Гунагь гъапIган, гьапIну ккунду: жиниди гъибтрин, дарш ваъ?
Гунагь гъапIган, гьапIну ккунду: жиниди гъибтрин, дарш ваъ?
Аллагьу Тааьлайи инсан гунгьар апIрур вуди халкь дапIна, амма дурариз ктучIву гъалатIарин туба апIуз мумкинвал тувна. Эгер мусурман касдихьан чан гунгьарихъан туба апIуз шулдарш, думу гунгьар дугъаз гьаму дюн’яйиъра, ахиратдиъра читинвалар хрудар хьиди.
Гунгьар артухъ хьувалин себеб шулу имбу инсанаризра му гунагьнакан хабар ади гъабхьиш, гьаз гъапиш дурари Гъиямат йигъан му гунагьнахъан шагьидвал апIуру.
Эгер инсанди чав жвуван гунагь жиниди гъибтурдарш, дидкан аьхю кьадар инсанариз аьгъю шулу, хъа гунгьарикан варитIан харжидар имбудариз аьгъю гунгьар ву. Жвуван гунагьнакан имбудариз ктибтури инсанди чаз гъаршуди Гъиямат йигъаз шагьидар уч апIури шулу.
Гунагь гъапIган, фу дапIну ккунду?
Сабпи ражари гунагь ктубчIву касди туба дапIну ккунду, швумалвал зигури, думу гунагь сарун апIурдарза кIури, ижми ният дапIну ккунду ва гьадму гунагьнахъна хру ляхнарихьанра ярхла духьну ккунду.
ДумутIанна гъайри, гунагь гъапIури думу жиниди гъибтну ккунду, дидкан саризра кидибтну ккундар ва жвуван диндин гъардшарикан ктучIву, жвуваз гъяркъю гунгьарра жиниди гъитну ккунду. Сар касдинна Аллагьу Тааьлайин арайиъ айи жиниваликан имбудариз ашкар дапIну ккундар.
Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин гафар хура: «Йиз умматдиан вуйидар варидарин аьфв апIур, анжагъ жвуван гунагьнакан варидариз ктибтрур ктарди. Дицдар инсанарикан шула, йишвну гунагь гъапIган Аллагьу Тааьлайи жиниди гъитра, амма дугъу чав гвачIнинган варидариз ктибтрур: «Узу саб фулану гунагь гъапIунза» кIури…» (Бухари, 6069; Муслим, 2990; Байхаки, «Шу‘аб аль-иман», 9225)
Имам Аьбдуррауф Аль-Манавийи чан «Файз аль-кьадир» китабдиъ му гьядисдиз мяна туври гьамци дибикIна:
«Гунагь жиниди гъибтну ккун, гьаз гъапиш Аллагьу Тааьлайин сифатарикан саб уткануб ачухъ апIуб, хъа чIуруб жиниди гъибтуб ву. Жвуван гунагь ачмиш апIуб Аллагьу Тааьлайиз гьямд дарапIруваларикан ву».
Имам Ан-Нававийи дупна: «Гунагь ясана фукIа гьациб гъапIу касдиз думу шлизкIа ктибтуб ужи дар. Дугъу дишлади кIваантIан туба дапIну ккунду ва сарун му гунагь апIурдарза кIури, ижми ният дапIну ккунду.
Гьаму шартIар дюрхну ккунду, туба кьабул апIбан бадали. Гьаму шартIар тамам гъапIгантIан, туба марцциб даршул.
Фу дюшюшдиъ жвуван гунгьарикан ктибтуз шулу?
Эгер гунагь гъапIу касди чан шейхдиз, ясана жарариз саб шартI ади ктибтнуш, думу касди дугъаз му дюшюшдиъ фици духьну ккундуш улупураш, ясана гележегдиъ дициб гунагь сарун дарапIуз рякъ улупураш, Аллагьу Тааьлайикан дугъхъан дюаь апIураш, ари гьамцдар дюшюшариъ ктибтну кIури, фукIа даршул…».
Имам Гъазалийи дупна: «Жвуван гунагьнакан ктибтури, аьлхъюри гъахьиш, ари гьаму хай шлуб дар, амма гьерхри, дидин гьякьнаан шариаьтдиъ фу кIураш суал тувбан бадали ктибтуруш, хай даршлуб фукIара адар.
Му ляхниз далил ву сар кас, дугъу Рамазандин вазлиъ чан хпирихъди сатIи гъахьну (ушв батIил гъапIну) ва гьаддин гьякьнаан Пайгъамрихьна гьерхри гъафну, хъа Пайгъамбари гьамци ктибтувалин гьякьнаан хай даршлуваликан гъапундар»».
Гунгьар ачухъ апIури, дурарикан ктибтури лицру ксари чпин юкIв йибкIура. Гъи инсанари саб нач-гьяя адарди, чIуру ляхнарикан ктибтури шулу, дустариз гунагь ляхнарикан мялумат туври шулу.
Инсанди, мисалназ, гьярам сумчир апIура, ва мидкан ктибтури, фици арагъ убхъураш ва фици имбу чIуру ляхнар апIураш, рабгъуру ва гьаддихъди сабси Гъиямат йигъаз чпиз къаршу вуди шагьидар уч апIуру.
Гьаму вари ляхнар мусурман касди дикъатлуди фикир тувну ккунидар ву. Ав, гъи белки ухьу фикир туврадаршул, хъа закур, накьвдиъ гьисаб-суал гъадабгъруган, сарун кьан шулу.
Гьаддиз гъийин йигъан му ляхнарикан хабар адрудариз мялумат тувай, кидибтай, ва гъит му ляхнарихьан вари ярхла ишри, гъит ухьу Аллагьу Тааьлайихьан гучI кайи инсанарикан ишри!
