмро чоркунҷа реза карда, ба он сирпиёзи реза, намаку мурч ва...


Варзиши тоҷик дар як ҳафта. Аз медалҳои тилло то ғалабаҳои байналмилалӣ

Дар шаҳри Душанбе мусобиқаи Dushanbe Grand Slam 2026 ба анҷом расид. Дар мусобиқаи мазкур 240 ҷудокори 34 кишвари ҷаҳон ширкат варзиданд. Тоҷикистонро 40 ҷудокор муаррифӣ карда, ба гирифтани 4 медал ноил шуданд. Эмомалӣ Нуралӣ (-66 кг), Муҳиддин Асадуллоев (-73 кг) ва Сомон Маҳмадбеков (-81 кг) ба...


Фаллакулча

Маҳсулоти лозима: 180 грамм фалла, 2 тухм, 0,5 намак, 50 грамм панир, 40 грамм орди биринҷӣ. Тарзи таҳия: Панирро аз тарошаки сурохиҳояш хурд гузаронед.   Ба он тухму намак илова карда, омезиш диҳед. Сипас орди биринҷӣ илова карда, хамир омода созед. Ба тоба коғази пухтупазӣ тунук карда, дар...


Рисолати модар дар тарбияи фарзанд

Офаридгори замину осмонро шукргузорӣ мекунем, ки моро ба тобистони нав расонид. Худо кунад, ки ин тобистон барои ҳар яки мо фасли пурбаракат ва файзбор бошад.   Модар барои ҳар кас маҳбубтарин шахс аст. Дар ҳадис гуфта мешавад «Ҷаннат, ки умеди мо дар он аст, дар зери қудуми модарон...