«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ жара сура урхбан гьякьнаан

«Аль-Фатигья» урхбалан кьяляхъ Кьур’андиан сура урхуб суннат ву. Дурар гвачIниндин кьюбиб ракааьтариъ ва имбу гъудгнарин сабпина кьюбпи ракааьтариъ урхуру. Шубубпи, юкьубпи ракааьтариъ урхуб суннат дар. ВаритIан цIиб шубуб аяткьан урхуру. Аьхю сурайин гьацI урхбаътIан бицIи сура тамамди урхбаъ саваб артухъ а. Пайгъамбарихьан ﷺ дуфнайиганси, жюрбежюр гъудгнариъ Дугъу улупнайи сурйир урхуб суннат ву.

 

Гъудгнин гьарсаб ис ва за шлу йишварихь «Аллагьу акбар» кIуру. Саб рукниан тмунубдихьна рукьайизкьан «Аллагьу акбар» кIури ирифуб ужи ву. Хъа рукуъдиан за шлуган, «Самиаь Ллагьу лиман гьямидагь» кIуру.

Имамдиз, гъудгник кучIвруган ва гьацира ис ва за шлуган, «Аллагьу акбар» ягъалди пуб суннат ву.

Гъудган апIурайири «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ фицдар аятар гъурхишра, ясана саб аят кьюби ракааьтариъ гъурхишра, суннат апIувал гьисаб шула.

Рякъюъ адру касди, ясана ярхи гъудган апIуз рази вуйи жямяаьтдин имамди гвачIниндин гъудгниъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Гьюжурат» сура ва «Аьммайин» арайиъ айи ярхи сурйир аятар урхуб суннат ву. Хъа лисундин гъудгниъ - гьаму сурйирикан жикъидарстар. Хъа гвачIиндин ва йишвандин гъудгнариъ - «Аьмма» сурайихъан «Ваддугья» сурайихъна вуйидарикан, хъа лавландин гъудгниъ - «Ваддугья» сурайихъан Кьур’ан ккудубкIайизкьан вуйидарикан.

Жвумийин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ ва жвуми йигъандин хъитIирхбандин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «аль-Жумаь» сура, хъа кьюбпибдиъ «аль-Мунафикьин» сура урхуб ужи ву. Ясана сабпибдиъ сура «Аъла», кьюбпибдиъ «Гьашиягь» урхуб ужи ву.

Жвуми йигъандин гвачIниндин гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «Алиф лам мим танзил», хъа кьюбпибдиъ «Гьал ата» урхуб ужи ву, ва гьаму къайда уьбхюбра ужи ву.

Жвуми йигъандин лавландин гъудгниъ ва гьарсар рякъюъ айири чан гвачIниндин гъудгниъ гьарган сабпи ракааьтдиъ «аль-Кафирун», хъа кьюбпибдиъ «Кьул гьуваллагьу» урхуб суннат ву.

 

Муслим Аьбдулаев

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Дишагьлийиин заанваликан 10 гьядис

Ислам диндиъ дишагьли заанди дерккна. Мусурман дишагьли, жвуван велед риш, уьмрин юлдаш хпир, дада, чи кIуру ччвурариинди дишагьли лазим вуйи кьадар заан дережайиинди дерккна.   Мисалназ, риш чан адаш женнетдиъ учIвбаз себеб шлу ляхнарикан ву; хпир себеб вуди, дугъан жилирин имандин гьацI...