Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин фазилат

Зугья-гъудгнин вахт тахминан ригъ  хъуршлин кьадар (3,5 м) за удубчIвган ккебгъру. Думу  вахт ригъ удубчIвну саб 20 дакьикьайилан улубкьурайиб ву ва ригъ завун кьялаз гъяйизкьан давам шулу. Дидин варитIан ужуб вахт йигъандин юкьуб пайнакан саб пай вахт гъубшган ву.

 

Зугья-гъудгнин варитIан цIиб 2 ракааьт ву, хъа варитIан артухъ – 12. Сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ «аш-Шамси» ва «аль-Кафирун» гъурхиш ужи ву, хъа кьюбпибдиъ – «ад-Духа» ва «аль-Ихлас». Хъа мурарин кьяляхъ вуйи сабпи ракааьтариъ «аль-Кафирун» урхуру, хъа кьюбпидариъ – «аль-Ихлас». Эгер гьамрар жвуваз аьгъдарди, ясана, аьгъяшра, дурурхди гъапIу зугья-гъудгнинра ухьуз саваб хьибди, амма мушваъ дупнайиганси гъапIиш, саваб артухъ хьибди.

Зугья-гъудгнихъан гьаму дюаь урхуб ужу ву: Аллагьумма анна ззугьяа зугьяука, валь-бахаа бахаука, валь-жамала жамалука, валь-кьуввата кьувватука, валь-кьудрата кьудратука, валь-исмата исматука. Аллагьумма ин канна ризкьи фиссамаи фа анзильгьу, ва ин канна филь арзи фа ахрижгьу, ва ин канна муассаран фаяссиргьу, ва ин канна гьяраман фатагьгьиргьу, ва ин канна баидан факаррибгьу, би гьякъи зугьяика, ва багьаика ва жамалика, ва кьувватика, ва кьудратика, атини ма атайта ибадака ссалигьина».

Мяна: «Я Аллагь,  дугъриданна зугья – Яв зугья ву, гюрчегвал – Яв гюрчегвал ву, утканвал – Яв утканвал ву, кьудрат – Яв кьудрат ву, кьувват – Яв кьувват ву, уьрхювал (гунгьарихьан) – Яв уьрхювал ву. Я Аллагь, эгер йиз ризкь завариъ аш, узухьна рубкь думу, эгер жилариъ аш, думура рубкь, эгер читинвал аш, пчIу апIин, эгер гьярам вуш, гьялал шлубси  апIин, эгер Яв зугьяйихьна вуйи  гьюрмат ярхла аш,  думу хъуркьувал, гюрчег’вал, утканвал, кьувват  бадали багахь апIин. Уву яв ужудар лукIариз тувуб узузра тув».

Зугья-гъудгникан гьядисариъ гизаф дупна. Дурарикан сабунубдиъ Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Женнетдиъ Зугья кIуру раккнар а. Гъиямат йигъан Аллагьдин ﷻ ччвурнахъан малаикди пиди: «Эй зугья-гъудган гъапIу Аллагьдин ﷻ лукIар, наан ачва? Гьамрар ичв раккнар ву, Аллагьдин ﷻ рягьматдиинди учIвай душвазди!»

Хъанара Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Аллагьу Тааьлайи кIура: «Эй Адамдин бай! Йигъ ккебгъру вахтна 4 ракаат апIин, Узу думу гьадму йигъ ккудубкIайизкьан увуз чIяаьн шлуганси апIбан бадали!» (Абу Давуд).

Абу Заррихьан вуйи гьядисдиъ дупна, Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Учвкан гьарури  чан кIурбарихъан, дюгьбарихъан гьякь тувну ккунду. Гьарсаб тасбигь (СубгьянаЛлагь), гьарсаб тагьмид ( аьлгьямдулиЛлагь), гьарсаб тагьлиль (Ла илагьа иллаЛлагь), гьарсаб такбир (Аллагьу Акбар) садакьа ву. Ужубдихъна теклиф апIубра, харжибдихьан ярхла апIубра садакьа ву. Хъа зугья-гъудгни гьамрарин варибдин йишв бисура» (Муслим).  Абу Гьурайрайи гъапну: «Пайгъамбари узуз шубуб ляхин васият гъапIну: гьар вазли шубуд йигъан ушв бисуб; кьюб ракааьт зугья-гъудган апIуб ва хъитIирхбанган дахъайиз улихьна витру суннатар апIуб» (Муслим).

Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Сарира зугья-гъудган гъидидипди апIидар, анжагъ  туба апIрударитIан, ва дугъриданна му туба апIрударин гъудган ву!» (Гьяким). Пайгъамбари хъанара гъапну: «Зугья-гъудган гъидидипди апIрударин гунгьарин аьфв апIиди. Шли 2 ракааьт зугья-гъудган апIури гъахьиш,  думу тIагъру апIрударикан хьидар; шли 4 ракааьт апIури  гъахьиш – думу мютIюгъ гъахьидарикан хьиди;  шли 6 ракааьт апIури гъахьиш – думу гьадму йигъандин муддатнаъ гъалабалугъ’валарихьан  азад хьиди;  шли 8 ракааьт апIури гъахьиш – думу ужудар ксарикан хьиди; хъа шли 12 ракааьт апIуруш, Аллагьу Тааьлайи дугъаз Женнетдиъ гъизиликан хал дивди» (Ибн Маджа, Тирмизи).

Сабсана гьядис хибдиза ва зугья-гъудган апIуз инсандиз гьаму чIяаьн шул, кIури, умуд кивраза. Аьбдулла бин Жараддихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Мунафикьди зугья-гъудган апIурдар ва «аль-Кафирун» сурара урхурдар».

 

Гьясан Амаханов

 

 

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...