Аьршдин нур ал Жулжагъ гъул`ин

Аьршдин нур ал Жулжагъ гъул`ин

Аьршдин нур ал Жулжагъ гъул`ин

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

РФ-йин жюрбежюр искусствойин ва литературайин конкурсарин лаурет ва дипломант:

Медаль Москва 1985

Медаль Москва 1987

Медаль Москва 1989.

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й)

РФ-йин президентдин грантдин сагьиб (2009 й).

РФ-йин варитlан ужудар мялимарин конкурсдиъ гъалиб гъашир (Москва 2009 йис).

РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис).

 

 

1-пи пай

 

Кучlвуб

 

Амур дубхьну

Сар Аллагьдин,

Кевшанар`ин

Жулжагъ гъулан

Аллагьдин Хал

Гъапlну тикмиш

Ихь жулжгъарин

Жямяаьтди.

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!

 

Кюмек

Кюмек гъабхьну

Язариан

Чпин, Жулжгъарин,

Баярихьан.

Вардин ччвурар

Дикlуз даршул.

Кlваин хурхьа

Саб келима:

Садакьа тув

Арччул хил`ан,

Мялум дарди

Гагул хилиз.

Учвуз туву

Илим, билиг,

Насигьятар

Зяя хьундар.

Никк бабарин

Гьялал ибшри,

Кьам абйирин

Гъапlдар мюгькам,

Амриинди

Сар Аллагьдин,

Рякъюъ ади

Ихь Пайгъамбрин ﷺ,

Гьюкумдихъди

Шариаьтдин,

Рюгьнак кади

Гирами зиз.

Субгьяналлагь!

 

Ужарана

Сабаб ибшри,

Садакьара

Кьабул апlри,

Аьхиратдиъ

Даягъ ибшри

Женнетдизди

Гъапйир арццуз.

ИншаАллагь!

 

 

 

 

Диндин рузи

Умуд кайиз

Сар Аллагьдик,

Рягьим, рягьмат

Гьаъну зав`ан,

Убзурайган

Диндин рузи,

Аллагь рази

Шулу ухькан.

МашаАллагь!

 

Муъминариз

Мялум дару

Даражара

Шулу артухъ,

Гьарсабдихъди

Апlуру тухъ

Сар Аллагьди

Думу лукlар.

ИншаАллагь!

 

Сар Аллагьди

Сабур туври

Чан лукlариз

Гъалатl дархьуз.

Зав`ан вари

Рябкъюр, ебхьур.

Дидин савкьат

Аьхиратдиъ

Гьарсарихьна

Рубкьур дикъат

Амриинди

Сар Аллагьдин.

ИншаАллагь!

 

Малайикар

 

Малайикар

Гъуллугънаъ а,

Илтlикlура

Цlийи мистлан,

Ккун апlура

Аллагьдикан

Аьф апlувал

Гунгьарин ва

Гъалатlарин

Жулжагъ гъулан

Жямяаьтдин –

Аллагьдин Хал

Тикмиш гъапlу

Муъминарин.

МашаАллагь!

 

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз,

Му гьяракат

Ихь кlвак кипбан.

Аьхиратдиъ

Абин-бабан

Женнетдин нур

Ибшри накьвдиъ

Дараматдик

Пай кивдарин.

МашаАллагь!

 

 2-пи пай

 

Имамдин теклифар

 

Хьадукран йигъ

Ву хуб имшагь!

Ригъди тувра

Зав`ан салам.

Жулжагъ гъулан

Жям`аьт деъна

Мистан чlул`ин,

Дикъатлуди

Хъпехъури а.

 

Жвуми йигъан

Гъудгнин кьяляхъ

Улхурайир

Ву Сулайман -

Жулжагъ гъулан

Мистан имам.

Жямяаьтдиз

Гьамци гъапну:

«Узу гьамус

Вуза яшлу,

Цlиб дубхьну а

Кьувват, кьудрат,

Сагъламвалра

Дубхьна зяиф.

Ккун апlурза

Жям`аьтдикан

Ктагъуб мистан

Цlийи имам.

 

Эгер узкан

Гъабхьнуш гиран,

Ккун апlурза

Аьф апlувал.

Ихь гъул аьхю

Шула магьа

Йислан-йисаз.

Рябкъюрачвуз,

Мист тамамди

Абцlна гьарган,

Ибадатвал

Шула мюгькам,

Аллагь рази

Ишри ухькан.

Хайир-шейир

Апlру вахтна

Читинвалар

Алахьура.

Хъа цlийи мист

Тикмиш гъапlиш,

Аллагь рази

Хьиди ухькан.

