Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Гьич саб ражарикьан гъудган дарапlу риш хпирди гъадагъуз ихтияр айин?

Сабпи нубатнаан, дугъу гьаз гъудган апlурдарш, аьгъю дапlну ккунду. Эгер думу гъудган апlуб чарасуз вуйивалихъ хъугърадарш, ясана гъудгнин рукнарикан саб фукlа адар кlураш, дицир риш диндиан удучlвуру. Дицир хпирди гъадагъузра хай шулдар. Эгер фарз вуйиб аьгъяди, амма тlагърувалиан гъудган апlурадарш, дицир риш швушди гъадагъуз хай шулу, вушра Аллагьдихьан гучl кайи сар жарар дисуб ужи ву.

 

 

Сяътариинди операцйир апlурайи духтриз гъудган хъасиндиз гъибтуз ихтияр айин?

Гъудган Ислам диндин мурхьларикан ву ва гьарсар мусурмандиз жвуван вахтниинди гъудган дапlну ккуниваликан аьгъяди ккунду. Саспи дюшюшариъ гъудган тмунубдихъди сатlи апlуз, жикъа апlуз ва саспи шартlар ади кьаза апlуш шлу къайдйир а.

Нирикк, гьюликк ккахърайи кас азад апlуз кlури гъудган хъасиндиз гъибтуз шулу, гьаз гъапиш дугъу гъудган апlури имиди, тмуну кас штукк батмиш хьуз мумкин ву. Гьацира гъудган хъасиндиз гъибтуз шулу, эгер дугъан уьмриз, ясана мал-мутмуйиз хатIа аш. Мисалназ, гъудган апlури имиди, думу йивну йикlуз мумкин вуш, ясана дугъан мал-мутму тlанкь апlуз мумкин вуш.

Духтрин гьякьнаан кlуруш, эгер операция гьялакуб дарш ва дугъхьан сабан гъудган дапlну, хъа операцияйихъ хъюгъюз шулуш, гьаци дапlну ккунду.

Гьацира сяътариинди операция гъябгъюрайи вахтна думу дебккну кlури китIирццнайи касдин уьмриз хатIа адарш, гьадму вахтнан арайиъ анжагъ фарз вуйи гъудгниз мумкинвал аш, духтри гъудган дапlну ккунду. Эгер операция лап гизаф вахтна гъябгъюраш ва  духтрихьан операция дебккну гъудган апlуз шулдарш, думуган гъудган хъасиндиз гъибтру, гьаз гъапиш инсандин уьмур заанди ву.

 

 

Жвув сефериъ айи вахтна имамдихъди гъудган хъибтlруган, имам сефериъ айкlан, адайкlан кlури, шаклувал аш, гъудган жикъи апlуз кlури ният апlуз ихтияр айин?

Эгер имам сефериъ айкlан, адайкlан кlури шаклувал аш, дицир имамдихъди гъудган жикъиди апlуз кlури ният хай шулдар. Эгер дициб ният гъапlишра ва имам сефериъ айиб хъасин аьгъю гъабхьишра, дугъу тамамди 4 ракааьт дапlну ккунду, гьаз гъапиш дугъу имам сефериъ айиб якьинди аьгъдарди ният гъапlну. Ари гьамци, гъудган жикъи апlбан бадали, имамди дугъужвурайир сефериъ айиб якьинди аьгъяди ккунду.

 

 

Витр-гъудган апlруган, эгер аьхиримжи саб ракааьтнан гъудган дарапlиш, имбу гъудгнаринра саваб шулдар кlуруб гьякьлуб вуйин?

Эгер инсанди, мисалназ, 10 ракааьт витр-гъудгнар гъапlиш, хъа аьхиримжи саб ракааьт дарапlди гъитиш, дугъаз 10 ракааьтнан саваб шулу. Амма, думу ракааьтарин саваб гъабхьнушра, аьхиримжи ракааьт дарапlбан дугъаз тамам саваб шулдар. 

 

 

Гъудган ккудубкlбан кьляхъ ракааьтарин гьякьнаан, ясана рукнуйин гьякьнаан шаквал гъабхьиш гъудган тамам шуйин?

Эгер гъудган ккудубкlбан кьяляхъ ракааьтарин, ясана рукнуйин гьякьнаан шаквалиъ гъахьиш, дициб шаквали гъудгниз манигъвал апlурадар.

Эгер гъудган ккудубкlбан кьяляхъ инсандин ниятнан, ясана гъудгник кучlвруган кlуру сабпи «Аллагьу акбар» пувалин гьякьнаан шаквал аш, гъудган кам шулдар ва тазатlан дапlну ккунду.

 

 

Гъудгнин жикlруган аьгъдарди сабпи ражари гагул хил, хъасин арччул гъижибкlиш, кам шулуйин?

Гъудгнин жикlруган сабпи ражари арччул хил, ясана арччул лик жибкlуз хъюгъювал сунна ву. Мидиз далил вуди аьлимари гьаму гьядис хура: «Учву гъудгнин жикlруган, арччул терефнаанди ккебгъай». Жара гьядисдиъ дупна: «Пайгъамбари ﷺ вари ляхнариъ арччул тереф заанди дебккуйи».

Гьаци вуйиган, гьеле чаз аьгъяди вушра сабан гагул хил, хъасин арччул гъижибкlишра, гъудгнин жикlувал тамам вуйиб шулу.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...