Дюаь кьабул апlуз 10 къайда

Дюаь кьабул апlуз 10 къайда

Аллагьу Тааьлайи Чан лукlариз дюаь апlинай, кlура, ва ичв дюаьйиз жаваб тувдиза, дупна. Амма мусурман касди апlру гьарсаб ляхниз улупнайи шартlар, къайда, дапlну ккуни ва дапlну даккни ляхнар а.

 

Имам Абу Гьямид аль-Гъазалийи чан «Игь’я уьлюм ад-дин» китабдиъ, Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, дюаь кьабул апIбан бадали жвуву тамам дапlну ккуни шартIар ва къайдйир улупна.

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlругандин 10 шартI дюуьрхну ккунду:

 

  1. Вахт ктабгъуб

Аллагьу Тааьлайикан ккун апIруган, кьабул апIру варитlан ужуб вахт кадабгъну ккунду, мисалназ Аьрафайин йигъ, Рамазандин вазлин вахт, жвумийин йигъ, тагьажуддин вахт ва гь.ж.

 

  1. Дюшюшар

Аллагьу Тааьлайикан ужудар дюшюшариъ ккун дапlну ккунду, мисалназ, суждайиъ айиган, гъудгнин вахт улубкьну икъамат тувруган, фарз гъудгнин кьяляхъ ва гь.ж.

Имам Ан-Нававийи давам апlураки, инсандин юкlв гъюдли дубхьнайи вахтна ккун апlуб ужу ву.

 

  1. Кьиблайихьинди илдицну

Дюаь апlруган, кьиблайихьинди илдицуб ужу ву. Хилар за дапlну ккарагну, хъасин дюаь ккудубкlган хилар машналан исина гъядатуру.

 

  1. Сес яваш апIуб

Дюаь апIуру сес яваш дапlну, яни я думукьан ягъал сес дарди, ясана лап исдира дарди шлуганси.

 

  1. Гафар ктагъуб

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, аьдати вуди, яв кlваъ айиб ккун апlури йихь. Увуз аьгъдру гафар ишлетмиш апlури ваъ, ясана уччвуйи кlури ваъ, хъа кlваантlан шлуганси.

 

  1. Ихласвал, дикъатвал, аьшкь ва гучl’вал кади

Аллагьу Тааьлайикан ккун апlруган, ихласвалиинди, дикъатлуди, умуд кади, кlваъ гучl ади йихьай. Гирами Каламдиъ дупна: «Аллагьу Тааьлайикан ккун апlинай ихласвалиинди ва жиниди». (сура Аль-Араф, 55)

 

  1. Якьинвал ади

Шариаьтдиъ улупнайи гизаф къайдйириинди, жвуву апlурайи дюаь кьабул апlур кlури, якьинди умуд кади ккунду. Суфьян бин Уяйнайи кlураки: «Гъит учвкан гьаруриз жвуву апIру ляхнарикан аьгъювал Аллагьу Тааьлайикан кlваантlан ккун апlувализ манигъвал дарибшри, гьаз гъапиш Аллагьу Тааьлайи Чав халкь гъапlдарикан варитlан чlуру Иблисдизра кмиди жаваб тувну. Аллагьу Тааьлайи дупна (мяна): Диди гъапну: “Узуз дурар чlиви апlру йигъазкьан вахт тува”. Аллагьу Тааьлайи гъапну: “Дугъриданна, уву дициб вахт тувдарикан вува”. (сура Аль-Аъраф, 14-15)

 

  1. Гьарган ккун апlури хьуб

Жаваб туврадариз кlури, дюъйир дарапlди гъузну ккундар. Гьарсаб жвуву ккун апlурайиб, кlваантlан дюаь апlури ва дюаьйиъра эгер фулану ляхникан узуз мянфяаьт аш, гьадму кьисмат апlина, кlури, ккун дапlну ккунду. Хъа жаваб гьаз тувундайкlан кlуру суаларихьан ярхла йихь, белки думу уву ккун апlурайиб Аллагьу Тааьлайи увуз Аьхиратдиз гъибтнашул.

 

  1. Аллагь кlваин апlувалихъан хъюгъну дюаь апlуб

Дюаь апlуз ккайиган, Аллагьу Тааьла кlваин дапlну хъюгъну ккунду. Имам Нававийи кlураки, Аллагьу Тааьлайиз гьямд дапlну, шюкюр дапlну, Пайгъамбариина ﷺ салават дурхну, хъасин жвуван тlалабар ккун апlуз хъюгъру, ва дюаь ккудубкlруганра гьаци ккудубкlуру.

 

  1. Туба апlуб ва жарариз буржлу вуйи пул кьяляхъ апlуб

Аллагьу Тааьлайикан ухьу ккун апlурайибдиз вахтниинди жаваб хьпан себебарикан саб туба апlувал ва бурж кайирин кьяляхъ тувувал ву.

Гъайри касдиз буржлу вуди гъузуз хай шулдар, жвувануб дару мал-мутму вахтниинди кьяляхъ дапlну ккунду. Эгер мумкинвалра ади, амма кьяляхъ апlурдарш, думу ужудар дару лишнарикан гьисаб шула.

Гъит Аллагьу Тааьлайикан ккун апIруган, ухьуз му 10 ляхин тамам апlуз ва кlваантlан ккун апlуз кюмек туври!

 

Имам аль-Гъазалийин «Игь‘я уьлюм ад-дин» китабдиан.

 

 

Нурмугьяммад Изудинов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...