Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Сунна вуйи ибадатнакан ухьуз Гъиямат йигъан аьхю мянфяаьт а: думу суннатар себеб вуди ухькан ктучIву жюрбежюр ляхнарин аьфв апIуру. Мидкан ухьухьна Пайгъамбарихьан ﷺ дуфна, Пайгъамбари ﷺ думу ибадат апIбан заанваликан дупна.

Гьядисдиъ дупна: «Дугъриданна, Гъиямат йигъан сабпиб вуди лукIрахьан гьерхрайиб дугъан гъудган ву. Эгер думу ляхин тамамди гъабхьиш, инсандин имбу ляхнарра тамамди хьиди ва думу кас чан мурад-метлебнахьна рукьур. Хъа эгер думу ляхин тамамди дарш, думуган дугъан имбу ляхнарра ужи дарди хьиди ва думу зарарнаъ ахъди. Эгер фарз гъудгнариъ нукьсанвалар гъахьнуш, Аллагьу Тааьлайи малаикариз пиди: «Йиз лукIран суннат ляхнарикан фукIа ади вуш лигай?» Ва гьадрар себеб вуди фарз гъудгнариъ ктучIву нукьсанар ккеркди. Гьамци хьибди имбу ляхнариъра» (ат-Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Вари юкьби мазгьабариъ гвачIиндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьтнан суннат гъудган, фарз гъудгнарилан алдабхъган, варитIан заанди дебккнайиб ву. Му гафариз далил вуди Пайгъамбарин ﷺ гьядис кIваин дапIна:

Аьйшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «ГвачIниндин кьюб ракааь узуз гьаму дюн’ятIан ва душваъ айибтIан ккунди вузуз» (имам Муслим).

Пайгъамбари ﷺ, имбударизтIан, гьаму суннат-ратибат гъудгниз асас фикир туври гъахьну.

عن عائشةَ رضِي الله عنها، قالت: لم يكُنِ النبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم على شيءٍ مِن النوافلِ أَشدَّ تعاهُدًا منْه على رَكعتَي الفجرِ

Аьйшайихьан гьацира дуфнаки: «Пайгъамбар ﷺ гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт гъудгниъси жара саб ляхниъра чалишмиш шули гъухьундар» (имам аль-Бухари ва Муслим).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : لَا تَدْعُوا رَكْعَتَيِ الْفَجْرَ وَ اِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ. رواه أبي داود.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Гьятта учвухъ душмнар хъергнашра, гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган дарапIди гьич мигъибтанай!» (Абу Давуд).

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي وَ يَدَعُ وَ لَكِنِّي لَمْ اَرَهُ تَرَكَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فِي سَفَرٍ وَ لَا فِي حَضَرٍ وَ لَا صِحَّةٍ وَلَا سَقَمٍ. رواه التبراني

Аьйшайи ктибтура: «Пайгъамбари ﷺ саспи вахтари апIуйи суннат гъудгнар, хъа саспи вахтари апIурдайи. Амма дугъу гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган я сефериъ айиган, я хулаъ айиган, я иццруган, ясана сагъди вуйиган дарапIри гъибтну гъябкъюндарзуз» (имам ат-ТIабарани).

Пайгъамбари ﷺ думу кьюб ракааьтнаъ фицдар сурйир урхури гъахьнийкIан?

Гьядисариан мялум вуки, Пайгъамбари ﷺ му кьюбби ракааьтариъ «аль-Кафирун» ва «аль-Ихляс» сурйир урхури гъахьну. Гьацира жара риваятдиъ дупнаки, дугъу сабпи ракааьтнаъ «аль-Бакьара» сурайин 136-пи аят, хъа кьюбпи ракааьтнаъ «Алю-Имран» сурайин 64-пи аят урхури гъахьну».

Нурмугьяммад Изудинов

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...


Аьхиратдиз гъягъюри…

ЙикIувал фу ву ва йикIувалин кьяляхъ рюгьнакан фу шулу?   Инсанди учв бабкан гъахьи йигъланмина Аьхиратдикан аннамиш`вал ади шулу. Му ляхникан аьянвал шулу, эгер ухьу ихь бедендин айитI айи сирариз фикир тувуз хъюгъиш. Инсандиз вари гьаму дюн’я тувнийишра, дугъу хъанара Аьхиратдикан...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Пайгъамбарин ﷺ ляхин давам апlури…

Ассаламу аьлейкум, аьзиз ватанагьлийир! Пайгъамбари ﷺ ва Дугъан асгьябари, диндикан ктибтури, дин рабгъури, Шариаьтдин къанунарикан ктибтури, инсанар гъаврикк ккаъри гъахьну. Пайгъамбарин ﷺ рякъ магьа гьамциб ву. Дугъан кьяляхъ му рякъ асгьябари, табиинари, хъасина гьякьлу салигьинари ва ихь...