Вягьша мусурман хьуб

Вягьша  мусурман хьуб

Вягьша  мусурман хьуб

 

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

Вягьшайикан

Саб-швнуб жюре

Мялуматар

Гъузна ухьуз:

КIура, дугъу

Кьабул гъапlну

Ихь ислам дин,

Аьсгьяб гъахьну

Ихь Пайгъамбрин.

 

Ихь Пайгъамбри

Кагъаз хътапlну,

Теклиф диври

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин.

Дурхну кагъаз,

Вягьшайира

Жаваб  хътапlу:

«Хъугърур дарди,

Хъапlза  уьмур,

Гъакlунза яв

Багъри халу.

Рягьим шулин,

Йип, дицириз?»

 

Жаваб вуди,

Ихь Пайгъамбри

Хъана кагъаз

Хътапlу мугъаз.

Аят вуйи

Дидик кайиб.

Гъурху дугъу

Кьюбпи кагъаз,

Рягьим шлуб зат

Дидик ктайи:

«Диван апlур

Сар Аллагьди,

Улубкьиган

Гъиямат йигъ».

 

Шубубпибра

Гъафи кагъаз,

Кайи дидик

Хъана аят:

«Эй, йиз лукlар!

Апlуручва

Учву къаршу,

Гъадагъа вуй

Ляхнар вари.

Умуд кивай

Сар Аллагьдик,

Думу гьарган

Ву  Рягьимлу».

Чара имдру

Вягьша гъафи

Пайгъамбрихьна.

 

Вафалу хьуз

Аьгьт гъапlнийи.

Ихь Пайгъамбри

Вягьшайиз кlур:

«Шулуш увхьан,

Ярхла йихь йиз

Улариккан».

 

Гъушган вахтар,

Гъафи хабар

Яхлаанси:

Чан ккуни лукl

Сар Аллагьди

Гъухну кlури

Завун аьршдиз.

 

Ва мусурмнар,

Гьялак духьну,

Удучlвнийи

Дерейизди,

Уч апlури

Душмнин яракь,

Девлет, мутму.

Бутпересар

Ккеъну айи,

Му арайиъ

Гъапlу гьюжум

Хабасузди.

 

Пайдагъ хьайир

Ву  кьурайшит

Алькамдин риш.

Кьюбиб тереф

Душмнин кьушми

Мюгькам гъапlу.

 

***

Ва мусурмнар

Чашмиш гъапlу

Хабарсузди

Гъабхьи гьюжми.

Хъа саспидар

Гьергуз хъюгъю,

Гизаф кьушмар

Рюгьламиш шул.

«Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!»

Сесер гъахьи,

Лап ягъалди

Табиаьтдиъ

Атlагнийи.

Мус`аб, ади

Саб хлиъ пайдагъ,

Тму хлиъ гъилинж,

Хъюгъю уршвуз

Хаин душмнар.

Хабарсузди

Кубкlну гъилинж,

Дахъу жил`ин,

Дазабгну хлиъ

Пайдагъ завуз.

 

Шагьидди гъуш

Му уьмриан.

Думу машнан

Кlалбариан

Ухшар вуйи

Ихь Пайгъамбриз.

Гьарай гъапlу

Кьурайшитди:

«Ичв Мугьаммад

Йивну гъакlир

Вуза узу!»

 

Гъеерхьиган

Думу гафар,

Буш хьуз хъюгъю

Мусурман чвйир.

Амма чашмиш

Гъахьундайи

Ансар Анас:

«Буш махьанай,

Гьаз вуйичвхъа

Яшамиш хьну,

Эгер гъакlнуш

Ихь Пайгъамбар!

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!»

 

Хъана гъабхьи

Дяви гъизгъин,

Шагьидарди

Гизаф эскрар

Дахьу жил`ин.

 

Анасра  гъуш

Дурарихъди

Му уьмриан.

 

Игит Сабит

Саб  герендиъ

Дийигънийи

Чан гьяйвниин,

Магьа дугъу

Гъапlу гьарай:

«Эгер гъакlнуш

Ихь Пайгъамбар,

Ухьуз Аллагь

Гьаргандиз ву!

Аллагьу акбар!»

 

«Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!» -

Хъана текрар

Гъахьи гафар,

Кlуруганси

Лап аьршдиан.

 

Ва мусурмнар

Цlин кьялаъ а,

Удучlвузра

Шули адар.

Му арайиъ

Гъабхьнийи сес

Ихь Пайгъамбрин:

 

«Сар Аллагьдин

Вухьа лукlар,

Багахь йихьай,

Имбу кьушмар!»

 

Вари рази

Гъахьи хъана,

Мюгьтал гъахьи

Душмнин кьушмар.

Кьувват  саб дар,

Сарихъди сар

Алдакури

А мусурмнар,

Шагьидарди,

Дин бадали,

Гележегдин

Акв бадали…

Ва чlивиди

Гъуздар анжах

Ву кьюр асгьяб –

Тальгья ва Са`д.

Ва дурари

Уьрхюри а

Ихь Пайгъамбар.

Зийнар духьну

Айи Тальгья

Гъуш шагьидди.

Му дявдикан

Гьядисдик ка:

 

Кюмек вуди

Ихь Пайгъамбриз

Амриинди

Сар Аллагьдин

Гъафну дина

Малайикар.

 

Хъа Абу-Бакр

Ва асгьябар

Гъюр кюмекназ.

Гъван кубкlиган,

Ихь Пайгъамбрин

Кlвантl гьадабтlну,

Силиб имдар,

Кlул`ин али

Хукl пай гъабхьну.

 

Кубкlну гъилинж

Пис душмандин,

Зиян дубхьну

Айи унтlаз

Хукlнан тики

Абсна гварцlлиъ.

Асгьябари

Сппарихъди  чпин

Адабгънийи

Тики  думу.

 

Удубчlвурай 

Ифдин  цlадлар

Кидиржвнийи

Мелзниинди.

 

Ва гъапнийи

Ихь Пайгъамбри:

- Му  йиз ифи

Хъютlюбкъюриз

Жегьеннемдин

Цlа улупдар,

Гъиямат йигъ

Улубкьиган.

 

Дишагьлийир

Мусурмнарин

Айи дявдиъ

Жиларихъди

Барабарди.

Гъакlи хайлин

Шагьидарди.

Амур гъапlу

Ихь Пайгъамбри:

«Гъадабгъ пайдагъ,

Абутlалиб».

 

Гъюри айи

Кюмек апlуз

Мусурман чвйир.

Ухуд дагъдин

Гурихъинди

Жин гъахьнийи.

 

Вягьши душман

Вуйи яман –

Кьяляхъ гъафи,

Гъачlидарин

Ктатlу  ибар,

Алдатlнийи

Кlвантlар, тlубар,

Гъядатlнийи

Хъюхъяр, хъасин

Рудрар-фунар

Идирчнийи.

 

Абусуфьян

Кlурурин хпир

Вягьши вуйи

Лапра яман:

Алархьнайи

Дукlну айи

Гьямзайиин

Кlару ликlраз

Кьацlар йивуз.

Хинда сикин

Шули адар.

 

Ифи хъибту

Ихь Пайгъамбрин.

Фатlимайи

Рюкъ гъапlнийи

Ва зийниин

Алабхьнийи,

Дугъаз  цlибди

Рягьят гъабхьи.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...