Йиз веледарихъан дерд казуз

Йиз веледарихъан дерд казуз

Ассаламу аьлейкум, аьзиз мусурман гъардшар ва чйир! Гьаму газат урхури гизаф йисар вуйиз. Магьа узура йиз кlваъ айи дерднакан учвуз мялумат тувбанди гъахьунза.

 

Аьхиримжи вахтари ихь гъюрайи насларикан, аьхю шулайи веледарин яшайишдикан гизаф фикрар апlураза. Гьадрарин арайиъ кlакlнаъ ади - йиз веледарикан. Фу дубхьнайкlан мурариз? Гьаз мукьан азгъунди вуйкlан? Саспидарипи диндихъ хъача кlуру, амма саб ляхин гъабхьиган, мурарин динра кlваълан гъябгъюру.

Улихьнаси магьа ич хулаъра диндин гьякьнаан гаф-чlал гъабхьиган, йиз бали диндиъ бид`аь ляхнарикан улхуз хъюгъю. Мугъан гафариинди, ихь улихь гъахьи ксари апlру ляхнар вари диндиъ адрудар ву, чпиз аьгъдарди апlури гъахьидар ву, мавлидар хай шулдар. Гьеле йиз бализ гирами Калам урхуз аьгъдаршра, диндин саб жюрейин аьгъювалар адаршра ва чаз ккуни вахтна гъудган апlури, имбу вахтари дарапlди айи касдира гьамци кlураган, гизаф фикрарикк ккахъунзу. Хъа мици кlуру жигьилар гизаф адаринхъа? Гьаму имбу жигьиларра гьамцдар вуйкlан? Дарш йиз бай сар гьамцир вуйин? Йиз фикриан гъи гьаму хай шулдар, гьатму диндиъ айиб дар, кlурудар вари я дин аьгъюдар дар, я диндихъди гъягъюрайидар дар.

Гьаму яшариз дуфназа, ва уьмриъ ужубра, харжибра гизаф гъябкъюнзуз, хъа мициб аьламат, яни жвуваз фукlара аьгъдарди, амма аьгъюдаритlан ягъалди гафар апlури хьувал ужувлаз дар. Улихь вахтари накьварихъ вушра, саб серенжемдиъ вушра диндин гьякьнаан анжагъ аьгъю агьларитlан гафар апlурдайи. Гьамус аьгъюдарихьди гафкьан апlуз гъитрадар. Гьарсар гъудган апlуз хъюгърайириз учв аьлимси рякъюра. Чав апlурайиб варитlан марцциб вуди, гьякьлуб вуди рябкъюра.

Я Рабби, кlураза, эгер мурариз сацlибкьан диндин аьгъювалар айиш, диндикан хабар айиш мукьадар халкьдиз къаршуди удучlвуй кlури фикир дариз. Гьаз гъапиш диндиъ гьарган мясляаьтнахъна теклиф апlура, хъа му жигьиларин, чпитlан гъайри, сарун фужкlара адар кIури фикир ву.

Сабпи нубатнаан, йиз веледариз, хъасин имбударизра кlураза: гьялак махьанай, думу рякъ учву дар кlурудари дивнайиб ву, ва думу учвхьан дигиш апlуз шлуб дар.

Сабан жвуван фарз гъудган апlуз гьякьлуди дубгъуб герек ву, хъасин яваш-явашди имбу фарзар ва суннатар, гьамрар аьгъю гъапlган хъасин учву гъи улхурайибдиканра мялумат шулчвуз.

Гъачай ихь уткан дин, ихь Пайгъамбарин ﷺ рякъ айибси гъибтай. Ав, учву суннайихъди гъягъюрача кlурачва, амма суннайихьан гизаф ярхла вучва.

Гъит ихь варидарин гележег акуб ибшри!

 

Мурад Исмаилов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Суал-жаваб

- Жилир убхърур вуйиз. Гьадму себеб вуди дугъхьан жара хьуз ккундузуз. Ипlруб-алабхьруб тувра, амма гьаци вушра, дугъу арагъ убхърувалиан сарун дугъахъди яшамиш хьуз ккундарзуз. Узуз тlалакьдин гафар тувну йиз хулаз гьаъ гъапиган, гъярхьивалар шулайич. Гьамдин гьякьнаан узу имамдихьна душну...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...