Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Сунна вуйи ибадатнакан ухьуз Гъиямат йигъан аьхю мянфяаьт а: думу суннатар себеб вуди ухькан ктучIву жюрбежюр ляхнарин аьфв апIуру. Мидкан ухьухьна Пайгъамбарихьан ﷺ дуфна, Пайгъамбари ﷺ думу ибадат апIбан заанваликан дупна.

Гьядисдиъ дупна: «Дугъриданна, Гъиямат йигъан сабпиб вуди лукIрахьан гьерхрайиб дугъан гъудган ву. Эгер думу ляхин тамамди гъабхьиш, инсандин имбу ляхнарра тамамди хьиди ва думу кас чан мурад-метлебнахьна рукьур. Хъа эгер думу ляхин тамамди дарш, думуган дугъан имбу ляхнарра ужи дарди хьиди ва думу зарарнаъ ахъди. Эгер фарз гъудгнариъ нукьсанвалар гъахьнуш, Аллагьу Тааьлайи малаикариз пиди: «Йиз лукIран суннат ляхнарикан фукIа ади вуш лигай?» Ва гьадрар себеб вуди фарз гъудгнариъ ктучIву нукьсанар ккеркди. Гьамци хьибди имбу ляхнариъра» (ат-Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Вари юкьби мазгьабариъ гвачIиндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьтнан суннат гъудган, фарз гъудгнарилан алдабхъган, варитIан заанди дебккнайиб ву. Му гафариз далил вуди Пайгъамбарин ﷺ гьядис кIваин дапIна:

Аьйшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «ГвачIниндин кьюб ракааь узуз гьаму дюн’ятIан ва душваъ айибтIан ккунди вузуз» (имам Муслим).

Пайгъамбари ﷺ, имбударизтIан, гьаму суннат-ратибат гъудгниз асас фикир туври гъахьну.

عن عائشةَ رضِي الله عنها، قالت: لم يكُنِ النبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم على شيءٍ مِن النوافلِ أَشدَّ تعاهُدًا منْه على رَكعتَي الفجرِ

Аьйшайихьан гьацира дуфнаки: «Пайгъамбар ﷺ гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт гъудгниъси жара саб ляхниъра чалишмиш шули гъухьундар» (имам аль-Бухари ва Муслим).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : لَا تَدْعُوا رَكْعَتَيِ الْفَجْرَ وَ اِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ. رواه أبي داود.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Гьятта учвухъ душмнар хъергнашра, гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган дарапIди гьич мигъибтанай!» (Абу Давуд).

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي وَ يَدَعُ وَ لَكِنِّي لَمْ اَرَهُ تَرَكَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فِي سَفَرٍ وَ لَا فِي حَضَرٍ وَ لَا صِحَّةٍ وَلَا سَقَمٍ. رواه التبراني

Аьйшайи ктибтура: «Пайгъамбари ﷺ саспи вахтари апIуйи суннат гъудгнар, хъа саспи вахтари апIурдайи. Амма дугъу гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган я сефериъ айиган, я хулаъ айиган, я иццруган, ясана сагъди вуйиган дарапIри гъибтну гъябкъюндарзуз» (имам ат-ТIабарани).

Пайгъамбари ﷺ думу кьюб ракааьтнаъ фицдар сурйир урхури гъахьнийкIан?

Гьядисариан мялум вуки, Пайгъамбари ﷺ му кьюбби ракааьтариъ «аль-Кафирун» ва «аль-Ихляс» сурйир урхури гъахьну. Гьацира жара риваятдиъ дупнаки, дугъу сабпи ракааьтнаъ «аль-Бакьара» сурайин 136-пи аят, хъа кьюбпи ракааьтнаъ «Алю-Имран» сурайин 64-пи аят урхури гъахьну».

Нурмугьяммад Изудинов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...