Суал-жаваб

Суал-жаваб

Суал-жаваб

Гьич саб ражарикьан гъудган дарапlу риш хпирди гъадагъуз ихтияр айин?

Сабпи нубатнаан, дугъу гьаз гъудган апlурдарш, аьгъю дапlну ккунду. Эгер думу гъудган апlуб чарасуз вуйивалихъ хъугърадарш, ясана гъудгнин рукнарикан саб фукlа адар кlураш, дицир риш диндиан удучlвуру. Дицир хпирди гъадагъузра хай шулдар. Эгер фарз вуйиб аьгъяди, амма тlагърувалиан гъудган апlурадарш, дицир риш швушди гъадагъуз хай шулу, вушра Аллагьдихьан гучl кайи сар жарар дисуб ужи ву.

 

 

Сяътариинди операцйир апlурайи духтриз гъудган хъасиндиз гъибтуз ихтияр айин?

Гъудган Ислам диндин мурхьларикан ву ва гьарсар мусурмандиз жвуван вахтниинди гъудган дапlну ккуниваликан аьгъяди ккунду. Саспи дюшюшариъ гъудган тмунубдихъди сатlи апlуз, жикъа апlуз ва саспи шартlар ади кьаза апlуш шлу къайдйир а.

Нирикк, гьюликк ккахърайи кас азад апlуз кlури гъудган хъасиндиз гъибтуз шулу, гьаз гъапиш дугъу гъудган апlури имиди, тмуну кас штукк батмиш хьуз мумкин ву. Гьацира гъудган хъасиндиз гъибтуз шулу, эгер дугъан уьмриз, ясана мал-мутмуйиз хатIа аш. Мисалназ, гъудган апlури имиди, думу йивну йикlуз мумкин вуш, ясана дугъан мал-мутму тlанкь апlуз мумкин вуш.

Духтрин гьякьнаан кlуруш, эгер операция гьялакуб дарш ва дугъхьан сабан гъудган дапlну, хъа операцияйихъ хъюгъюз шулуш, гьаци дапlну ккунду.

Гьацира сяътариинди операция гъябгъюрайи вахтна думу дебккну кlури китIирццнайи касдин уьмриз хатIа адарш, гьадму вахтнан арайиъ анжагъ фарз вуйи гъудгниз мумкинвал аш, духтри гъудган дапlну ккунду. Эгер операция лап гизаф вахтна гъябгъюраш ва  духтрихьан операция дебккну гъудган апlуз шулдарш, думуган гъудган хъасиндиз гъибтру, гьаз гъапиш инсандин уьмур заанди ву.

 

 

Жвув сефериъ айи вахтна имамдихъди гъудган хъибтlруган, имам сефериъ айкlан, адайкlан кlури, шаклувал аш, гъудган жикъи апlуз кlури ният апlуз ихтияр айин?

Эгер имам сефериъ айкlан, адайкlан кlури шаклувал аш, дицир имамдихъди гъудган жикъиди апlуз кlури ният хай шулдар. Эгер дициб ният гъапlишра ва имам сефериъ айиб хъасин аьгъю гъабхьишра, дугъу тамамди 4 ракааьт дапlну ккунду, гьаз гъапиш дугъу имам сефериъ айиб якьинди аьгъдарди ният гъапlну. Ари гьамци, гъудган жикъи апlбан бадали, имамди дугъужвурайир сефериъ айиб якьинди аьгъяди ккунду.

 

 

Витр-гъудган апlруган, эгер аьхиримжи саб ракааьтнан гъудган дарапlиш, имбу гъудгнаринра саваб шулдар кlуруб гьякьлуб вуйин?

Эгер инсанди, мисалназ, 10 ракааьт витр-гъудгнар гъапlиш, хъа аьхиримжи саб ракааьт дарапlди гъитиш, дугъаз 10 ракааьтнан саваб шулу. Амма, думу ракааьтарин саваб гъабхьнушра, аьхиримжи ракааьт дарапlбан дугъаз тамам саваб шулдар. 

 

 

Гъудган ккудубкlбан кьляхъ ракааьтарин гьякьнаан, ясана рукнуйин гьякьнаан шаквал гъабхьиш гъудган тамам шуйин?

Эгер гъудган ккудубкlбан кьяляхъ ракааьтарин, ясана рукнуйин гьякьнаан шаквалиъ гъахьиш, дициб шаквали гъудгниз манигъвал апlурадар.

Эгер гъудган ккудубкlбан кьяляхъ инсандин ниятнан, ясана гъудгник кучlвруган кlуру сабпи «Аллагьу акбар» пувалин гьякьнаан шаквал аш, гъудган кам шулдар ва тазатlан дапlну ккунду.

 

 

Гъудгнин жикlруган аьгъдарди сабпи ражари гагул хил, хъасин арччул гъижибкlиш, кам шулуйин?

Гъудгнин жикlруган сабпи ражари арччул хил, ясана арччул лик жибкlуз хъюгъювал сунна ву. Мидиз далил вуди аьлимари гьаму гьядис хура: «Учву гъудгнин жикlруган, арччул терефнаанди ккебгъай». Жара гьядисдиъ дупна: «Пайгъамбари ﷺ вари ляхнариъ арччул тереф заанди дебккуйи».

Гьаци вуйиган, гьеле чаз аьгъяди вушра сабан гагул хил, хъасин арччул гъижибкlишра, гъудгнин жикlувал тамам вуйиб шулу.

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...