«Витр» суннатар

«Витр» суннатар

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.

 

Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб ужи ву, яни гьарсаб кьюб ракааьтдихъан салам туври. Хъасин аьхириъ имбу тек саб ракааьт апIуру.

«Витр» суннатдиз гьамци ният апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат «витр» гъудгнин кьюб ракааьт Аллагь бадали, Аллагьу акбар». Аьхириъ саб ракааьт апIруган, ният гьамци апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат, «витр» гъудгнин саб ракааьт, Аллагь бадали».

«Витр» суннатар салам адарди вари сатIидира апIуз шулу. Дурар дици сатIиди апIруган, аьхиримжи ракааьтнаъ «аттагьият» урхуру, ясана «аттагьият» кьюб ражари урхуру, аьхиримжи ракааьтнаъ ва дидин улихь ракааьтнаъ, хъасин салам тувру. Хъа аьхиримжи ракааьтнаъ «аттагьият» дурхну гъибтуб ужи ву. Гьамци, вари ракааьтар сатIиди апIруган, ухьу зиихъ гъапиганси, «аттагьиятар» урхуз кьюб йишваъ хай шулу, имбу йишвариъ «аттагьият» урхуз хай шулдар. Эгер витруйин шубуб ракааьт сатIиди апIуруш, думуган «аттагьият» аьхиримжи ракааьтдиъ гъурхиш ужи ву - «витр» лавландин гъудгниз ухшар айиб дархьбан бадали.

Шубуб ракааьт апIуз ккунириз варитIан ужуб сабан кьюб ракааьт тамам апIуб, хъасин жаради саб ракааьт апIуб ужи ву. Мици суннат апIруган, кьюб ракааьтнан гъудгнин сабпи ракаьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Аъла» «саббигьисма раббика» сура урхуру, кьюбпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун». «Витру» гъудгнин саб ракааьт апIруган «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Ихлас» ва «Аль-Фалакь», «Ан-Нас» сурйир урхуб ужу ву. Гьамци дибикIна «Нигьаят аль-Мугьтаж» китабдиъ.

«Витр» гъудгнин вахт хъитIирхбандин гъудган апIбан кьяляхъ ккебгъру ва гвачIиндин гъудгнин вахт улубкьруган ккудубкIуру.

Суткайиъ апIру гъудгнар-суннатарикан «витр» суннат аьхиримжиб вуди гъапIиш ужу ву. Эгер сар касди йишвандин вахтна гьарган тагьажуд-суннат апIуруш ва дидиз гъудужвур кIури умуд каш, ари «витр» суннат гьадму тагьажударихъан гъапIиш ужу ву. Хъа эгер учв нивкI’ан уягъ шул кIури умуд ктарш, думуган хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ вуйи суннатарихъан «витр» суннат апIиди.

ХъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ «витр» суннатар гъапIу касди тагьажуддин кьяляхъра дурар апIурдар. Эгер мици гъапIиш, дугъан тагьажуддихъан вуйи «витр» суннатар кам шуладар. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Саб йишвандин арайиъ кьюб «витр» шулдар».

Рамазандин вазли «витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат ву, дурар хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ апIурашра, дарш тагьажуддин кьяляхъ вушра. «Витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат шула гьятта Рамазандин вазли таравигь гъудгнар дарапIдаризра кмиди. Рамазандин вазлиъ «витр» гъудгнин аьхиримжи ракааьтдин рукуъдиан за гъахьиган, «магьдина» урхуб суннат ву. «Витр» гъудгнин кьяляхъ гьаму гафар шубубан текрар апIуб суннат ву:

سبحان الملك القدوس

«Субгьяналь маликиль кьуддус»

Мурар урхбан кьяляхъ гьаму гафарра аьлава апIуб ужу ву:

 

اللَّهُمَّ إنِّي أعُوذُ بِرِضاكَ مِنْ سَخَطِكَ, وَبِمُعافاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ, وَبِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءَ عَلَيْكَ أنْتَ كَمَا أثْنَيْتَ عَلَي نَفْسِكَ

 

«Аллагьумма инни ауьзу биризака мин сахатIика, ва бимуаьфатика мин уькьубатика ва бика минка ла угьси санаан аьлайка анта кама аснайта аьла нафсик».

 

Ансар Рамазанов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...