Интернетар-соцсетарианмина ул апIуз, ясана чIуру кIажар апIуз мумкин вуйкIан?
Сад йигъан, интернетдиъ жюрбежюр диндин макьалйирихъди таниш шулайи вахтна, саб гьамциб гьядис гъябкъюнзуз. Душаъ дупнайи: «Кьадарнан кьяляхъ йиз умматдиан асас пай инсанар ул апIуб себеб вуди, кечмиш хьиди». Му гьядис гъябкъган, гизаф фикрарикк ккахъунзу. Гьаз мици вуйкIан? Фу себеб ади шуйкIан? Магьа гьамцдар суалар арайиз гъюз хъюгънийи.
Гизаф фикрар апIури, гьамциб натижайихъна гъафунзу: гизаф кьадар инсанариз ул апIуб, дурарик ул кубкIуб мумкин ву анжагъ интернет ва жара соцсетар себеб духьну. Лигайчва, гьамус инстаграмдиъра кмиди кухняйиъ гъянивалар гьязур апIури эфирар тешкил апIура, душваъ хураг апIурайир утканди палат алабхьну, чав лап уччвуди рякъруси дишагьли вуди шулу. Хъа мялум вуйиганси, эфириз, ясана шиклариз лигурайи касдин гафнакан гьациб чIуру тясир хьуз мумкин ву.
Саспи вахтари, инсанар гьаму чпин уткан уьмур интернетдиъ улупбан бадали яшамиш шулайкIан кIури, фикир шулу. «Ватсапди» гизафдари чпин шиклар, бицIидарин шиклар, ясана чпиз туву пешкешар статусариин дивра. Дици гъапIну кIури, баладар гьа, вари думу ляхнар-мумкинвалар ади ужу ву, хъа инсандин метлеб гьаму чаз айиб шлубкьан артухъ инсанариз рябкъюб, гьадрариз улупуб вуди шула. Хъа агъзрариинди инсанар лигруган, дурарикан вари яв ужуб яшайишниин, яв разивалиин шад дар гьа, ари гьадрарин арайиан хайир даккни ксарин гафариканра аьхю зарар а. Фикир тувай...
Магьа йиз юлдаш шуран улихьнаси хизандиъ аьхю гъармагъалар гъахьну. Дурарин хизан жилиринна хпирин арайиъ аьхю мюгьюббат айиб вуйи, жилири кюкйир туври, бицIидар ккунди, ужуйи албагнайи хизан – ва магьа саб дупну гьамцдар читинвалар! Хъа себеб фу ву? Кми-кмиди му юлдаш шуран инстаграмдиъ чан жилирихъди вуйи уткан шиклар, бицIидарин гьар йигъандин шиклар ирчуйи. БицIидарикан кIуруш, аьхиримжи вахтари гьарган кефсузди шуз хъюгънийи. Йиз фикриан, гьаму себебарра ул апIбаан, хаинвал апIбаан арайиз гъюрайидар ву. Фикир апIинай, йичв шикил гъябкъган, варидари «машаАллагь, фукьан уткан хизан даринхъа. Аллагьди ﷻ чпиз сагъ’вал туври!» кIурадар. Гизафдарин гьюсудвал шулу ва дурари кIуру: «Гьаз дугъан гьамцир ужур жилир вуйкIан? Наънан мугъаз мукьан уткан веледар гъахьну? Фукьан бахт айир даринхъа!»
Фукьан веледар адру хизанар а, дурар йигъ-йишвди веледар гъахьнийиш кIури, ккарагурайидар ву, хъа гьамцдар шиклар рякъруган, дураринра гаф кубкIуз мумкин ву. Хъа ихь жюрбежюр хурагарихъди алабцIнайи стол. Хъа фукьан ипIрубдихъ мягьрум духьнайи инсанар а, ккунийкIан фулану йимиш, хураг ипIуз кIурудар. Фукьан инсанар ужуб хизан хьуваликан мурад-метлеб айидар а. Гьамцдар ляхнарикан фикир гъапIган, дупну ккундуки, учвуз айиб вари улупуб герек дар. Ичв утканвал, учвуз айи веледар, мал-мутму ичв арайиъ гъибтай, варидариз рябкъруси интернетдиъ ипуб герек дар…
Саб гафниинди кIуруш, жвуван уьмур варидариз рябкъруганси улупуб ужуб ляхин дар. Диндин терефнаанра гьаци ву. Ислам динди ухьуз жвув заанди улуп кIурадар, жвуван хулаъ шулайиб вари тмундариз улуп кIурадар.
Фукьадар цIиб инсанариз ичв хулаъ шулайибдикан, ичв мюгьюббатваликан, мал-мутмуйикан аьгъяш, ари гьадмукьан ужу ву. Гьаддихъди сабси му ул апIбахьан, чIуру кIажар апIбахьан уьрхюзра себеб шулу. Дупнадаринхъа, жвуван шадвал ижмиди дибисну ккунду ва инсанариз улупну ккундар! Шадвализ архаинвал ккунду!
