Кечмиш гъахьи кас жикlбан мяна фу ву?

Кечмиш гъахьи кас жикlбан мяна фу ву?

Кечмиш гъахьи кас жикlбан мяна фу ву?

Велед бабкан гъахьихъанмина, тап кечмиш хьайизкьан, дугъан уьмрихъди аьлакьалу суаларин сан-гьисаб адар. Гьадрарикан саб инсан чан аьхирихъна гъафигандикан вуйи суал ву. Гизафдари, майит гьаз жибкlури шуйкlан, кlури гьерхри шулу. Яни инсан учв марцц вуди халкь дапlна, гьаци вушра кечмиш гъахьиган гьаз жикlури шулу?

 

Жаваб: Гьямд ибшри Сар Аллагьдиз, салат ва салам ихь Пайгъамбариина ﷺ, дугъан асгьябариина ва хизанариина.

Саб кlуруб, гьарсар мусурман касдиз якьинди аьгъяди ккундуки, вари Аллагьу Тааьлайи дерккнайи къайдйир мусурмнариз анжагъ мянфяаьт айидар ву ва дурарин аьхю мяна а. Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайиз учвуз читинвалар алахьну ккундар, учву марцц дапlну, учвухьна Чан рягьимлувал рубкьури ккунду, белки учву Дугъу туву ниъматарихъан гьямд апlарчва» (сура «аль-Маида», 6-пи аят).

Аллагьу Тааьлайи гьацира дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайи учвуз ичв диндикан мялумат тувра ва учвуз мянфяаьт айиб, учву ичв улихь вуйидарин рякъюъди гъахуз ва ичв туба кьабул апlуз, дугъриданна Аллагьу Тааьла Аьгъюр, Гьяким вуйир ву» (сура «ан-Нисаъ», 26-пи аят).

Саспи вахтари Аллагьу Тааьлайи Чан лукlариз Чан кьадарнакан мялумат тувру, хъа жара дюшюшариъ ваъ. Хъа мусурман кас, думу ляхнарин мяна чаз аьгъяшра, аьгъдаршра, тамамди Аллагьу Тааьлайиз тялукь духьну ккунду.

Кьюб кlуруб, майит жибкlувал жямяаьтдиин али фарз ву. Думу кечмиш гъахьирин улихь чlивидарин али вазифйирикан ву. Кечмиш гъахьир гьаму жилилан гъушхъанмина, дугълан вари фарзар алдахьура.

 

Натижа:

Майит жибкlувал жямяаьтдиин али фарзарикан ву, думу ухьуз амур апIурайиб ву, яни дидин мяна аьгъдаршра, тамам дапlну ккуни ляхнарикан ву. Мусурман касдиз дидин мяна аьгъяшра, аьгъдаршра, Аллагьу Тааьлайин амур вуйивалиан думу тамам дапlну ккуниб ву. Эгер дугъан жандик нежес кади вуш, думу гьаци жикlбахъди марцц шулу, эгер марцциди вуш, думу гъудгнин жикlувалик мисал ву.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...