Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

БицIидариз килбтин кIулар игрушка дар

Учвуз, гьюрматлу бицIи дустар, варидариз аьгъячвузки, килбтихъди тамашйир апIуз хай шулдар. Дидкан аьхю зарар хьуз мумкин ву. Амма саспи бицIидари, гьяйифки, мидкан фикир апIурадар. Гъийин ихь сабпи ихтилат гьаддикан ктибтидихьа.

Мусайин 6 йис ву. Думу, чан хиларикк фу ккабхъиш, гьаддиин аьшкьламиш шлур вуйи. Саб ражари адашиз Мусайин хиларихъ килбит гъяди рябкъюру. Дугъхьан килбит гъадабгъну, адаши чан бализ дидихъди тамшйир апIуз хай даршлуваликан гъапну. «Дидкан аьхю зарар а, ухьу хал адарди гъузуз мумкин ву», - гъапну адаши. Ав, Мусайиз, чахьан чан тамшйир апIурайиб гъадабгъган, гиран гъабхьну. Гьаз адашиз думукьан гучIураш, думу гъаври адайи. Дугъу фикир апIураки, магьа узу сарун аьхю бай вуза ва, фици килбтин кIул кабхьрушктIубшвуруш, сарун аьгъязуз. Амма думу адашихъди гьюжатар дарапIбанди гъахьи. СацIиб вахтналан, чаз тIагъру гъабхьиган, Мусайи хуларигъ чаз тамшйир апIуз ужуб абгури гъахьи.

Магьа дугъаз адаши чахьан гьадабгъу килбтин кьути гъибихъу. Думу хилиъ гъибисган, адашин гафар кIваин гъахьи ва, думу чпин хьайи йишвахь гъитдиза, кIуру фикрарра арайиз гъафи. Амма, фукIара даршул дупну, саб килбит адабгъну цIа кипну. ЦIа кабхъну сацIиб вахтналан думу ктIубшвну. Муса шад гъахьи ва, магьа фукIара шулдар аьхи, гъапну. Хъасин сабсан кубхьну ва думура гьаци ктIубшвну. Магьа гьамци Муса тамшйир апIуз хъюгъну.

Магьа 2021-пи йисандин сабпи нумрайихъанмина ихь газатдин машариъ учвуз, бицIидариз, вуйи машра ачмиш дапIнахьа. Му машнаъ учву шад апIру, аьшкь шлу ихтилатар, тербияйиз ужудар гафар дикIури апIидихьа. ДумутIанна гъайри, учвхьанра ичв фикрар, гафар, шиърар, ясана мистарин, чюллерин, табиаьтдин учву гъизигу шиклар хътауз шулучвхьан. Учу дурар ихь газатдин машариъ тувдича.

Хъасин Мусайиз, чахьан фукьан хъаназ цIа кайи килбтин кIул дибисну гъитуз шулуш, лигуз ккун гъабхьну. Сабпи кьюб дугъу дишлади ктIушвну, хъа шубубпиб кьаназ гъибтуз ккун гъабхьну, гьеле цIа тIубарикра кмиди кубкIну. Иццру гъапIган, дугъу килбит хил’ан идипну. Лигуруш, думу цIара кимиди, адашин документариинди алабхъну ва дурар цIа кабхъну ургуз хъюгъру. ЦIи сабдихъди саб кIажар ургуз хъюгъру. Мусайиз цIа чаз ктIубшвуз ккун гъабхьну, амма дугъхьан гъабхьундар. Хъа цIа артухътIан артухъ шулайи. Магьа столилан цIа унчIварихь хьайи чарчнакинди гъубшу, ва вари хулаъ кум абхъу.

Мусайиз лап гучI гъабхьи, фицики кум ади ил хътабгъузкьан шули имдайи, хъа удучIвру раккнариин цIа алабхънайи. Адаш хулаъ айивал бахт дубхьну, магьа адаши думу дишлади адагъну цIа ктIубшвуз пожарникариз дих гъапIу. Пожарникарра гьялакди дуфну цIа ктIубшвну. Мусайиз адашихьан лапра нач гъабхьи. Адашин уларихьинди лигуз даршули, дугъу чаллан хил алдабгъуб ккун гъапIнийи ва, сарун гьичра килбтарик кучидарза, гъапнийи. Адаши, варитIан артухъ увхъан гучI гъабхьунзуз, имбуб фукIара даруб ву, гъапи. Чан бализ фукьан гучI дубхьнаш гъябкъю адаши дугъаз сарун фукIара гъапундар. «Лиг йиз бай, эгер абайи-бабу увуз саб ляхнихьан ярхла йихь кIураш, дидхьан ярхла духьну ккунду, дидкан зарар ади хьуз мумкин ву», - гъапну адаши.

АЛЬФИЯ ИДРИСОВА

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...