Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин, дарш йишвну?

Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин,  дарш йишвну?

Кьур’ан йигъну урхури гъахьиш ужу вуйин,  дарш йишвну?

Суал: Сар кас Гирами Калам лапра артухъ урхуз ккунир ву. Дугъу гьаци гизаф убхуруки, гьеле гьар гьяфтайи тамамди вари Кьур’ан ккудубкIуру. Хъа фуну вахтна гъурхиш ужи вуйкIан - йигъну, дарш йишвну?

 

Жаваб: Гьямд ибшри Аллагьдиз I, салат ва салам ихь ккуни Пайгъамбариина ﷺ, дугъан хизанариина ва асгьябариина.

Саб кIуруб, гирами Кьур’ан урхувал Аллагьу Тааьлайиз варитIан ккуни ибадатарикан саб гьисаб шула. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Аллагьди I кIура: «Узу кIваин апIувалиан, Йиз Калам урхувалиан шлизкIа дюаь апIуз кIваълан гъубшнуш, Узу дицир касдиз Узкан ккун апIурайидариз туврубдин варитIан ужубсиб тувдиза. Аллагьдин Каламдин имбу чIалариин вуйи заанвал Аллагьу Тааьлайин имбу махлукьатариин вуйи заанвалсиб ву».

Кьюб кIуруб, мусурман касди Кьур’ан урхруз чаз саб вахт дебккну ккунду, гьяфтайин, ясана вазлин арайиъ ккудубкIруганси. Гьаз гъапиш ихь улихьдин гьякьлу абйири (салафу салигьинари) гьяфтайин арайиъ тамамди Кьур’ан ккудубкIури гъахьну.

Имам Муслимди Аьбдуллагь бин Амрихьан хабар тувра: «Пайгъамбари ﷺ гъапунзуз: «Гьар вазлиъ ккебгъну ккудубкIайиз Кьур’ан урх». ВазлитIан цIиб вахтнара урхуз шулзухьан гъапунза. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Дици вуш гьар 20 йигъак убх)». ДумутIанра ухди ккудубкIуз шулзухьан, гъапунза. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Дици вуш саб гьяфтайин арайиъ убх …».

Шубуб кIуруб, Кьур’ан йигънура йишвнура урхуб ужу ву, амма йишвандин урхувал заанди ву. Аллагьу Тааьлайи дупна: «Ва урх думу йишвну, нивкI’ан уягъ гъахьиган, увуз улупнайибдиина аьлава вуди. Белки Аллагьди ﷻ уву заан макьамдиз за апIур» (сура «Аль-Исра», аят 79).

Йишвандин вахтна Кьур’ан урхруган, ихласвалра артухъ шулу.

 

Натижа:

Гирами Кьур’ан йигъандин вахтнатIан, йишвну урхуб заанди ву, гьелбетда, йишвандин шубубпи пайнаъ урхури гъахьиш. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна: «Аллагь ﷻ Чан лукIрахьна варитIан багахь шулу йишвандин шубубпи пай вахтна,  эгер увуз думу вахтна Аллагь I кIваин апIрударикан хьуз ккундуш, йихь». Имам аль-Гьяким ва ат-Тирмизи

Шлубкьан артухъ гирами Кьур’ан урхай, дидкан му дюн’яйиъра, аьхиратдиъра аьхю кюмек а.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан Калам артухъдиси урхру агьларикан апIри! Амин!

 

Муслим Аьбдулаев

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Йиз Хюрикк гъул

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...