Ужур гъунши

Ужур гъунши

Ужур гъунши

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гьаз вуш гьациб фикир шулуки, гьарсар касди чан гъуншйирилан думукьан ужуб фикир апlурдар кlури, саспидарин чlуру аьлакьйир шулу. Хъа саспидарсана йисариинди чиб-чпихъди гаф-чlал адарди шулу.

 

Магьа улихьнаси гьамциб гьядисайихъди гюрюшмиш гъахьунзу. Сар касди чан гъуншйирилан гьадмукьан ужудар гафар кlурайики, гьятта дугъахъ хъпехъури юкlв гьадмукьан рази гъабхьнийиз. Думу касдин гафариинди цlиб улихь вахтна гъуншдихъди аьлакьйир чlур хьуз хъюгъган, му касди чан гъуншди фукьан чlуруб гъапlишра, анжагъ ужуб гафтlан апlурдайза, гъапи. Гьамци сацlиб вахтналан му гъуншйир, чиб-чпиз кюмек апlури, читинвалариъ багахь шули, багахьлу инсанартlан ужудар аьлакьйириъ шулу. Магьа гьаму касдин гафариинди, чав сабур апlувалиан, уткан хасият улупувалиан, тмуну гъуншдизра кьабул гъабхьну ва фикир дапlну чан терефнаан удучlвурайи чlуру ляхнар дирчну.

Дупну ккундуки, гьарсар касдиз чан терефназди ужудар ляхнар дапlну ккунди шулу, гьаддихъди сабси жвувура тмуну касдихьна ужудар аьлакьйир улупури гъахьиш, ужуди янашмиш шулаш, думуган чиб-чпихьна гьюрматра артухъ шул ва Аллагьу Тааьлара рази шул.

Ихь диндира ухьуз гьаму ляхнихъна теклиф апlура. Пайгъамбарин ﷺ суннайиинди, гъуншйирихъди ужудар аьлакьйириъ духьну ккунду.

Гъуншйирихьна ужи духьну ккунивалин гьякьнаан сакьюдар гьядисар кlваин апlидихьа.

Пайгъамбарин ﷺ гьядисарикан сабунубдиъ дупна: «Аллагьу Тааьлайихъна Гъиямат йигъахъ хъугъу кас гъит чан гъуншдихъди ужудар аьлакьйириъ йихьри» (Муслим). Имам Бухарийихьан вуйи жара риваятдиъ дупна: «…гъит чан гъуншдихьна гьюрмат улупри».

Гъуншдиз гьюрмат апlури, пешкеш туври гъахьиш – му ухьу Пайгъамбарин ﷺ рякъюъди гъягъру инсанарин лишнарикан шул.

Пайгъамбари ﷺ гьацира, жвуваз гьязур гъапlу ипlрубдиканра гъуншйириз тувай, дупна. Абу Зарр асгьябди ктибтураки, узуз йиз дустру (Пайгъамбари) васият гъапlну: «Уву хураг апlруган, шид артухъдиси кубз ва дидкан яв гъуншдизра капI» (Муслим).

Анас ибн Маликдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Чан гъунши гаш’валиъ айибра аьгъяди нивкlуз гъушу касдин узухъ хъугъувал тамам вуйиб дар» (Тlабарани).

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гьядис ктибтура: «Аллагьу Тааьлайихъ ва Гъиямат йигъахъ хъугъу касди гъит гъуншдиз зарар тутруври» (Муслим).

Фикир тувай, аьзиз ватанагьлийир! Ухьу зиихъ кlваин дапlнайи гьарсаб гьядиснаъ ужудар аьлакьйирикан дупна, дурарикан саспидариъ гъуншйирихъди ужудар аьлакьйириъ хьувал Пайгъамбарихъ ﷺ хъугъувалихъди тевна. Му гьадмукьан заан дережайин ляхин ву.

Гьаци вуйиган, эгер гъийин йигъаз жвуван гъуншдихъди аьлакьйир ужудар дарди вуш, гьаму йигъланминакьан думу ляхин дюз алапlуз чалишмиш духьну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз му ляхниъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз кюмек туври.

 

 

Ансар Рамазанов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...