Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдарин ухьу фу бадали халкь дапIнаш, кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан саб ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин амриинди, Лукьман пайгъамбари чан бализ гъапIу васиятнакан ктибтидиза.

Лукьман пайгъамбариз чан аьхир багахь дубхьнайиваликан аьгъю гъабхьиган, чахьна чан бализ дих дапIну кIуру: «Жан йиз бай, узу увуз гизаф ляхнар васият апIурдарза, васият апIурайидар йирхьуб ляхин ву, ва дурариъ ккебгърударинна, ккудукIрударинна илмар уч дапIна:

1. Гьаму дюн’яйиин уву яшамиш шлу кьадартIан машгъул махьан;

2. Аллагьдиъ ﷻ яв фукьан мюгьтаж’вал ади вуш, гьадму кьадар Аллагьдиз ﷻ ибадатвал апIин;

3. Фукьан увуз Аьхиратдиъ дережа ккундуш, гьадму кьадар уву дидиз аьмалра (ужудар ляхнарра) апIин;

4. Яв эллешмиш духьнайивал жегьеннемдин цIиккан кIул уьбхювал ибшри;

5. Уву апIру гунагь яв сабурнан кьадар ибшри, яни Дугъан аьзабнакк увхьан фукьан сабур апIуз шулуш, гьациб кьадар;

6. Увуз гунгьар апIуз ккун гъабхьиган, Аллагьдиз ﷻ ва малаикариз дярябкъру йишв абг.

Гъачай, мурариъ фициб мяна аш, баян апIухьа. Сабпибдиъ дупна: гьаму дюн’яйиъ яшамиш шлу кьадартIан дид’ин машгъул махьан. Сар касдизкьан учв гьаму дюн’яйиъ фукьан гъузруш аьгъяйкIан, ва сарихьанкьан узу 20 йисан яшамиш шулза пуз шулин? Ваъ, шулдар! Фила инсандин аьхир шулуш, саризкьан аьгъдар. Гьаци вуйиган, фукьан уву гьаму дюн’яйиъ яшамиш шулуш, гьадмукьан уву дид’ин машгъул йихь, дупна.

Кьюбпибдикан кIуруш, ибадат апIин Аллагьдиз ﷻ , яв Дугъаъ вуйи мюгьтаж’вализ дилигну. Эгер ухьуз Аьхиратдиъ дережа заануб дубхьну ккундуш, му дюн’яйиъ артухъси ибадат дапIну ккунду. Мушваъ ухьуз ккуниб вари апIури гъахьиш, Аьхиратдин утканваларихьан ухьу ярхла хьиди. Гьарсариз хьибди гьациб кьадарнаъ, фукьан дугъу гъазанмиш гъапIнуш. Ужудар аьмалар артухъ вуш, думу женнетдиъ хьиди, эгер харжидар гизаф гъахьнуш – жегьеннемдиъ. Шубубпи пунктнанра кьюбпибдинсиб аьмал ву. Юкьубпибдикан кIуруш, ухьу фукьан ибадат гъапIишра, жегьеннемдихьан ярхла вуча пуз даршул. Саризкьан аьгъдар, чан ибадат кьабул гъапIнуш - гъапIундарш. Белки думу касди вари апIурайиб чан фицдар-вуш метлебар бадали гъапIнийкIан? Хьубпибдикан улхуруш, душваъ шлу аьзабнахьан сабур апIуз даршлуб ухьуз варидариз аьгъяхьуз. Гьаз гъапиш, эгер гьаму дюн’яйиъ ихь хил’ин убхьурайи шид улубзиш, сабур апIуз даршули, дишлади жюрбежюр дармнар ишлетмиш апIури шулхьа. Хъа гьамус фикир апIинай: жегьеннемдин цIихьан ухьу фици сабур апIуйкIан? Аьхиримжи пунктнакан улхуруш, ухьуз варидариз аьгъяхьуз: наанди ухьу жин гъахьишра, завариъ-жилар Аллагьдиз ﷻ дярябкъру йишв адар. Гьамдихъди аьлакьалу саб гьикаят ктибтидиза.

Сар аьхю аьлимдин ади шул тялимар. Дурарикан санур дугъаз имбудартIан ккунир шулу. Хъа имбу тялимариз му ляхин кьабулди шулдар. Му ляхникан аьгъю гъабхьи мялимди, дурариз дих дапIну, гъапну: «Закур дарсназ гъюруган, гьарури саб пеъ дубккну аьбкъинай, амма саб шартIниинди: пеъ саризра дярябкъру йишвахь убккай». Дарсназ гъюрудар, гьарури пеъ хьади, мялимдин табшурмиш тамам дапIну, гъюру, амма мялимдиз ккуни тялим фукIара хьтарди гъюру. Вардари, мугъ’ин аьлхъюри, тягьнийир йивуз хъюгъю: «Магьа, ихь мялимдиз варитIан ккуни му тялим фукIара хьтарди гъафну». Мурариз чпи вари гъалатI вуйивал улупбан бадали, мялимди мугъаз суал тувру: «Уву гьаз фукIара хьтарди дуфнава?» Тялимди гъапну: «Уву учуз саризра дярякъру йишвахь убккай гъапнийва, хъа фукьан гъилицнушра, Аллагьдиз ﷻ дярябкъру йишв узуз гъибихъундарзуз». Вари русвагь гъахьи. «Магьа гьамци вуйиган, узуз вартIан гьаму тялим ккундузуз», - гъапи мялимди. Гьаци вуйиган, гьюрматлу мусурмнар, ухьу наан гьитIикIну гунгьар гъапIишра, Аллагьдиз ﷻ вари рябкъюра. Гъит Аллагьди ﷻ гьаму Лукьман пайгъамбари чан веледдиз гъапIу васиятнахъди аьмал апIуз ухьузра тавфикьвал туври! Амин.

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Кьюб гъулан имам

Ахьитl ва Жвулли гъулан имамдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа нубатнаан ражари ихь имамарикан вуйи мялумат туврахьа. Гъийин ихь интервью туврайи имамдин чан хусусивалар а. Дурарикан саб - думу кьюб гъулан имам вуйивал.   Ав, му касди Аллагьу Тааьла бадали...