СУАЛ-ЖАВАБ

- Спирт кади гьязур гъапIуб ипIуз хай шулин, эгер гьязур апIурайи вахтна спирт испаряться шулуш?

ИпIрубдик спирт ишлетмиш апIуз Ислам диндиъ гьярам дапIна, гьеле бицIи кьадарнаъди вушра. ИпIруб гьязур апIру вахтна думу спирт испаряться шулушра, ипIруб дидхьан марцц вуйиб гьисаб шуладар. Амма спирт каш-ктарш, якьинди аьгъяди ккунду. Эгер якьинди аьгъдарш, дици гьязур дапIнайиб ипIуз хай шулу. ИпIруб фукIа гьязур апIруган, думу арагъдихъди, чяхирихъди кпикьрудариз му ляхниз асас фикир тувну ккунду. Фицики, ухьу зиихъ гъапиганси, дурар каъбиинди гьязур апIурайиб марцциб даруб шула, ва думу ипIузра хай шулдар. («Тугьфат аль-Мугьтаж»)

- Имамди салам тувбан кьяляхъ чан имбу ракяаьтар давам апIурайи касдихъди (масбукьдихъди) гъудган хъибтIбаъ карагьат вуйиб айин?

Имамди салам тувбан кьяляхъ, чан имбу ракааьтар давам апIуз гъудужву касдихъди хъибтIну гъудган апIуб карагьат ву - думу жямяаьт гъудган вуди кам шулашра, хъа амма саваб шулдар. («Нигьая аль-Мугьтаж»)

- Узуз даккунди, амма узуз аьгъядира-аьгъяди варитIан аьхю гунагь гъапIунза. Узуз дидин фу хьибди?

- ВаритIан аьхю гунагьнан, ухьуз хабар айиганси, варитIан аьхю аьзабра шулу. Анжагъ ухьу гъапIу гунгьарин кIваантIан туба дапIну ва думу гунгьар сарун текрар дарапIуз ният дапIну ккунду. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Гунгьарин туба апIрур гунгьар кадрурик мисал ву».

- Йипайчва, саспидарихьан чпин мелз гьичра дебккуз шулдар. Чпин мелзниин али вари чIуру гафар кIури шулу. Гьаддиан гьамциб суал арайиз гъюра: мусурман гъардшиин нянат алапIбан фу шулу?

- Инсанари саспи дюшюшариъ чпи кIурайибдикан фикир дарапIди, чпин мелзнахъна гъафиб фу-вушра кIури шулу. Гьадрарикан саб жарариин нянат алапIуб ву. Ихь гъулариъ му дюшюш гизаф текрар шула. Диндиъ гьяйванатариз вушра, инсанариз вушра, ясана чIиви дару шей’ариз вушра нянат алапIуз ихтияр адар. «Нянат» кIуру гафну «Аллагьу Тааьлайин ﷻ рягьматдихьан ярхла хьуб» кIуру мяна тувра, хъа мицдар гафар пуз ихтияр адар. Гьядисдиъ дупна: «Муъминдиин нянат алапIуб, думу йикIувалик барабар ву» (лиг «Сагьигь аль-Бухари», № 6276; «Сагьигьуль Муслим», № 316). Гьаци вуйиган, Пайгъамбари ﷺ кIури гъахьну: «Гьякьлу кас жарариин нянат алапIрур духьну ккундар» (лиг «Сагьигьуль Муслим», № 6773).

- Пиян духьну гъафиган, жилири хпириз люкьнар апIури шулу, хъа эгер хпири дугъаз, кьяляхъ хъадакну, люкьнар гъапIиш, никягь батIил шулин?

- Гьяйифки, жилири арагъ убхъбаан гизаф хизанар ккадахьура, ва гизафдарсана, никягь алдабхъру гафар дупнашра, сатIиди гунагьнаъ яшамиш шули гъузра. Арагъ гъубхъган, дурариз чпи фу кIураш-кIурадаш аьгъдарди, мелзнахъна гъафиб вари хътибчуру, хъа саспи дюшюшариъ хпирилан никягь алдабхъру гафарра кмиди кIуру, хъасин ачмиш гъахьиган гьяйифвалар гъизигну кIури, сарун тамамди тIалакь тувну аш, хизан ккадабхъуру.

Люкьнар гъапIну кIури, никягь батIил шулдар. Амма жилири никягь батIил шлу гафар пувалихьан ярхла хьубан бадали, хпири дугъаз люкьнар дапIну ккундар. Гьацира пиянди айи вахтна, уву дугъаз фу гъапишра, фукьан люкьнар гъапIишра, думу гъаври даршул, гьаци вуйиган, сабур дапIну, ужудар гафар апIури, гъаврикк ккауз шулуш, гьаци апIуб ужу ву.

- Эгер лавландинна хъитIирхбандин арайиъ кьаза гъудгнар апIуруган, аввабин суннатаризра ният ади гъабхьиш, аввабин суннатарин саваб шулин?

– Ибн Гьяжарин гафариинди, дици гъапIну кIури, аввабин суннатарин саваб шулдар, хъа жара аьлимари саваб шулу, кIура («аль-Гьязрамия»).