 

Йиз хусуси

Фикир кlурза,

Жямяаьтди

Гьял апlруб ву:

Цlийи мистаз

Цlийи имам

Дурус шулу

Кlурза кlваан.

Эгер учву

Шулдарш къаршу,

Улупурза

Йиз зам Руслан.

Жямяаьтди

Кlураш жара,

Рази вуза

Узу учвкан.

Чухсагъул йиз

Жямяаьтдиз,

Рягьим, рягьмат

Ибшри артухъ,

Ислам диндин

Рякъюъ ади,

Шариаьтдин

Гьюкмарихъди.

Субгьяналлагь!

 

3-пи пай

 

 

 

 

 

Рази хьуб

Сулаймандин

Теклифар`ин

Рази гъахьи

Гъулан жям`аьт.

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз,

Кьастна ният

Дапlну сатlи,

Ляхнар гъапlу

Дикъат, кьатl`и.

Аьшкьниинди,

Йигъ-йишв дарди,

Аллагьдин Хал

Тикмиш гъапlу.

 

Гъул`ин нур ал

Рягьим айиб,

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз!

Амриинди

Сар Аллагьдин

Малайикар

Илтlикlура,

Урхури а

Зикир, дюаь,

Теклиф вуди

Ибадатназ,

Кlури: «Буюр

Цlийи мистаз!»,

Вафалу хьуз

Сар Аллагьдиз.

МашаАллагь!

 

4-пи пай

 

Тарихлу гьядиса

 

Амур дубхьну

Сар Аллагьдин,

Нур ал гъул`ин

Ихь Жулжгъарин.

Къанна сабпи

Аьсрин эвел,

Тарихлу ву

Му гьядиса.

Фасил ккебгъну

А хьадукран,

Табиаьтра

Гъи ву хушлу.

Марцци гьава,

Завар укlу.

Хъа дифар жин

Духьна наан?!

Салам туври

Айи вазли

Мистан унчlв`ан

Варидариз.

 

 

Сабпи гъудган

Сигьриндин вахт

Ву лап уткан,

Уч духьну а

Жям`аьт гъулан

Цlийи мистаз

Ибадатназ.

Хяларра а

Хайлин мушваъ.

Мажлис ккебгъди

Цlийи мистаъ.

 

Азан гъапlур

Вуйи Руслан –

Цlийи мистан

Цlийи имам.

Гъудгнин кьяляхъ

Дапlну вяаьз,

Тебрик гъапlу

Аллагьдин Хал.

Урхури а

Гъи нашидар

Устадари

Ва хялари,

Жулжагъ гъулан

Жямяаьтди.

 

 

Садакьа

Дуфна хялар

Гъи мажлисдиз

Багахь, ярхла

Гъулариан.

Хъа гьяятдиъ

Албагну а

Садакьара,

Дивну столар.

Гьаржюрейин

Ал хурагар,

Нази-ниъмат,

Гьарсаб йимиш,

Хурма тlяаьм

Ву женнетдин.

«Буюр!» – кlури

Варидариз,

Гъуллугънаъ а

Гъи жигьилар.

 

Вахт гъабхьиган,

Ккебгъу мажлис.

Гъулхьан ярхла

Дубшна иблис.

Ккебгъур вуйи

Имам Руслан.

Тувну салам,

Тебрик гъапlу

Ва чухсагъул

Гъапи вардиз,

Гъилихдариз

Мистахъ дикъат

Пешкешарра

Туву мушвахь.

Аллагь рази

Ишри чпикан.

 

5-пи кlул

 

Ансар-гьяжи

Гьаму мажлис

Кlули гъубхур

Ихь райондин

Имамарин

Советдин ву

Председатель

Ансар-гьяжи –

Шихарин хтул,

Аьрис-устад

Ву чан ляхнин.

 

Салам тувну,

Тебрик гъапlу,

«Аллагьу акбар!» –

Гъапи дугъу.

Варидари

Текрар гъапlу

Шубуб ражну

«Аллагьу акбар!»

 

 

 

 

 

Хъа, чухсагъул

Дупну вардиз,

Ккун гъапlнийи

Аллагьдикан

Вардин иман

Мюгькам апlуб,

Цlийи мистаъ

Марцци кlваан

Ибадатвал

Артухъ апlуб.

 

Вафалуди

Сар Аллагьдиз,

Ихь Пайгъамбрин ﷺ

Сунна апlуз

Тавфикь туври

Сар Аллагьди.

