Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди
Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди
Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар тувдихьа.
Вакьф апIбан бадали, шубуб шартI а.
Сабпиб - вакьф апIуру мянфяаьт ктабгъуз шлу шей`ар, дурар чIур даршлуганси, дурар ккудудукIру саягъниинди. Мисалназ гъадабгъурхьа мукьмар йивру саб алат. Думу вакьф апIуз шулдар, гьаз гъапиш дидик мянфяаьт ктар. Ва гьацира ипIру сурсатар, гьаз гъапиш дурарикан мянфяаьт ктабгъган, дурар гъузурдар, ккудукIуру.
Кьюбпи шартI гьадму вакьф шлиз апIураш, гьадму кас йишв`ин алди хьивал. Эгер бабкан гьеле духьну адру веледдиз вакьф апIуз ккаш, думу кам шулдар.
Шубубпи шартI, гьярам ляхнариз вакьф дарапIуб. Мисалназ, гьаму жил килиса тикмиш апIуз ният аш, душваъ ибадат апIри кIури. Гьацира вакьф апIруган, тяйин вахт улулупуб шартI ву. Мисалназ, сад йисазди вакьф апIуб. Ва гьацира саб фтихъдикIа аьлакьалу дапIну ккундар. Мисалназ, инсанди кIуру, вазлин аьхири вакьф апIидиза. Магьа гьамци вахтнахъди вая жарабдихъди аьлакьалу дапIну ккундар.
Вакьф, гьюрматлу гъардшар, гьадму вакьф гъапIу инсандин шартIариинди тамам дапIну ккунду. Вакьф гьамцдар гафариинди кIуру: узу гьаму шейъ гьаму йишваз, ясана гьаму ляхниз вакьф гъапIза, ясана гьаму жил мистаз вакьф гъапIза. Уьмар асгьябди Хайбар кIуру йишваъ гъабхьи гъазаватдин кьяляхъ чаз гъурубкьу жил вакьф гъапIну.
Вакьф гъапIу мутму масу тувуз, ясана пешкешди тувуз хай шулдар. Амма мистан халачйир масу тувуз хай шулу, эгер дурар чIур шулаш ва гьадрарин хайирлу мясляаьт гьаддиъ вуш. Дурар масу тувну, дурарин кьимат мистаз гъибтру. Ва гьацира, мистаз вакьф гъапIу халачйирси, жара мутмйирра имамдин ихтиярниинди ишлетмиш апIуз кирийихъ (арендайиз) тувуз шулу. Дурар гьацира масу тувуз хай шулу, эгер гьадрарин мясляаьт гьаддиъ вуш, ва гьаддикан мистаз кьиматниинди, ясана жарабдиинди мянфяаьт шулуш.
Ихь суал, гьюрматлу гъардшар, гьамциб ву: гизаф гъуларин мистариъ рюкьчар-кьулар ва жара шейар ади шулу, дурар жямяаьтдин ляхнариз ишлетмиш апIуз хай шулин-шулдарин? Ухьу улихьна гъапиганси, эгер дурар мистаз вакьф дапIнайидар вуш, мянфяаьт ктабгъуз хай шулу, эгер гьадму шейъ чIур шулдарш, ясана ккудубкIурдарш. Ва дурар жарарихьна мистаз кьиматнахъ ишлетмиш апIуз тувуз хай шулу. Хъа аммаки, гьюрматлу гъардшар ва чйир, ихь гъулариъ аьдат дубхьнайиганси, мистан шей`ар гьярам айи сумчрариз, ясана жара гьярам ляхнариз ишлетмиш апIуз туври шулу. Дици апIури гъахьиш, дидкан, гунагьтIан гъайри, жараб адар, яни ухьуз дидин гунагь хьибди. Му, гьюрматлу гъардшар, ухьу кIурахьа, эгер думу шейар-мутмйир мистаз вакьфу дапIнайидар вуш. Хъа эгер дурар мистандар дарди жямяаьтдиндар вуш, думу вакьф шуладар. Жямяаьтди дурар чпиз ккуни ляхнариз, чпин мюгьтаж’валариз ишлетмиш апIуру. Ва гьацира саспидар ихь гъулариъ мистан пул жямяаьтдин ляхнариз ишлетмиш апIури шулу. Думу хай шлу ляхин дар! Ва дици дубхьнура ккундар! Мистаз вакьфу гъапIу мутму мистаз ишлетмиш дапIну ккунду. Гьяйифки, саспи гъулариъ му месэлайиз фикир туврадар, ва чпиина аьхю гунагь гъадабгъура. Магьа гьаму дюшюшдира ухьуз ихь диндикан лап цIибтIан аьгъдруваликан улупура.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз гьярамдихьан ярхла хьуз тавфикь туври, гъит ухькан гьарсариз жвуван илмин дережа за апIуз амур апIри! Амин.
