Моҳи Муҳаррам

Моҳи Муҳаррам

Моҳи Муҳаррам

Моҳи Муҳаррам нахустин моҳ дар солшумории ҳиҷрии қамарӣ ба шумор меравад. Дар соли 16-и ҳиҷрӣ дар замони хилофати ҳазрати Умар ибни Хаттоб  бо машварати саҳобагони Паёмбар ﷺ ва бо таъйиди ҳазрати Усмон ибни Аффон  ва ҳазрати Алӣ ибни Абӯтолиб  ибтидои солшумории ҳиҷри қамариро моҳи Муҳаррам муайян кардаанд.

 

Ин моҳест, ки Худованд онро ба худаш нисбат додааст, зеро ин моҳ саршор аз файзу баракат ва неъматҳои бешумор мебошад, рўзҳои ин моҳ беҳтарин рўзҳо баъд аз моҳи Рамазон барои рўза доштан мебошанд. Худованд мефармояд:

«.... аз он ҷумла чаҳор моҳи ҳаром аст, ин аст дини дуруст, пас дар он чаҳор моҳ ба хештан ситам макунед». (Тавба; 36)

Мурод аз чаҳор моҳи ҳаром: Зудқаъда, Зулҳиҷҷа, Муҳаррам, Раҷаб мебошад.

Баъзе фазилатҳои моҳи Муҳаррамро дар ин ҷо мухтасаран зикр мекунем.

  1. Нисбат додани Паёмбар ﷺ ин моҳро ба Худованд, (Шаҳруллоҳил-Муҳаррам) баёнгари он мебошад, ки ин моҳ назди Худованд ҷову манзалат ва хусусияти худро дорад.
  2. Рўза гирифтан дар моҳи Муҳаррам: Абӯҳурайра аз Паёмбар ﷺ ривоят мекунад, ки он Ҳазрат ﷺ фармуданд: Беҳтарин рўза баъд аз моҳи Рамазон моҳи Худованд аст, ки Муҳаррам ном дорад.
  3. Рўзи Ошўро дар моҳи Муҳаррам аст: Худованд ҳазрати Мусо ва қавмашро аз зулму ситами Фиръавн дар ҳамин руз наҷот дод ва қавми Фиръавнро дар об ғарқ кард. Яҳудиҳо дар ҳамин рўз, ба хотири наҷот ёфтанашон, рўзаи шукрона мегиранд, Паёмбар ﷺ дар ин маврид мефармояд: Аз яҳудиҳо мо ба Мусо наздикем, пас шумо ҳам рўзи Ошўроро пос доред.
  4. Худованд ба ин рўз қасам ёд кардааст: Худованд дар сураи Фаҷр қасам ёд кардааст, чунонки мефармояд: Савганд ба шабҳои даҳгона. (Сураи Фаҷр; ояти 1)
  5. Ҳаром гардонидани зулму қитол дар моҳи Муҳаррам: Худованди мутаъол қитол ва зулмро дар ин моҳ ҳаром гардонидааст, аз ҳамин лиҳоз ин моҳ манзалати олӣ дорад. Ҳазрати Қатода (рҳ) дар мавриди ояти «фало тазлимў фиҳинна анфусакум» - яъне пас дар ин рўзҳо ба худатон ситам макунед, чунин мегўяд: Ҳаройина зулм дар моҳҳои ҳаром нисбат ба дигар моҳҳо хато ва гуноҳи бузург аст. Имом Қуртубӣ (рҳ) мегўяд: Худованд моҳҳои ҳаромро барои зикр хос намудааст ва зулмро дар ин моҳҳо манъ кардааст, зеро ин моҳҳо назди Худованд манзалати олӣ доранд.

Хотирасон менамоем, ки имсол саршавии моҳи Муҳаррам ба рўзи якшанбе 7-уми июл рост омад.

2026-07-01 (Муҳаррами соли 1448.) №7.


Саволу ҷавоб

Ман дар Русия муҳоҷирам. Ҳамсарам рўзе аз ман нопурсида ба хонаи волидонаш меравад. Ман инро шунида ҷанҷол кардам, баъдан гуфтам, ки “агар аз ин пас нопурсида рафтӣ, се талоқат мекунам ё се талоқ ё се талоқатро медиҳам”. Дар хотир надорам, ки кадом яке аз ин лафзҳоро гуфтаам. Ҳамсарам...


Тоҷикони муваффақ дар Русия

Чеҳраҳое, ки миёни ду кишвар пул месозанд   Муносибатҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Русия таърихи тӯлонӣ ва заминаи мустаҳками ҳамкорӣ доранд. Имрӯз ҳазорҳо шаҳрвандони Тоҷикистон дар Русия кору фаъолият намуда, дар рушди иқтисоди ҳар ду кишвар саҳм мегузоранд. Дар баробари...


Бозии дӯстонаи Тоҷикистону Ҳиндустон дар Турсунзода

Мухлисони футбол дар шаҳри Турсунзода пас аз танаффуси тӯлонӣ боз шоҳиди бозии тими миллии футболи Тоҷикистон дар варзишгоҳи “Талко-Арена” хоҳанд шуд.   Рӯзи 5-уми июн дастаи мунтахаби Тоҷикистон дар доираи рӯзҳои расмии FIFA дар як бозии дӯстона бо тими миллии Ҳиндустон рақобат...


Хушуъ дар намоз

Намоз робитаи Худованд бо бандагон аст. Қуръони карим ба се чизи бисёр муҳим ва қобили тааммул дар намоз, яъне хушӯъ, пойбандӣ ва давомнокӣ ишора фармудааст: «Мӯъминон растагор шуданд, онҳое, ки дар намозашон хушӯъ доранд» (сураи «Мӯъминун» оятҳои1-2).   «Ва...


Волидон ё интернет. Кӯдакро кӣ бояд тарбия кунад?

Дар давраи наврасӣ ҷаҳонбинӣ, самтҳои арзишӣ, худшиносӣ, мавқеи шаҳрвандӣ ва хислатҳои маънавӣ ва ахлоқии шахс фаъолона ташаккул меёбанд. Дар ин марҳилаи рушд ба тарбияи онҳо диққати махсус мебояд. Бахусус, дар замони ҳозир, ки интернет “муаллим”-и фарзандони мо...