 

Арштlан гьапlу

Гирами нур,

Гаф Аллагьдин –

Кьур`ан дафтар

Эзбер апlуз

Тавфикь туври

Гьарсар лукlраз

Сар Аллагьди.

 

Му дюньяйиъ

Духьну бахтлу,

Аьхиратдиъ

Женнетдиъ хьуб,

Кавсар кlуру

Булагъдин шид

Варидариз

Кьисмат ибшри.

 

«Амин! Амин!» –

КIур Ансари,

Варидари

Шубуб ражну

Текрар гъапlу:

«Амин! Амин!»

 

Ансар-гьяжди

Теклиф гъапlу

Урхуз бендар

Аьяндрариз –

Нашидарин

Устадариз.

Дурарихъди

Текрар-бендар

Урхуз хъюгъю

Варидари.

Дих атlабгна

Завун аьршдиз,

Жакьварра гъи

Духьна гьяйран

Ва ккебехъну

Хъпехъури а.

Ибадатвал

Мюгькам апlру

Нур атlабгна

Жулжагъ гъул`ин.

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз,

Вари туврур

Ву Сар Думу.

 

Дагъустандин

Гъулариан,

Шагьрариан

Дуфна хялар

Цlийи мистаз.

Гаф тувиган,

Нубатнахъди

Дикъат гъулху

Гьарсар имам

Гьарсаб гъулан,

Гьарсаб шагьрин –

Мистарикан,

Кьур`андикан,

Ихь Пайгъамбрин ﷺ

Гьядисаркан,

Ислам диндин

Тарихдикан,

Аьршдиан вуй

Дафтрарикан,

Гъийин деврин

Вахтарикан.

 

Ансар-гьяжди

Хъасин хъана

Гаф тувнийи

Урхуз бендар

Аьрисариз –

Нашидарин

Устадариз.

Дурарихъди

Текрар-бендар

 

Урхури а

Варидари.

Вардин юкlвар

Гъи ву ачухъ,

Насигьятди

Дапlну а тухъ,

Гьархну жилин

Уьмур, ляхнар.

 

Гирами зиз

Кабхъна рюгьнак.

Иблис терг ву,

Жулжагъ гъуллан

Малайикар

Илтlикlруган,

Ккун апlури

Аллагьдикан

Аьф апlувал

Гунгьарин ва

Дюнья вари

Саламат хьуб,

Ибадатнаъ

Хьуб вафалу,

Ярхла дапlну

Шейтlан, иблис.

 

6-пи пай

 

Талит

 

Ансар-гьяжди

Гаф тувнийи

Имамдин зам,

Мялим мистан

Исмяилиз.

Йирси мисткан,

Ади метлеб,

Гъапlур мектеб

Исмяил ву.

 

Гъюра дина

Жигьил наслар

Ниятна кьаст

Мюгькам апlуз,

Илим, билиг

Артухъ апlуз,

Ислам диндин

Аквар кархьуз,

Гьякьлу рякъюъ

Уьмур хъапlуз,

Улдугну, я

Ургну дарди,

Фикир, фагьум

Яркьу апlуз,

Кьур`ан дафтар

Эзбер апlуз,

Вари фарзар

Тамам апlуз,

Ужуб-харжиб

Жара апlуз,

Харжибдихьан

Ярхла гъузуз.

Исмяил ву

Кеспнаъ устад,

Таржумачи

Аьраб чlалнан.

 

Асас мяна,

Мурад-метлеб

Ву талитнаъ

Ахтармиш`вал:

Тарихдикан

Ислам диндин

Ва уьмрикан,

Хизандикан,

Аьсгьябаркан

Ихь Пайгъамбрин ﷺ.

 

Суаларра

Дапlна гьязур,

Талитнаъ му

Кюмекчи ву

Ягъдигъ гъулан

Мистан имам,

Ччвур Мугьяммад

Вуйи дугъан.

Жигьил наслиз

Аьгъя тарих

Ислам диндин,

Уьмрин жилгъйир

Ихь Пайгъамбрин ﷺ.

Илим, билиг

Ва насигьят

Туву мялим

Исмяилиз

Заан кьимат

Диву магьа

Гъуландари

Ва хялари.

МашаАллагь!

 

 

 

 

7-пи пай

 

Азан

 

Гьарсабдин а

Эвел-аьхир.

Мажлис гъюра

Аьхирихъна.

Багахь шула

Гъудгнин вахтра.

Ансар-гьяжди

Теклиф гъапlу

Азан йивуз

Йемендиан

Вуйи бализ –

Ву жигьил бай,

Йицlикьюд йис

Яш дубхьнайир,

Кlару кlалбар,

Кьялан жандак,

Маш ву гергмиб,

Акв туврайиб,

Кlул`инра ал

Тюбетейка,

Кlару рангнан

Хъа костюмар,

Балгрудар чаз.

Ччвур ву Муътаз.

 

Амриинди

Сар Аллагьдин

Вахт гъабхьиган,

Ккебгъу азан

Цlийи мист`ан

Жулжагъ гъулан.

Гъах гъапlу гъи

Вари аьлам,

Рюгьнак кипу

Гирами зиз,

Уларилан

Гъушу нивгъар,

Гьархуз гъитну

Аку дюнья,

Теклиф гъапlу

Гъудган апlуз,

Хиял апlин,

Му ву Билал

Сифте гъудгнин

Азан гъивур,

Теклиф гъапlган

Ихь Пайгъамбри ﷺ.

 

8-пи пай

 

Шейх Ибрагьим аз-Зубайджи

 

Му мажлисдиз

Шейхра дуфна

Йемендиан –

Азан гъиву

Балин адаш,

Хушлу инсан

Гергми машнан,

Кьялан, ипни

Беден хъайир,

Кlару кlалбар,

Улхурайган

Акв туврайи

Гергми улар,

Аьрабарин

Палат алир,

Зиълан хъабхьна

Йемендин плащ,

Илбижну а

Чалма унтlлан.

 

Шейх гъяркъиган,

Йизра кlваин

Гъахьну гафар

Аишайин.

Йемендин плащ

Ву чру рангнан,

Хъабхьри шуйи

Ихь Пайгъамбри ﷺ.

 

Кечмиш хьиган

Ихь Пайгъамбар ﷺ,

Аишайи

Думу палат

Илипнийи

Рягьматлуй`ин.

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз,

Вари аьгъюр

Ву сар Аллагь.

 

Шейхдиз кьюбан

Гаф тувнийи

Цlийи мистаъ

Жулжагъ гъулан.

Гъулху гьяфиз

Марцци аьраб

Чlалниинди.

Эзбер, кlваълан

Дапlна Кьур`ан,

Аьгъя дикъат

Женнетдин чlал.

Гаф адар, ву

Аьрис-устад.

МашаАллагь!

 

Шейхдиз аьгъя

Гьяйран апlуз,

Фикрикк ккитуз,

Тасдикь апlуз

Ва ччвурнахъан

Сар Аллагьдин

Инсандин кlвак

Ялав кипуз,

Ислам диндин

Рякъюъ ауз,

Гъаврикк ккауз

Каламарин

Вафалуди,

Сар Аллагьдин

Багахьна хьуз

Шариаьтдин

Гьюкмарихъди,

Ихь Пайгъамбрин ﷺ

Суннтар апlуз

Дикъатлуди.

МашаАллагь!

Мицдар хялар

Ишри артухъ,

Илимдихъди

Вари хьуз тухъ!

Берекетра

Хьибди гужал.

Сюбгьяналлагь!

 

9-пи пай

 

Жулжагъ гъулан советдин кlул

 

Гаф тувиган

Ансар-гьяжди,

Гъулхур вуйи

Жулжагъ гъулан

Советдин кlул

Шагьимерден –

Мюгькам инсан,

Ккатlабццур чlал.

Мялум дапlна

Варидин кьам

Ва шлиз ккундуш

Фициб мукьам.

 

 

 

 

 

Салам тувну,

Тебрик гъапlу,

Садакьара

Туву мистаз.

Кlваин гъапlу

Мугъу баяр –

Дявдиъ айи

Игит мургар,

Кьягьялвалин

Кlакlнаъ ади,

Фида гъапlдар

Жигьил жанар.

Вафалуди

Ихь Ватандиз,

Уьчlюбгъюра

Рюгь душмандин.

 

Ккун апlурза

Аба-бабкан

Сабур, сабур,

Хъана сабур.

Аьршдиъ бикlуб

Кlул`ина гъюр.

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз.

Умуд кади

Сар Аллагьдик,

Дюъйир урхай

Ихь баяриз,

Сагъ-саламат

Хътаркуз кьяляхъ

Бабарихьна,

Хизандихьна,

Пайдагъ дубсну

Гъалибвалин,

Ислягьвалин

Кархьну аквар.

ИншаАллагь!

 

 

10-пи пай

 

Абайин пешкеш

 

Цlийи мистан

Дараматар

Тикмиш дапlна

Гъулан кьялаъ.

Бахча вуйи

Мушв Кьасумдин,

Аьсрарилан

Гъубзну айиб

Му ич сихлин.

 

Узу бабкан

Гъахьи йисан

Пешкеш вуди

Тувну бахча

Абайи чан

Ккуни худлиз.

МашаАллагь!

 

Дадайин савкьат

 

Йиз дадайи

Думу багъдиъ

Узуз хулар

Тикмиш гъапlну.

Чухсагъулна

Аферин чаз,

Женнет кьисмат

Ибшри дугъаз.

Женнет багъдиъ

Тlирхурайи

Гьюри-пери

Ишри думу!

 

Гьацl аьсриъкьан

Йиз хизанар

Яшамиш хьну

Му хулариъ.

Гьамус душвахь

Жям`аьтари

Амриинди

Сар Аллагьдин

Тикмиш гъапlну

Аллагьдин Хал.

 

Дугъри кlуруш,

Гьаму йишвак

Пай кайир ву

Цlийи мистан

Имам Руслан.

 

Аьраб Кьасум

 

«Мудар» кlуру

Сихлиъ гъахьну

Аьраб Кьасум

Кlуру сар кас.

Думу сихлин

Ччивар гъюра

Аьрабархьан.

Дин бадали

Духну женгар,

Жулжагъ гъулаъ

Гъивну бина.

 

Аьраб Кьасум

Вуди гъахьну

Таржумачи,

Аьраб чlалнан

Устад-аьрис,

Алвер апlрур,

Девлет хъайир,

Касибариз

Кюмек апlрур,

Турцияйиъ

Ади гъахьну

Дугъан хялар,

Хъа аьрабар

Вуди гъахьну

Дугъри дустар.

 

 

 

 

 

 

11-пи пай

 

Устйир

 

Мистан уста

Аьликерим –

Гъванарин чlал

Аьгъю аьлим,

Тикмиш гъапlур

Дараматар,

Уткан, зурба,

Аьршдиз ягъал

Уьмаратар,

Алди кlакlар.

Цlийи мистахъ

Гъилихнийи

Жигьил устйир:

Закир, Надир,

Наврузяли

Ва Даниял.

Гъван гъядярхюр

Ву сар Ражаб,

Гъизилин ву

Дугъан хилар,

Гьюрмат, намус

Кайи инсан.

Аллагь рази

Ишри чакан.

 

Гъилихнийи

Дичlвал баяр

Бизар дарди,

Гьяркат кади.

Гюзгюси ву

Гъапlу цалар.

Сар Аллагьди

Аьрштlан гьапlри

Рягьимлу нур

Му устйирин

Абиз-бабаз,

Хизанариз.

 

Гъурччву машар

Гъяркъю инсан

Дийигъуру,

Духьну гьяйран:

«МашаАллагь!

Аллагьдин Хал!»

Ригъдин нурар

Куркlу вахтна

Сурат рябкъру

Уткан марцар.

 

Вазлин аквнакк

Ву архаин

Гирами ва

Рягьим айи

Дараматар.

 

Хушлу, нушлу,

Ишигълу ву

Аллагьдин Хал,

Сирин алди.

Илтlикlура

Малайикар,

«Буюр!» кlура

Ибадатназ.

 

12-пи пай

 

Йиз дюаь

 

Шюкюр ибшри

Сар Аллагьдиз!

Дюаь вуйиз

Гъуландариз:

«Жулжагъ гъул`ин

Гьарган гъубзри

Аьршдиан нур

Женнет багъдин.

Субгьяналлагь!

 

Гъузри гъулан

Цlийи мист`ин

Малайикар,

Даимади

Ккарагури,

Амриинди

Сар Аллагьдин

Артухъ апlуз

Ибадатвал

Ва берекет

Жулжагъ гъулан!

ИншаАллагь!»

 

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!

Аллагьу акбар!

 

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Аьдат дарш шариаьт?

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир! Аьхиримжи вахтари ихь халкьдин, иллагьки жигьиларин арайиъ, аьдатарин гьякьнаан гьарган гьюжатар шула. Саспидари вари аьдатар саб дупну адагъурхьа кlура, хъа тмундарисана ихь аьхю абйириланмина гъафиб чlур апlурдархьа кlури, жаваб тувра.   Магьа гьамци...


Гирами Рамазандин ваз

Гирами Рамазандин ваз. Му вахт Аллагьу Тааьлайи инсанариз вари вазарин арайиан заан дапIну дебккнайиб, ужувлан ляхнариз артухъди саваб туврайиб ва саб вазлин муддатнаъ мусурмнари ушв бисуз улупнайиб ву.   Гьар йисан му гирами ваз багахь шлуган, ихь газат урхрудариз гирами ушварин вазлиъ...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...