Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Пайгъамбари ﷺ му гъудган зат ккадапIури гъахьундар

Сунна вуйи ибадатнакан ухьуз Гъиямат йигъан аьхю мянфяаьт а: думу суннатар себеб вуди ухькан ктучIву жюрбежюр ляхнарин аьфв апIуру. Мидкан ухьухьна Пайгъамбарихьан ﷺ дуфна, Пайгъамбари ﷺ думу ибадат апIбан заанваликан дупна.

Гьядисдиъ дупна: «Дугъриданна, Гъиямат йигъан сабпиб вуди лукIрахьан гьерхрайиб дугъан гъудган ву. Эгер думу ляхин тамамди гъабхьиш, инсандин имбу ляхнарра тамамди хьиди ва думу кас чан мурад-метлебнахьна рукьур. Хъа эгер думу ляхин тамамди дарш, думуган дугъан имбу ляхнарра ужи дарди хьиди ва думу зарарнаъ ахъди. Эгер фарз гъудгнариъ нукьсанвалар гъахьнуш, Аллагьу Тааьлайи малаикариз пиди: «Йиз лукIран суннат ляхнарикан фукIа ади вуш лигай?» Ва гьадрар себеб вуди фарз гъудгнариъ ктучIву нукьсанар ккеркди. Гьамци хьибди имбу ляхнариъра» (ат-Тирмизи, Абу Давуд, Ибн Мажагь).

Вари юкьби мазгьабариъ гвачIиндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьтнан суннат гъудган, фарз гъудгнарилан алдабхъган, варитIан заанди дебккнайиб ву. Му гафариз далил вуди Пайгъамбарин ﷺ гьядис кIваин дапIна:

Аьйшайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «ГвачIниндин кьюб ракааь узуз гьаму дюн’ятIан ва душваъ айибтIан ккунди вузуз» (имам Муслим).

Пайгъамбари ﷺ, имбударизтIан, гьаму суннат-ратибат гъудгниз асас фикир туври гъахьну.

عن عائشةَ رضِي الله عنها، قالت: لم يكُنِ النبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم على شيءٍ مِن النوافلِ أَشدَّ تعاهُدًا منْه على رَكعتَي الفجرِ

Аьйшайихьан гьацира дуфнаки: «Пайгъамбар ﷺ гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт гъудгниъси жара саб ляхниъра чалишмиш шули гъухьундар» (имам аль-Бухари ва Муслим).

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ : لَا تَدْعُوا رَكْعَتَيِ الْفَجْرَ وَ اِنْ طَرَدَتْكُمُ الْخَيْلُ. رواه أبي داود.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Гьятта учвухъ душмнар хъергнашра, гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган дарапIди гьич мигъибтанай!» (Абу Давуд).

عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي وَ يَدَعُ وَ لَكِنِّي لَمْ اَرَهُ تَرَكَ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فِي سَفَرٍ وَ لَا فِي حَضَرٍ وَ لَا صِحَّةٍ وَلَا سَقَمٍ. رواه التبراني

Аьйшайи ктибтура: «Пайгъамбари ﷺ саспи вахтари апIуйи суннат гъудгнар, хъа саспи вахтари апIурдайи. Амма дугъу гвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат гъудган я сефериъ айиган, я хулаъ айиган, я иццруган, ясана сагъди вуйиган дарапIри гъибтну гъябкъюндарзуз» (имам ат-ТIабарани).

Пайгъамбари ﷺ думу кьюб ракааьтнаъ фицдар сурйир урхури гъахьнийкIан?

Гьядисариан мялум вуки, Пайгъамбари ﷺ му кьюбби ракааьтариъ «аль-Кафирун» ва «аль-Ихляс» сурйир урхури гъахьну. Гьацира жара риваятдиъ дупнаки, дугъу сабпи ракааьтнаъ «аль-Бакьара» сурайин 136-пи аят, хъа кьюбпи ракааьтнаъ «Алю-Имран» сурайин 64-пи аят урхури гъахьну».

Нурмугьяммад Изудинов

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Йиз кагъаз

Ассаламу аьлайкум! Узу кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугънайи кас вуза. Бицlидихъанмина, йиз абайи-бабу улупганси гъудгнар апlури, йиз дин хъапlрайи кас вуза. Гьяждизра гъушунза, гьамус узхьан шлуганси мистариъ садакьа тувурза, гирами йишвариина зияратдиз гъушганра, садакьа туври шулза,...


Гъиямат йигъ лавландин гъудгниз экбер тувган улубкьурин?

Аллагьу Тааьлайи инсанарихьан жиниди гъибтнайи ляхнар а. Дурар жиниди гъитувалин мурад-метребра инсанарин мянфяаьтназ ву. Гъиямат йигъ улубкьру вахт саризра ашкар дарувал гьадрарикан саб гьисаб шула.   «Гьяшия ас-Сави» китабдиъ дидин гьякьнаан гьамци дибикIна: «Аллагьу Тааьлайи саспи ляхнар...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам...