«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» урхбалан кьяляхъ Кьур’андиан сура урхуб суннат ву. Дурар гвачIниндин кьюбиб ракааьтариъ ва имбу гъудгнарин сабпина кьюбпи ракааьтариъ урхуру. Шубубпи, юкьубпи ракааьтариъ урхуб суннат дар. ВаритIан цIиб шубуб аяткьан урхуру. Аьхю сурайин гьацI урхбаътIан бицIи сура тамамди урхбаъ саваб артухъ а. Пайгъамбарихьан ﷺ дуфнайиганси, жюрбежюр гъудгнариъ Дугъу улупнайи сурйир урхуб суннат ву.

 

Гъудгнин гьарсаб ис ва за шлу йишварихь «Аллагьу акбар» кIуру. Саб рукниан тмунубдихьна рукьайизкьан «Аллагьу акбар» кIури ирифуб ужи ву. Хъа рукуъдиан за шлуган, «Самиаь Ллагьу лиман гьямидагь» кIуру.

Имамдиз, гъудгник кучIвруган ва гьацира ис ва за шлуган, «Аллагьу акбар» ягъалди пуб суннат ву.

Гъудган апIурайири «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ фицдар аятар гъурхишра, ясана саб аят кьюби ракааьтариъ гъурхишра, суннат апIувал гьисаб шула.

Рякъюъ адру касди, ясана ярхи гъудган апIуз рази вуйи жямяаьтдин имамди гвачIниндин гъудгниъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Гьюжурат» сура ва «Аьммайин» арайиъ айи ярхи сурйир аятар урхуб суннат ву. Хъа лисундин гъудгниъ - гьаму сурйирикан жикъидарстар. Хъа гвачIиндин ва йишвандин гъудгнариъ - «Аьмма» сурайихъан «Ваддугья» сурайихъна вуйидарикан, хъа лавландин гъудгниъ - «Ваддугья» сурайихъан Кьур’ан ккудубкIайизкьан вуйидарикан.

Жвумийин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ ва жвуми йигъандин хъитIирхбандин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «аль-Жумаь» сура, хъа кьюбпибдиъ «аль-Мунафикьин» сура урхуб ужи ву. Ясана сабпибдиъ сура «Аъла», кьюбпибдиъ «Гьашиягь» урхуб ужи ву.

Жвуми йигъандин гвачIниндин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «Алиф лам мим танзил», хъа кьюбпибдиъ «Гьал ата» урхуб ужи ву, ва гьаму къайда уьбхюбра ужи ву.

Жвуми йигъандин лавландин гъудгниъ ва гьарсар рякъюъ айири чан гвачIниндин гъудгниъ гьарган сабпи ракааьтдиъ «аль-Кафирун», хъа кьюбпибдиъ «Кьул гьуваллагьу» урхуб суннат ву.

 

Муслим Аьбдулаев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....