Текрар шулайи ушвар

Текрар шулайи ушвар шубуб жюрейиз пай шула: гьар гьяфтайиъ, гьар вазли ва гьар йисан текрар шулайидар.

Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушвар

Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушварикан итни йигъан ва хамис йигъан дисру ушвар шула. Пайгъамбарира ﷺ итни ва хамис йигъари ушв бисури гъахьну. Пайгъамбари ﷺ дупна:

إنَّهُما يَوْمانِ تُعْرَضُ فِيهِما الأعْمالُ, فأُحِبُّ أنْ يُعْرَضَ عَمَلي وَأنا صَائمٌ

Мяна: «Дугъриданна, гьаму кьюбид йигъар Аллагьу Тааьлайиз лукIарин ляхнар улупру йигъар ву ва, гьаци вуйиган, Йиз ляхнар Аллагьу Тааьлайиз Узу ушв дибиснайи вахтна улупну ккундузуз» (Абу Давуд, Ан-Насаи, Ат-Тирмизи).

Му гьядис Имам Тирмизийи хурайиб ву. Хъа му кьюд йигъкан сад йигъан ушв бисуз ккунириз итни йигъан бисуб заанди ву.

Гьар вазли текрар шулайи ушвар

Гьар вазли шубуд йигъан ушвар дисуб сунна ву, дурар вазлихъди вуйи календариинди гьар вазлин 13, 14, 15-пи йигъар шула. Зуль-гьижжа вазлин 13-пи йигъан ушв бисуз хай шулдар, гьаз гъапиш думу йигъ ташрикьдин йигъарикан, яни гъурбан машкврахъан вуйи шубуд йигъ, шула. Гьацира гьар вазлин 28, 29, 30-пи йигъарира ушвар дисуб сунна ву.

Гьар йисан текрар шулайи ушвар

Гьар йисан текрар шулайи ушварикан Аьрафайин йигъан бисру ушв шула. Думу йигъан ушв бисуб гьяждиъ адрудариз сунна ву. Гьяждиъ айи касдиз думу йигъан ушв дибрисуб ужи ву. Гьяждиъ айириз думу йигъан ушв бисуб карагьат ву, кIуру аьлимарра а. Аьрафайин йигъ Зуль-гьижжа вазлин урчIвудпи йигъ шулу, яни машквран улихь йигъ. Зуль-гьижжа вазлин миржидпи йигъан гьяждиъ айидаризра, адрударизра ушв бисуб ужи ву.

Гьяждиъ айидари, Аьрафа йигъан ушв дибрисувализ далил вуди, Пайгъамбарихъди ﷺ гъягъювал гьисаб апIура ва думу йигъан дюаь апIури, имбу ибадатар апIури хьуб ужи ву ва гьаддиз, жандиъ кьувват ади хьубан бадали, ушв дибрисди гъибтру.

Мугьяррам вазлин 9-пи йигъан ва 10-пи йигъан, яни Аьшурайин йигъанра ушв бисуб сунна ву. Пайгъамбари дупна:

صِيامُ يَومِ عَرَفَةَ أحْتَسِبُ عَلى اللهِ أنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتى قَبْلَهُ, وَالسَّنَةَ الَّتى بَعْدَهُ, وَصَّيامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ أحْتَسِبُ على اللهِ أنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتى قَبْلَهُ

Мяна: «Аьрафа йигъан ушв бисури, узу, Аллагьу Тааьлайи йиз улихь йисандин ва гъюз имбу йисарин гунгьарин аьфв апIур кIури, умуд кивраза. Аьшура йигъан ушв бисури, узу, Аллагьу Тааьлайи Йиз улхьан йисан вуйи гунгьарин аьфв апIур кIури, умуд кивраза».

Хъасин Пайгъамбари ﷺ гъапну:

وقَالَ: "لَئِنْ بَقيتُ إلى قَابِلٍ لأصُومَنَّ الَّاسعَ"

Мяна: «Эгер узу чIивиди, сагъ-саламатди гъузиш, хъа йисан урчIвудпи йигъанра ушв бисидиза», амма хъа йисан думу йигъаз Пайгъамбар ﷺ му дюн’яйилан гъушну. Гьаму кьюбиб гьядисар имам Муслимдихьан ву.

Шавваль вазлиъ йирхьуб ушв дисубра гьар йисан текрар шулайи суннат ушварикан ву. Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна:

مَنْ صَامَ رَمَضَانَ ثُمَّ أتْبَعَهُ بِسِتًّ مِنْ شَوَّالٍ كَانَ كَصِيامِ الدَّهْرُ

Мяна: «Рамазандин вазлиъ ушв дибисну, хъасин дидихъна вуйи Шавваль вазлинра 6 ушв гъидису кас вари уьмриъ ушвар гъидисурик мисал ву».

Му гафарин мяна гьадму вуки, Аллагьу Тааьлайи лукIраз чан ужудар ляхнарихъан 10 ражари артухъ саваб тувру. Рамазандин вазли дисру ушвар 10-диз зарб гъапIиш 300 шулу. Шаввалин вазлин йирхьуб ушв 10-диз зарб гъапIиш, 60 шулу. Гьаму къайдайиинди ушвар дисру касдиз, яни Рамазандин вазли ва Шаввалин вазликан йирхьуб ушв, дицир касди йисандин арайиъ 360 ушв дисуб гьисаб шула.

Шаввалин суннат вуйи йирхьуб ушв вари Шаввалин вазлин арайиъра дисуз шулу, хъа чиб-чпихъди хъади-хъади дисуб варитIан ужи ву.

Суннат-ушвар дисру вахтна ккудушу ушвар кьаза апIбан гьякьнаан

Шавваль вазлин суннат ушвар дисру вахтна, фарз ушвар кьаза кайи касди дурар сатIи гъапIиш, Шавваль вазлин суннат ушварин саваб шулин? Му суалнан гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а. «Мугъниль Мугьятаж» китабдиъ дици гъапIган фарз тамам апIубра, суннатра шулу, дупна. Гьамци ву имбу ляхнарра.

Сад йигъахъдикьан аьлакьалу дарди, анжагъ жвуми йигъан жаради суннат ушв бисуб карагьат ву. Дици дархьбан бадали, жвуми йигъандин ушв я хамис йигъандин, ясана султ йигъандин ушварихъди кибтIну бисури ккунду. Пайгъамбари ﷺ дупна:

لاَ تَصُومُوا يَوْمَ السَّبْتِ إلاَّ فِيمَا افْتُرِضَ عَلَيْكُمْ

Мяна: «Учвуз Аллагьди * улупнайи фарз ушв дарш, султ йигъан ушв мибисанай».

Аьлимари гьамци кьюбид йигъар сатIи дапIну ушв бисувалиъ хай даршлуб фукIара адар, гъапну. Гьаз гъапиш, жугьдари ва христианари му кьюбид йигъар сатIи апIури гъахьундар.

Эгер шликIа сад йигъ арайиан идипури ушвар дисураш ва гьаци жвуми йигъ алабхъну кIури, дици ушв бисуз хай шулу.

Рамазандин вазлихъан ушв бисуз варитIан ужудар вазар дявйир гъахуз гьярам дапIнайидар ву. Дурариканра сабан Мугьяррам вазлиъ, хъа Ражаб, хъасин Зуль-кьайда ва Зуль-гьижжа, мурарин кьяляхъ - Шябандин ваз.

Суннат-ушвар дисбаз аьхю фикир тувай, дугъриданна, суннат ляхнар апIури инсан Аллагьу Тааьлайихьна багахь шулу ва гьаддихъди Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъювал шулу.