«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» урхбалан кьяляхъ Кьур’андиан сура урхуб суннат ву. Дурар гвачIниндин кьюбиб ракааьтариъ ва имбу гъудгнарин сабпина кьюбпи ракааьтариъ урхуру. Шубубпи, юкьубпи ракааьтариъ урхуб суннат дар. ВаритIан цIиб шубуб аяткьан урхуру. Аьхю сурайин гьацI урхбаътIан бицIи сура тамамди урхбаъ саваб артухъ а. Пайгъамбарихьан ﷺ дуфнайиганси, жюрбежюр гъудгнариъ Дугъу улупнайи сурйир урхуб суннат ву.

 

Гъудгнин гьарсаб ис ва за шлу йишварихь «Аллагьу акбар» кIуру. Саб рукниан тмунубдихьна рукьайизкьан «Аллагьу акбар» кIури ирифуб ужи ву. Хъа рукуъдиан за шлуган, «Самиаь Ллагьу лиман гьямидагь» кIуру.

Имамдиз, гъудгник кучIвруган ва гьацира ис ва за шлуган, «Аллагьу акбар» ягъалди пуб суннат ву.

Гъудган апIурайири «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ фицдар аятар гъурхишра, ясана саб аят кьюби ракааьтариъ гъурхишра, суннат апIувал гьисаб шула.

Рякъюъ адру касди, ясана ярхи гъудган апIуз рази вуйи жямяаьтдин имамди гвачIниндин гъудгниъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Гьюжурат» сура ва «Аьммайин» арайиъ айи ярхи сурйир аятар урхуб суннат ву. Хъа лисундин гъудгниъ - гьаму сурйирикан жикъидарстар. Хъа гвачIиндин ва йишвандин гъудгнариъ - «Аьмма» сурайихъан «Ваддугья» сурайихъна вуйидарикан, хъа лавландин гъудгниъ - «Ваддугья» сурайихъан Кьур’ан ккудубкIайизкьан вуйидарикан.

Жвумийин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ ва жвуми йигъандин хъитIирхбандин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «аль-Жумаь» сура, хъа кьюбпибдиъ «аль-Мунафикьин» сура урхуб ужи ву. Ясана сабпибдиъ сура «Аъла», кьюбпибдиъ «Гьашиягь» урхуб ужи ву.

Жвуми йигъандин гвачIниндин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «Алиф лам мим танзил», хъа кьюбпибдиъ «Гьал ата» урхуб ужи ву, ва гьаму къайда уьбхюбра ужи ву.

Жвуми йигъандин лавландин гъудгниъ ва гьарсар рякъюъ айири чан гвачIниндин гъудгниъ гьарган сабпи ракааьтдиъ «аль-Кафирун», хъа кьюбпибдиъ «Кьул гьуваллагьу» урхуб суннат ву.

 

Муслим Аьбдулаев

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


Ляха гъулаъ цlийи мист

Гирами Рамазандин вазли вари шагьрар-районариъ ушварин вазлиз бахш дапIнайи аьхю серенжемар кlули гъушну. Табасаран райондиъра, варирайондинси, кIул’инди-кIул’инди гъуларинра жямяаьтлугъ ифтарар гъахьну. Гьадрарин арайиъ Ляха гъулаъ вари жямаьтлугъ уч духьну гъубху ифтарра...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


Сабур апlин, эй инсан

Му дюньяйиъ вари бихъур, сар абана баб ктарди, уж’вал апlин дурариз аку дюньяйиъ имиди.   Дерд-хажалат дурарик каш, саб ширин гаф сюгьбат апlин. Артухъ увуз дурар ккундуш, гарцlил кивну саб мак апlин.   Уву аьхю апlури, дурар гьарган увухъ гъахьну, гьамус...


«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.   Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр...