Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Сунна вуйи ибадатнакан ухьуз Гъиямат йигъан аьхю мянфяаьт а: думу суннатар себеб вуди ухькан ктучIву жюрбежюр ляхнарин аьфв апIуру. Мидкан ухьухьна Пайгъамбарихьан ﷺ дуфна, Пайгъамбари ﷺ думу ибадат апIбан заанваликан дупна.

Гьядисдиъ дупна: «Дугъриданна, Гъиямат йигъан сабпиб вуди лукIрахьан гьерхрайиб дугъан гъудган ву. Эгер думу ляхин тамамди гъабхьиш, инсандин имбу ляхнарра тамамди хьиди ва думу кас чан мурад-метлебнахьна рукьур. Хъа эгер думу ляхин тамамди дарш, думуган дугъан имбу ляхнарра ужи дарди хьиди ва думу зарарнаъ ахъди. Эгер фарз гъудгнариъ нукьсанвалар гъахьнуш, Аллагьу Тааьлайи малаикариз пиди: «Йиз лукIран суннат ляхнарикан фукIа ади вуш лигай?» Ва гьадрар себеб вуди фарз гъудгнариъ ктучIву нукьсанар ккеркди. Гьамци хьибди имбу ляхнариъра» (ат-Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Вари юкьби мазгьабариъ гвачIиндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьтнан суннат гъудган, фарз гъудгнарилан алдабхъган, варитIан заанди дебккнайиб ву. Му гафариз далил вуди Пайгъамбарин ﷺ гьядис кIваин дапIна:

Аьйшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «ГвачIниндин кьюб ракааь узуз гьаму дюн’ятIан ва душваъ айибтIан ккунди вузуз» (имам Муслим).

Пайгъамбари ﷺ, имбударизтIан, гьаму суннат-ратибат гъудгниз асас фикир туври гъахьну.

عن عائشةَ رضِي الله عنها، قالت: لم يكُنِ النبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم على شيءٍ مِن النوافلِ أَشدَّ تعاهُدًا منْه على رَكعتَي الفجرِ

Аьйшайихьан гьацира дуфнаки: «Пайгъамбар ﷺ гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт гъудгниъси жара саб ляхниъра чалишмиш шули гъухьундар» (имам аль-Бухари ва Муслим).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : لَا تَدْعُوا رَكْعَتَيِ الْفَجْرَ وَ اِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ. رواه أبي داود.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Гьятта учвухъ душмнар хъергнашра, гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган дарапIди гьич мигъибтанай!» (Абу Давуд).

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي وَ يَدَعُ وَ لَكِنِّي لَمْ اَرَهُ تَرَكَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فِي سَفَرٍ وَ لَا فِي حَضَرٍ وَ لَا صِحَّةٍ وَلَا سَقَمٍ. رواه التبراني

Аьйшайи ктибтура: «Пайгъамбари ﷺ саспи вахтари апIуйи суннат гъудгнар, хъа саспи вахтари апIурдайи. Амма дугъу гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган я сефериъ айиган, я хулаъ айиган, я иццруган, ясана сагъди вуйиган дарапIри гъибтну гъябкъюндарзуз» (имам ат-ТIабарани).

Пайгъамбари ﷺ думу кьюб ракааьтнаъ фицдар сурйир урхури гъахьнийкIан?

Гьядисариан мялум вуки, Пайгъамбари ﷺ му кьюбби ракааьтариъ «аль-Кафирун» ва «аль-Ихляс» сурйир урхури гъахьну. Гьацира жара риваятдиъ дупнаки, дугъу сабпи ракааьтнаъ «аль-Бакьара» сурайин 136-пи аят, хъа кьюбпи ракааьтнаъ «Алю-Имран» сурайин 64-пи аят урхури гъахьну».

Нурмугьяммад Изудинов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...