Аьдат дарш шариаьт?

Аьдат дарш шариаьт?

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир!

Аьхиримжи вахтари ихь халкьдин, иллагьки жигьиларин арайиъ, аьдатарин гьякьнаан гьарган гьюжатар шула. Саспидари вари аьдатар саб дупну адагъурхьа кlура, хъа тмундарисана ихь аьхю абйириланмина гъафиб чlур апlурдархьа кlури, жаваб тувра.

 

Магьа гьамци саспи жямаьтарин арайиъ наразивалар ахьра.

Гъачай му аьдатарин гьякьнаан шариаьтдиъ фу дупнаш, ясана гьадму аьдатарикан зарар аш, ясана адарш, лигурхьа.

Варитlан учlруди дугъубжвнайиб, саспидарин накьварихъна гъягъруган, садакьа хьади гъягъюб ву.

Гъачай, гьаддин гьякьнаан шариаьтдиъ фу дупнаш, лигухьа.

Шариаьтдиъ накьваригъна ипlруб хьади гъягъюб карагьат, яни ужи дар кlури дупна, хъа саспи аьлимари, гьярамдихьна багахь вуйи карагьат ву, кlура.

Гьамус суал: шариаьтдиъ карагьат вуйи суаларин гьякьнаан гьамукьадар гьюжатар апlуз хай шулин? Ухьуз сарун жара читинвалар адарин? Гьаз ухьу карагьатдин гьякьнаан жвувтlан аьхюдариз, яшлуйириз гиран ктапlура?

Белки шликlа гьерхур, хъа фу дапlну ккунду, кlури. Дидиз жаваб гьамциб ву, эгер саб гъулаъ, шагьриъ думу ляхин апlуз ккундуш, думуган вари жямяаьтдихъди саризра гиран даршлуганси тамам дапlну ккунду.

Шариаьтди ухьуз якьинди гьялал ва гьярам жара дапlна. Мусурман касди гьярам апlури рябкъюраш, думу дерккну ккун, дугъаз вяаьз-насигьят дапlну, гьякь рякъюхъна духну ккун. Гьаз гъапиш гьаддихъна ухьуз Пайгъамбари ﷺ теклиф апlура - думу Аллагьу Тааьла рази шлу ляхнарикан ву.

Гьамус фикир тувай, гъардшар, ихь арайиъ фукьан гьярам ляхнар арайиз гъюра, фукьан Аллагьу Тааьлайиз даккни ляхнар шула, гьамрар вари гъитну, ухьу карагьат вуйи ляхнариланмина чиб-чпиз гиранар ктаурахьа. Фу бадали? Шлиз улупурча кlури? Хъанара текрар апlурахьаки, учву гиран кадапlну адабгъу аьдаттlан, жямяаьтдин арайиъ мясляаьт ужи ву. Эгер дар кlуруш, учву гъийин йигъаз дапlнайи натижайиз лигай. Хъа натижа саб ву – жямяаьтдин арайихъ наразивалар.

Пайгъамбари ﷺ ва дугъан кьяляхъ вуйи асгьябар, табиинари жямяаьт жара апlури гъахьундар, дурарин арайиъ мясляаьт апlуз, ужувлан гафнахъна теклиф апlуз чалишмиш шули гъахьну. Ихь уьмриз герек вуйиб вари Пайгъамбари ﷺ чан суннайиъ гъибтна. Ухьуз гъи фукlа цlийиб арайиз хуб герек дар.

Думутlанна гъайри гьеле диндин тарихдизра лигухьа. Саб дупну Пайгъамбари ﷺ вари аьрабари апlури гъахьи чlуру ляхнар тlанкь гъапlнийин? Ваъ! Гьаз? Гьаз гъапиш дугъаз, дурари чпи йисариинди апlури гъахьи ляхин саб дупну гъидрибтруб, аьгъяйи. Гьаддиз яваш-явашди, инсанар диндиз артухъ гъюри, чlуру аьдатарра дигиш гъахьну.

Гьамус лигухьа, ухьу апlурайи аьдатарикан фунуб диндиъ тамамди гъадагъа дапlнайиб вуш. Накьварихъна садакьа гъабхуваликан гъапунхьа. Гьамус жвумйир, ягъчlвур йигъар, ясана хьуцlурна кьюд йигъар апlуваликан кlурухьа. Мурарикан ягъчlвур йигъар сарун гьичра дицикьан апlури имдар. Гьамус имбу кьюб суал. Гьамрарра яваш-явашди арайиан гъягъиди, дидкан фикир мапlанай. Эгер ихь гьялаквалиан ухьу ляхин чlур дарапlиш, вари ужи хьибди.

Сабсана дарпиди гъибтуз шулдар! Ухьуз лап чlуру аьдатар адар, гьярамдиз илтlикlнайи аьдатарра адар. Эгер фунубкlа аьдат ачухъди гьярам вуйиб аш, улупайчва. Дицдар адар! Ухьуз айи аьдатарикан асас пай вари карагьат вуйидарик кахьра, хъа саспидар гьацира шуладар. Гьаддиз, гьялак махьанай. Ухьуз шариаьтди улихь дивнайибдиз, яна фарзариз фикир тувай, хъа имбудар бадали гъуншйирихъди, багахьлуйирихъди гьюжатнаъ махьанай.

Ухьу апlурайи гьарсаб ляхин ниятналан асиллу ву, ниятназ фикир тувну ккунду. Эгер ухьу ужувлан ният дапlну саб ляхнихъ хъюгъиш, дидин натижа заан къайдайинуб хьибди, эгер ният чlуруб вуш, узу гьамцир вуза кIури жвув имбудариз улупуз вуш, натижара гьациб хьибди.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьякь рякъюъди гъягъюз, Пайгъамбарин ﷺ сунна бисуз кюмек туври! Амин!

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...