Зам-зам штун гьякьнаан

Зам-зам штун гьякьнаан

Зам-зам штун гьякьнаан

Зам-зам штун булагъ удубчlву йишв Кябайин цалхьан 38 хъуршил манзилнаъ ади гъабхьну.

Зам-зам арайиз гъюбан гьякьнаан китабариъ гьамци дибикlна: Ибрагьим пайгъамбари чан хпир Гьяжар, никкдихъ хъайи велед Исмаилра хъади, чюлиъ гъитру. Дугъу Ибрагьим пайгъамбарихьан, му ляхин Аллагьу Тааьлайихьан гъюрайиб вуйин, кlури гьерху.

 

Ибрагьим пайгъамбари «ав» кlури жаваб туву. Эгер дици вуш, учу мушвахь кечмиш хьидар, гъапи Гьяжари. Бицlириз шид убхъуз ккун дубхьну ишуз хъюгъган, Гьяжар шид абгбан бадали Сафа тепейиина за гъахьи, хъасин - Марва тепейиинара. Гьамци думу гагь му тепейиина, гагь тмуну тепейиина гъягъюри гъахьну ва бицlир артухъдиси ишури гъахьи йишварихь жаргъури гъахьну. Ва гьамус саъю апlруган жилариз гьаму йишварихь жаргъуб ужу ву.

Гьяжари шид абгурайи вахтна, бицlир ишури гъахьну ва бицlидар ишруган, аьдат вуйиганси, ликарин швякьяр жилик йивури шулу. Гьаци бицlири гъивган, гьадму йишв’ан шид удубчlву. Гьяжариз гъумраан шид удубчlвури гъябкъган, дугъу дагар хьуз кlури гъум уч гъапlну ва дугъу «зум-зум» гъапну, му гафарин мяна «дугъубжв, дугъубжв» ву. Хъасин аьраб чlалнаъ му гафар «Зам-зам» гафариз дигиш гъахьну. Шид сабпи ражари цlибди гъюри гъабхьну, хъасин артухъ гъабхьну. Гьамдин кьяляхъ душвахьна рякъюъ-хулиъ айидар гъафну ва дурари Гьяжарикан душвахь эрг’вал йивуз дугъужвуз ихтияр тувуб ккун гъапlну. Дурар душвахь гъузну. Хъасин гьаму йишвхьанмина Меккайин ва аьрабарин артмиш хьувал ккебгъну. Исмаил пайгъамбариз аьрабарин адаш кlури шулу.

Зам-зам шид, дидихъди саб мурад-метлебра ади, гизаф кьадар убхъуб суннат ву. Дидин гьякьнаан Пайгъамбари ﷺ гьамци гъапну:

 

مَاءُ زَمْزَمَ لِما شُرِبَ لَهُ

 

Мяна: «Зам-зам шид фициб ният ади убхъураш, ари гьадму ниятназ шулу» «Ибн Мажагь, Аьгьмад, Аль-Байгьакьий).

Кябайихьинди илдицну, фун тухъди абцlайизкьан Зам-зам убхъуру. Гизаф аьлимари Зам-зам саб метлебнахъди аьлакьалу дапlну убхъури гъахьну ва Аллагьу Тааьлайи Зам-зам штун берекетнаан дурар чпин метлебнахъна хури гъахьну.

Зам-зам шид убхъруган, гьамци пуб ужу ву: «Я Аллагь, Узухьна Яв Пайгъамбарихьан   зам-зам фициб метлебназ убхъураш, гьадму шулу кlуру хабар дуфна ва узу гьамциб ният дапlну убхъураза (гьамушвахь жвуван мурад-метлеб кlуру), гьаму шид йиз мурад-метлеб тамам апlрубсиб апlина».

Шид шубуб нефес хътабгъбиинди, яни шубуб хумпI апlури, гьар ражари «Бисмиллагь» кlури ва ккудубкlруган «альгьямдулиллагь» кlури, Аллагьу Тааьлайин рягьматдик умуд кади убхъуб ужи ву..

Ибну Аьббасди зам-зам убхъруган, гьамци кlури гъахьну:

 

اللهُمَّ إنِّي أسْألُكَ عِلْمًا نَافِعًا, وَرِزْقًا وَاسِعًا, وَشِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاءٍ

 

«Аллагьумма инни асъалука илман нафиаьн ва ризкьан васиаьн ва шифаан мин кулли даин»

Мяна: «Я Аллагь, дугъриданна, узу гьякьлу илмар ккун апlураза, яркьу ризкь тувуб ва гьарсаб уьзрихьан уж’вал ккун апlураза».

Зам-зам убхъуб ккудубкlган сацlиб жвуван кlуллан, машарикан, жандикан ктатуб ужу ву ва гьацира жвувхьан шлукьан жвуван хизанариз, багахьлуйиризра хьади гъягъюб ужу ву.

 

 

 

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Аьхиратдиз гъягъюри…

ЙикIувал фу ву ва йикIувалин кьяляхъ рюгьнакан фу шулу?   Инсанди учв бабкан гъахьи йигъланмина Аьхиратдикан аннамиш`вал ади шулу. Му ляхникан аьянвал шулу, эгер ухьу ихь бедендин айитI айи сирариз фикир тувуз хъюгъиш. Инсандиз вари гьаму дюн’я тувнийишра, дугъу хъанара Аьхиратдикан...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...


Пайгъамбарин ﷺ ляхин давам апlури…

Ассаламу аьлейкум, аьзиз ватанагьлийир! Пайгъамбари ﷺ ва Дугъан асгьябари, диндикан ктибтури, дин рабгъури, Шариаьтдин къанунарикан ктибтури, инсанар гъаврикк ккаъри гъахьну. Пайгъамбарин ﷺ рякъ магьа гьамциб ву. Дугъан кьяляхъ му рякъ асгьябари, табиинари, хъасина гьякьлу салигьинари ва ихь...