НивкIуз гъягъруган му аятар дурурхди мигъибтан

НивкIуз гъягъруган му аятар дурурхди мигъибтан

Ухьуз аьгъюганси, гирами Кьур’ан урхувал мусурман касдиз айи варитIан аьхю ужувларикан ва ибадатарикан сабгьисаб шула. Гирами Кьур’ан кми-кмиди ва шлукьан гизаф урхури гъахьиш, ужу ву. Вари Кьур’ан хъади-хъади ккебгъну ккудубкIайиз гъурхиш, хъанара ужу ву.

Гирами Кьур’андиъ саб фулани вахтна, фулану ляхин апIруган, урхуб ужу вуйи аятар, сурйир а.

НивкIуз гъягъюрайи кас ахиратдиз гъягъюрайирик мисал ву. Гьаци вуйиган, нивкIухьнара ахиратдихьнаси гьязур духьну ккунду. Жюрбежюр дюъйир урхуб, сурйир, аятар урхуб – гьамрар тамам апIуб гьязур хьуваликан гьисаб шула.

Гирами Кьур’андиан вуйи ва Аллагьу Тааьлайи артухъ саваб туврударикан саб вуди «аль-Бакьара» сурайин аьхиримжи аятар гьисаб шула. Му аятарин заанваликан Пайгъамбарихьан ﷺ гизаф гьядисар дуфна.

Абу Масъуд Аль-Ансарийи Пайгъамбарин ﷺ гьядис хура: «Фуну касди йишвну «аль-Бакьара» сурайин аьхиримжи кьюб аят гъурхиш, ари гьадрар чIяаьн шула». (Бухари, 5009; Муслим, 807).

Аьбдуррагьман ибн Язидди гъапну: «Узуз Абу Масъуд Кябайилан тIаваф апIури гъяркъган, дугъхьан мидин гьякьнаан гьерхза, ва дугъу узуз Пайгъамбарихьан ﷺ гьаму гьядис ктибтну».

Имам Ан-Нававийи му гьядисдиз мяна туври, гъапну: «Дупнаки, ари гьаму аятар урхувал йишвандин ибадатдин ерина чIяаьн шулу, ясана йишвандин арайиъ инсан шейтIнихьан уьрхюз думу чIяаьн шулу, ясана думу вари чIурубдихьан уьрхюз чIяаьн шулу. Му гафариъ гьаму ухьу гъапидар вари а». («Шаргь Сагьигь Муслим», 6/417).

Ибн Аьббасди хура: «Саб ражари Жабраил малаик Пайгъамбарин ﷺ багахь дуснайи вахтна, дугъаз заълан гъюрайи сес гъеебхьу. Жабраили, заваризди лигури, гъапи: «Магьа гьамусяаьт заварин раккнан арццну. Дурар гъи арццдар ву, хъа гъидизкьан дурар арццнадайи». Гьадму раккнарианмина малаик ис гъахьну. Жабраили гъапи: «Гъийин йигъазкьан ис дархьи малаик гьамус ис гъахьну». Думу малаик гъафиган, салам тувну, гъапи: «Увуз туву кьюб аквниин рази йихь, яв улихь яшамиш шули гъахьи гьич сар пайгъамбаризкьан дурар тувнадар. Думу сура «Аль-Фатигья» ва «Бакьара» сурайин аьхиримжи аятар ву, ва дурарикан уву фунуб гъурхишра, уву ккун гъапIуб увуз тувди».

Мулла Аьли Аль-Кьарийи, му гьядисдиз мяна туври, гъапну: «Яни дугъаз гьадушваъ фтикан дупнаш, ари гьадму хьибди. Хъа дуаь адру аятар вуди, гьямд апIбан аятар урхбан дугъаз саваб хьибди» («Миркьат аль-масабигь»).

Ибн Аьллянди му гьядисдиз мяна туври дибикIна: «Мушваъ дупнаки, гьаму аятар урхбан имбу аятар урхбантIан гизаф савабар тувди» («Далил аль-фалигьин»).

Ан-Нуъман ибн Баширийи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

«Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи жилар-завар халкь апIайиз 2000 йис улихь гьаму Китаб гъибикIну ва Дугъу думу китабдиан сура «аль-Бакьарайин» ккудубкIру кьюб аят гьаъну. Ва шубуд йишвандин арайиъ думу хулаъ му аятар гъурхиш, шайтIан думу хулахьна багахь даршул». (Тирмизи, 2882).

Му аятарин заанваликан хъанара улхуз шулу, хъа урхуз ккунириз гьаму ухьу улупу гьядисарра чIяаьн ву.

Фуну касди йишвандин вахтна, тIагърувал дарапIди, гьаму аятар урхури гъахьиш, гьадрар себеб духьну, Аллагьу Тааьлайи думу хал ва душваъ яшамиш шулайидар шейтIнихьан ва диди тувру зарарнахьан уьрхиди.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз мянфяаьт айи ляхнар артухъси апIуз мумкинвал туври! Амин!

Аьбдулла Мягьямадов

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...


Суал-жаваб

  Ушв дибиснайи вахтна улариъ дарман убзуз хай шулин? Улариъ дарман убзувалиан ушв батIил шулдар, гьятта дидин тIяаьм ушвниъ гъабхьишра.   Папрус зигували ушв батIил апIурин? Ав, гьаз гъапиш кумрахъди айитIинди никотинра гъябгъюру.   Хилин тIуб’ан, ясана таблиан ифи...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Дагъустандин Муфтийи тебрик апlура

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь! Гьюрматлу гъардшар ва чйир! Гьюрматлу ватанагьлийир!   Кlваъ аьхю шадвал ади учву вари улубкьурайи гирами Рамазандин вазлихъди - гирами Каламдин, ушв бисбан, рягьимлувалин ва аьфв апlру вазлихъди - тебрик апlураза. Му Аллагьу Тааьлайи Чан...


Хажалатнан хабар...

Мединайиъ Хажалатнан Хабар дишла Гъарабгънийи. Ва мухаджрар Гьам аьсгьябар Десте-десте Жаргъурайи, Ишуб, суза, Гьарай айи, Гьапlруш мялум Дар саризра, Вари мюгьтал Духьну айи.   Вартlан дерднан, Гъагъи йигъ ву. Мициб гьеле Гъябкъюб дайи. Гьелбетда, му Йигъкан...