Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин вахт тахминан ригъ  хъуршлин кьадар (3,5 м) за удубчIвган ккебгъру. Думу  вахт ригъ удубчIвну саб 20 дакьикьайилан улубкьурайиб ву ва ригъ завун кьялаз гъяйизкьан давам шулу. Дидин варитIан ужуб вахт йигъандин юкьуб пайнакан саб пай вахт гъубшган ву.

 

Зугья-гъудгнин варитIан цIиб 2 ракааьт ву, хъа варитIан артухъ – 12. Сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ «аш-Шамси» ва «аль-Кафирун» гъурхиш ужи ву, хъа кьюбпибдиъ – «ад-Духа» ва «аль-Ихлас». Хъа мурарин кьяляхъ вуйи сабпи ракааьтариъ «аль-Кафирун» урхуру, хъа кьюбпидариъ – «аль-Ихлас». Эгер гьамрар жвуваз аьгъдарди, ясана, аьгъяшра, дурурхди гъапIу зугья-гъудгнинра ухьуз саваб хьибди, амма мушваъ дупнайиганси гъапIиш, саваб артухъ хьибди.

Зугья-гъудгнихъан гьаму дюаь урхуб ужу ву: Аллагьумма анна ззугьяа зугьяука, валь-бахаа бахаука, валь-жамала жамалука, валь-кьуввата кьувватука, валь-кьудрата кьудратука, валь-исмата исматука. Аллагьумма ин канна ризкьи фиссамаи фа анзильгьу, ва ин канна филь арзи фа ахрижгьу, ва ин канна муассаран фаяссиргьу, ва ин канна гьяраман фатагьгьиргьу, ва ин канна баидан факаррибгьу, би гьякъи зугьяика, ва багьаика ва жамалика, ва кьувватика, ва кьудратика, атини ма атайта ибадака ссалигьина».

Мяна: «Я Аллагь,  дугъриданна зугья – Яв зугья ву, гюрчегвал – Яв гюрчегвал ву, утканвал – Яв утканвал ву, кьудрат – Яв кьудрат ву, кьувват – Яв кьувват ву, уьрхювал (гунгьарихьан) – Яв уьрхювал ву. Я Аллагь, эгер йиз ризкь завариъ аш, узухьна рубкь думу, эгер жилариъ аш, думура рубкь, эгер читинвал аш, пчIу апIин, эгер гьярам вуш, гьялал шлубси  апIин, эгер Яв зугьяйихьна вуйи  гьюрмат ярхла аш,  думу хъуркьувал, гюрчег’вал, утканвал, кьувват  бадали багахь апIин. Уву яв ужудар лукIариз тувуб узузра тув».

Зугья-гъудгникан гьядисариъ гизаф дупна. Дурарикан сабунубдиъ Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Женнетдиъ Зугья кIуру раккнар а. Гъиямат йигъан Аллагьдин ﷻ ччвурнахъан малаикди пиди: «Эй зугья-гъудган гъапIу Аллагьдин ﷻ лукIар, наан ачва? Гьамрар ичв раккнар ву, Аллагьдин ﷻ рягьматдиинди учIвай душвазди!»

Хъанара Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Аллагьу Тааьлайи кIура: «Эй Адамдин бай! Йигъ ккебгъру вахтна 4 ракаат апIин, Узу думу гьадму йигъ ккудубкIайизкьан увуз чIяаьн шлуганси апIбан бадали!» (Абу Давуд).

Абу Заррихьан вуйи гьядисдиъ дупна, Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Учвкан гьарури  чан кIурбарихъан, дюгьбарихъан гьякь тувну ккунду. Гьарсаб тасбигь (СубгьянаЛлагь), гьарсаб тагьмид ( аьлгьямдулиЛлагь), гьарсаб тагьлиль (Ла илагьа иллаЛлагь), гьарсаб такбир (Аллагьу Акбар) садакьа ву. Ужубдихъна теклиф апIубра, харжибдихьан ярхла апIубра садакьа ву. Хъа зугья-гъудгни гьамрарин варибдин йишв бисура» (Муслим).  Абу Гьурайрайи гъапну: «Пайгъамбари узуз шубуб ляхин васият гъапIну: гьар вазли шубуд йигъан ушв бисуб; кьюб ракааьт зугья-гъудган апIуб ва хъитIирхбанган дахъайиз улихьна витру суннатар апIуб» (Муслим).

Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Сарира зугья-гъудган гъидидипди апIидар, анжагъ  туба апIрударитIан, ва дугъриданна му туба апIрударин гъудган ву!» (Гьяким). Пайгъамбари ﷺ хъанара гъапну: «Зугья-гъудган гъидидипди апIрударин гунгьарин аьфв апIиди. Шли 2 ракааьт зугья-гъудган апIури гъахьиш,  думу тIагъру апIрударикан хьидар; шли 4 ракааьт апIури  гъахьиш – думу мютIюгъ гъахьидарикан хьиди;  шли 6 ракааьт апIури гъахьиш – думу гьадму йигъандин муддатнаъ гъалабалугъ’валарихьан  азад хьиди;  шли 8 ракааьт апIури гъахьиш – думу ужудар ксарикан хьиди; хъа шли 12 ракааьт апIуруш, Аллагьу Тааьлайи дугъаз Женнетдиъ гъизиликан хал дивди» (Ибн Маджа, Тирмизи).

Сабсана гьядис хибдиза ва зугья-гъудган апIуз инсандиз гьаму чIяаьн шул, кIури, умуд кивраза. Аьбдулла бин Жараддихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Мунафикьди зугья-гъудган апIурдар ва «аль-Кафирун» сурара урхурдар».

 

Гьясан Амаханов

 

 

 

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Халкьдин арайиъ ислягьвал ибшри

Хив райондин цlийи имам Анвер Жабировичдихъди вуйи интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газатдин машариъ шагьрар-районариъ лихурайи имамарин уьмрикан, дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Гъулан имамвал апlуб гизаф читин ва аьхю жавабдар ляхин...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...