Душмниз аьмал

Душмниз аьмал

Кьасумов Амир Мирзаевич, Жулжагъ гъул. Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й). РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й). РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й). РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

Му вахтари
Ихь Пайгъамбриз
(Салават ва
Салам дугъаз)
Сар Аллагьди
Чан ихтияр
Тувну кюч хьуз.
Мушрикари
Дерккну айи
Гьар хуларихъ
Гъаравлар чпин.
Ихь Пайгъамбрин
(Салават ва
Салам дугъаз)
Хулаъ айир
Вуйи Аьли
(Аллагь рази
Ишри чакан)
Думу дахъну
Айи ахникк
Ихь Пайгъамбрин
(Салават ва
Салам дугъаз).
Хъасин, хул`ан
Удуч1вруган,
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
«Ясин» к1уру
Сурайиан
Йиц1уб аят
Гъурхнийи ва
Саб карк ругдин
Гат1абхьнийи
Душман айи
Терефназди.
Душмнарихьан
Саб манигъвал
Гьичра ап1уз
Гъабхьундайи,
Гьаз гъапиш нивк1
Алабхънийи
Дурариин,
Хиял ап1ин,
Гъубхъну шире
Ккаъруб ахуз…
Ва мушрикар
Ц1иб вахтналан
Уч1ву хулаъ
Лап гьялакди.
Мюгьтал духьну,
Гьерху: «Наши
Мугьаммад? Йип!»
-Узуз аьгъдар,-
Гъапи Аьлди.
Думу итру
Муч1у хулаъ,
Ихь Кябайиз
Дарди ярхла.
Хъа деету.
Агуз хъюгъю
Пайгъамбар чпи.
Сифте дурар
Гъафи хулаз
Абу-Бакран.
Дугъан шуру
Жаваб гъап1у:
-Мялум дарчуз…
Жаваб кьабул
Дархьиган чпиз,
Гъиву шураз.
Хъа Абу-Джахль
Гъахьи лап тюнт,
Гаф тувнийи:
-Шли Мугьаммад
Гъапиш айишв,
Жин духьнайишв
Гъап1иш ашкар,
Тувдиза варж
Деве узхьан.
Девлет ккуни
Гьярамзадйир
Гъушу хюрчаз,
Хьади яракь,
Умуд кади
Думу агуз

Рякъюъ уч1вуб

Абу-Бакриз
Аьгъю гъабхьи
Кюч шлувал чпи,
Шадвалиан
Гъишу думу
Ва гъапнийи:
-Гьязур дап1ну
Аза девйир!
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
Гъапи: «Узу
Жарадарин
Девейиин
Деърур дарза».
Кьюбпи деве
Гъадабгъу чаз.
Рякъ улупуз
Пул тувнайи
Аьбдуллагь бин
Урайкьитдиз
Шубуд йигълан
Хъуркьу хьараз
Савра дагъдин.
Хъа думуган
Сафар вазлин
Вуйи аьхир.
Пайгъамбрихъди
(Салават ва
Салам дугъаз)
Хъа Абу-Бакр,
Гагь улихь, гагь
Кьяляхъ шули,
Минди-тинди
Гъягъюри а,
Сикинсузди
Илт1ик1ури.
К1ура: «Эгер
Увуз гъюруш
Хат1а-бала,
Сифте узуз
Ибшри думу».

Савр хьар

Яваш-яваш,
Вушра читин,
Мюгькам шула
Мусурман дин.
Кьурайшитар,
Артухъ ажугъ
Духьну, ккахъна
Хъана фикрикк,
Рякъ абгури
Йивну йик1уз
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Аьмлиз гьарган
Ашул аьмал,
Ихь Пагъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Жин шулайи
Савриъ, хьараъ.
Бизар, шилагь
Духьну айир,
Абу-Бакран
Гъюниин к1ул
Иливнайир,
Гъушу нивк1уз.

Бит1ран кьац1

Му арайиъ
Сабпну бит1ру
Кьац1 гъап1нийи
Абу-Бакриз.
Сабур гъап1у,
Нивгъ гъубшнийи,
Кубк1ну думу,
Уягъ гъахьну
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз).
Дугъу, дишла
Гъавриъ духьну,
Ширш ктатнийи,
Яваш гъабхьи
Иццрушинра
Абу-Бакрин. 
Хьар`ан мурар
Шубуд йигълан
Удуч1внийи,
Ясриб шагьриз
Рякъюъ уч1ву.
Вазра вуйи
Раббиуль-аввал
Йирхьудваржна
Къанна кьюдпи
Йисандинуб.
Ярхи йишвди
Гъушу мурар,
Эргвал йивуз
Дап1ну теклиф,
Абу-Бакри
Гъидикь дипу.
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Гъушу нивк1уз.
Багахь хьайи
Марччарин лиж,
Абу-Бакри
Гъабхнийи никк,
Дубхъну думу,
Рякъюъ уч1ву.
Дяркъну мурар,
Хъергну айи
Малик к1урур –
Варж деве а
Тямягькрин к1ваъ
Абу-Бакри,
Дяркъну мурар,
Гуч1 кади к1ур
Душмандикан.
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз)
Гъапи, сабур
Туври, гафар:
-Гьич гуч1 мап1ан,
Ухьухъди хъа
Гьарган Аллагь.
Шюкюр ибшри,
Сар Аллагьдиз
Аманатвал
Дап1ну ахьа.
Му арайиъ
Гьарай гъабхьи
Гъумраъ гьяйван
Абснайирин:
-Хъебехъай зухъ!
Хъебехъай зухъ!
Кюмек гъап1иш,
К1урза учвуз
Ичв душмнарин
Вари кьастар.

