Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

Ассаламу аьлейкум, газат урхурайи бицIи юлдшар!

БицIидариз килбтин кIулар игрушка дар

Учвуз, гьюрматлу бицIи дустар, варидариз аьгъячвузки, килбтихъди тамашйир апIуз хай шулдар. Дидкан аьхю зарар хьуз мумкин ву. Амма саспи бицIидари, гьяйифки, мидкан фикир апIурадар. Гъийин ихь сабпи ихтилат гьаддикан ктибтидихьа.

Мусайин 6 йис ву. Думу, чан хиларикк фу ккабхъиш, гьаддиин аьшкьламиш шлур вуйи. Саб ражари адашиз Мусайин хиларихъ килбит гъяди рябкъюру. Дугъхьан килбит гъадабгъну, адаши чан бализ дидихъди тамшйир апIуз хай даршлуваликан гъапну. «Дидкан аьхю зарар а, ухьу хал адарди гъузуз мумкин ву», - гъапну адаши. Ав, Мусайиз, чахьан чан тамшйир апIурайиб гъадабгъган, гиран гъабхьну. Гьаз адашиз думукьан гучIураш, думу гъаври адайи. Дугъу фикир апIураки, магьа узу сарун аьхю бай вуза ва, фици килбтин кIул кабхьрушктIубшвуруш, сарун аьгъязуз. Амма думу адашихъди гьюжатар дарапIбанди гъахьи. СацIиб вахтналан, чаз тIагъру гъабхьиган, Мусайи хуларигъ чаз тамшйир апIуз ужуб абгури гъахьи.

Магьа дугъаз адаши чахьан гьадабгъу килбтин кьути гъибихъу. Думу хилиъ гъибисган, адашин гафар кIваин гъахьи ва, думу чпин хьайи йишвахь гъитдиза, кIуру фикрарра арайиз гъафи. Амма, фукIара даршул дупну, саб килбит адабгъну цIа кипну. ЦIа кабхъну сацIиб вахтналан думу ктIубшвну. Муса шад гъахьи ва, магьа фукIара шулдар аьхи, гъапну. Хъасин сабсан кубхьну ва думура гьаци ктIубшвну. Магьа гьамци Муса тамшйир апIуз хъюгъну.

Магьа 2021-пи йисандин сабпи нумрайихъанмина ихь газатдин машариъ учвуз, бицIидариз, вуйи машра ачмиш дапIнахьа. Му машнаъ учву шад апIру, аьшкь шлу ихтилатар, тербияйиз ужудар гафар дикIури апIидихьа. ДумутIанна гъайри, учвхьанра ичв фикрар, гафар, шиърар, ясана мистарин, чюллерин, табиаьтдин учву гъизигу шиклар хътауз шулучвхьан. Учу дурар ихь газатдин машариъ тувдича.

Хъасин Мусайиз, чахьан фукьан хъаназ цIа кайи килбтин кIул дибисну гъитуз шулуш, лигуз ккун гъабхьну. Сабпи кьюб дугъу дишлади ктIушвну, хъа шубубпиб кьаназ гъибтуз ккун гъабхьну, гьеле цIа тIубарикра кмиди кубкIну. Иццру гъапIган, дугъу килбит хил’ан идипну. Лигуруш, думу цIара кимиди, адашин документариинди алабхъну ва дурар цIа кабхъну ургуз хъюгъру. ЦIи сабдихъди саб кIажар ургуз хъюгъру. Мусайиз цIа чаз ктIубшвуз ккун гъабхьну, амма дугъхьан гъабхьундар. Хъа цIа артухътIан артухъ шулайи. Магьа столилан цIа унчIварихь хьайи чарчнакинди гъубшу, ва вари хулаъ кум абхъу.

Мусайиз лап гучI гъабхьи, фицики кум ади ил хътабгъузкьан шули имдайи, хъа удучIвру раккнариин цIа алабхънайи. Адаш хулаъ айивал бахт дубхьну, магьа адаши думу дишлади адагъну цIа ктIубшвуз пожарникариз дих гъапIу. Пожарникарра гьялакди дуфну цIа ктIубшвну. Мусайиз адашихьан лапра нач гъабхьи. Адашин уларихьинди лигуз даршули, дугъу чаллан хил алдабгъуб ккун гъапIнийи ва, сарун гьичра килбтарик кучидарза, гъапнийи. Адаши, варитIан артухъ увхъан гучI гъабхьунзуз, имбуб фукIара даруб ву, гъапи. Чан бализ фукьан гучI дубхьнаш гъябкъю адаши дугъаз сарун фукIара гъапундар. «Лиг йиз бай, эгер абайи-бабу увуз саб ляхнихьан ярхла йихь кIураш, дидхьан ярхла духьну ккунду, дидкан зарар ади хьуз мумкин ву», - гъапну адаши.

АЛЬФИЯ ИДРИСОВА

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...