Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.

 

Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал шулу.

Хъа эгер ушв бисувалин ният анжагъ ипни хьувалтIан дарш, Аллагь бадали дарш, дугъаз ушв бисбан саваб адар. Эгер ипни хьувалихьна Аллаггьу Тааьла бадалира ният ади гъабхьнуш, думуган савабра а.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Адамдин веледарин гьарсаб ужувлан ляхин арбаб апIиди, хъа ужувлан ляхнихъан варитIан цIиб йицIуб ражари артухъ дапIнайиб хьибди. Аллагьу Тааьлайи гъапну: «…ушв бисувалихъан ктарди, гьаз гъапиш, дугъриданна, ушв Узу бадали бисурайиб ву ва Узу дидхъан саваб тувдиза, фицики инсан думу вахтна чаз ккунибдихьан, ипIрубдихьан ярхла шула Узу бадали!» Ушв бисруриз кьюб шадвал а: саб ушв гьибтру вахтна, хъа сабсан Аллагьу Тааьлайихъди гюрюшмиш гъахьиган ва, дугъриданна, ушв дибиснайирин ушвниан вуйи ниъ Аллагьу Тааьлайиз мускустIан хуш ву» (Муслим, 1151).

Эгер сар касди Аллагьу Тааьла бадали ушв гъибиснуш, дугъаз гьациб саваб а, сарун дугъан ипни хьуз кьаст ашра, адаршра дилигди. Амма ипни хьуз кIуру метлебниинди гъибису ушвнихъан саваб цIиб шул, анжагъ Аллагь бадали гъибисубдинтIан.

Пайгъамбари ﷺ асгьябариз ужувлан ляхнар апIинай кIуруган Аьхиратдинси му дюн’яйиъ айи мянфяаьтариканра кIури гъахьну.

Анас бин Маликди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

 

مَنْ سَرَّهُ أَنْ يُبْسَطَ لَهُ فِي رِزْقِهِ، أَوْ يُنْسَأَ لَهُ فِي أَثَرِهِ، فَلْيَصِلْ رَحِمَهُ

 

«Жвуван ризкь артухъ ва уьмурра ярхи дапIну ккунири багахьлуйирихъди вуйи аьлакьйир ижми апIри». (Бухари, 2067; Муслим, 2557)

Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Ушв бисай, гьаддиинди учвуз сагъвал хьибди». (ТIабарани, «Аль-Му‘джам аль-авсат», 8312)

Гьаму гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ ушв гъибисуриз жандин сагъвалра а, кIури хабар тувра. Гьаддиз ушв бисувалихъди ипни хьувалин метлебра дивбаан ушв бисувал батIил шуладар, гьаз гъапиш ушв бисру кас гьацира ипни хьиди, гьеле дугъу ният гъапIундаршра.

Имам Ас-СуютIийи чан «Аль-Ашбагь ва ан-назаир фи кьаваид аль-фикьгь аш-шафи‘ия» китабдиъ гьамци дибикIна:

«Саспи дюшюшариъ ибадат дарубдихъди ибадат сатIи гъапIну кIури, думу батIил шулдар.

Гьацдарикан гьисаб шула, мисалназ, сари гъудгнин жикIруган, ясана тамамди жандак жибкIну ккуни дюшюшдиъ ният апIуру гъидгнин жикIузра ва мани вахтна сирин хьузра. Му суалнан гьякьнаан саб фикриинди дици гъудгнин жикIувал тамам шулдар, хъа аьхю пай аьлимарин гафариинди тамам шулу, гьаз гъапиш гъудгнин гъижикIган сирин дархьиди гъубзрадар.

Гьацдарикан гьисаб шула инсанди ушв бисбиинди ипни хьувалинра, ясана сагъ хьуз метлеб дивруган. Му суалнаан гьякьнаанра жаваб зиихъ улупнайи месэлайинсиб ву».

Гьаму вари зиихъ дупнайибдиан аьгъю шулуки, эгер сари ушв бисбахъди сабси ипни хьузра ният гъапIну кIури, ушв батIил шулдар ва савабра шулу. Амма ушв бисбан ниятнахъди фукIара жара ният адарди хьуб ужу ву.

Инсанди фунуб вушра ибадат анжагъ Аллагьу Тааьла бадали дапIну ккунду, думу Аллагьу Тааьлайин амур ву. Гьациб ибадат лап марцциб шул.

Ушв бисувалиъ хъана жара мянфяаьтарра айивализ дилигди, ушв бисувал анжагъ Аллагьу Тааьла бадали гъабхьиш, варитIан ужуб гьадму ву.

 

Муслим Аьбдулаев

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...