Тухъ хьуб

Яваш-яваш
Гъафи мурар
Рякъюхъ ип1руб
Тувру хулаз.
-Гьич фук1ара
Ип1руб адар,-
К1ур эйсийи
(Вуйи думу
Умма Ма`бад,
Хуза к1уру
Тухумдиан).
Ихь Пайгъамбриз
(Салават ва
Салам дугъаз)
Дяхъвникк гъябкъю
Ипни чарва.
Хуз гъиту зах,
Ккибту думу.
Гъубхънушра никк
Варди дид`ан,
Зах имийи
Бегьем абц1ну.

Кьуба гъулаъ

Гьаму йисан
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Гъафну Кьуба
К1уру гъулаз.
Шадвалиан
Табиаьтдиъ
Ат1абгна сес:
-Аллагьу акбар!
Аллагьу акбар!
Аллагьу акбар!
Мясляаьтназ
Дивнийи мист,
Вуйи сабпиб.
Жвуми йигъан
Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Имам вуди
Жям`аьтдихъди
Гъап1у гъудган.
Му тарихлу
Ву гьядиса
Ислам диндин

Ясриб шагьриъ

Ихь Пайгъамбар
(Салават ва
Салам дугъаз)
Гьаъру аьсгьяб,
Чан дадайин
Тухмарикан
Бану Наджар,
Кюмекназ гъюб
Ккун ап1ури
Яракьламиш
Духьну, гъюру
Йирхьур инсан.
Рякъюъ уч1вру.
Лизи палтар
Алахьну а
Ихь Пайгъамбри
(Салават ва
Салам дугъаз).
Лап ягъалди
Сес ат1абгу:
-Я аьрабар!
Гъюра ухьуз
Сар Аллагьди
Гьаъну айир;
Ислам диндин
Аквар кархьур;
Дюз-дугъривал
Уьбхяй, к1урур;
Аьхиратдин
Рякъ ккабалгуз
Къанун-гьюкум
Мялум вуйир.
Аллагьу акбар!
Аллагьу акбар!
Аллагьу акбар!
Шюкюр ибшри
Яв сарвализ,
Му шадвалин
Йигъар гьаъбаз.
Ихь Пайгъамбрин
(Салават ва
Салам дугъаз)
Шагьур ву му.
Мяъли к1ура
Гьевес кади:
-Аллагьдикан
Вуча рази,
Гьарган дугъаз
Вуча буржлу.
Учуз вазли
Туврайи акв
Амриинди
Сар Аллагьдин.

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Аьхиратдиз гъягъюри…

ЙикIувал фу ву ва йикIувалин кьяляхъ рюгьнакан фу шулу?   Инсанди учв бабкан гъахьи йигъланмина Аьхиратдикан аннамиш`вал ади шулу. Му ляхникан аьянвал шулу, эгер ухьу ихь бедендин айитI айи сирариз фикир тувуз хъюгъиш. Инсандиз вари гьаму дюн’я тувнийишра, дугъу хъанара Аьхиратдикан...


Ислам диндиъ сабпи экбер

Ислам диндин эвелиъ Меккайиъ мусурмнарин гъудган апIувал, Кьур’ан урхувал ва жара ибадатар жиниди апIуйи ва шариаьтдииндира гъудгнар жямяаьтдихъди апIувал улупнадайи, гьаци вуйиган гъудгниз ягъалди дих апIувалиъра мюгьтаж’вал гъабхьундар.    Хъа Пайгъамбари ﷺ Мединайиз...


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Мусурнам даруриз Исламдикан хабар тувбан гьякьнаан

Йисар тамам духьнайи кяфир кас мусурмандихьна, чаз Ислам фици кьабул апIуруш улуп кIури илтIикIну, мусурман хьуз ният айиз кIури, гъапиш, эгер багарихь аьлим вая имам хьаш, ари гьялакди гьадгъахьна хъади душну ккунду, гьаз гъапиш, Ислам кьабул апIбан кьяляхъ аьлимди дугъаз улупну ккуни месэлйир...