Хюрикк гъулан агьали

Хюрикк гъулан агьали

Табасаран райондиъ айи аьхю гъуларикан саб Хюрикк гъул ву. Аьхю гъулариъ жюрбежюр кеспнан инсанарра  гизаф шулу. Саспи инсанари халкьдиз гафниинди мянфяат тувру, хъа тмундари - ляхниинди. Гьарсар чаан удукьруганси халкьдиз мянфяаьт тувуз чалишмиш шулу.

 

Хюрикк гъулаъ гизаф жюре инсанар а: гьякимар, политикайин ва жямяаьтлугъдин тешкилатчйир, культурайин гъуллугъчйир ва нежбрар. Гьамрарикан сар вуди гьисаб шула гьаму макьалайин игит Агъабег Рамазанович Рамазанов.

Рамазанов Агъабег Рамазанович 1950-пи йисан Табасаран райондин Хюрикк гъулаъ мешебеги  Рамазнан хизандиъ бабкан гъахьну. Дугъу 1968-пи йисан сифте Дагъ. Огъни поселокдиъ технический мектеб ва гьадму йисан Дербентдиъ автошколара ккудубкlну. 1969-пи йисан А. Рамазанов СССР-ин Яракьлу кьувватариъ чан ватандаш’валин  буржи тамам апlуз гъушну.

Армияйин жергйириан 1971-пи йисан гъулаз гъафи Агъабег Хюрикк гъулаъ ерлешмиш дубхьнайи «Кужникский» совхоздин фермайиъ Т-16 маркайин машиндихъ лихури гъахьну. Кьюд йисан му совхоздиъ лихбалан кьяляхъ, думу киносетдиъ, хъасин Табасаран райондин гьяйванатар сагъ апlру тешкилатдиъ водителди гъилихну. Сад-швнуд йисан райондиъ машинарихъ лихбалан кьяляхъ, дугъу Казахстандин жюрбежюр колхозариъ, совхозариъ, ПМК-йириъ тикикишчивалин ляхнар гъахури гъахьну.

Хъасин Акьуша райондин Шукты гъулаъ тикилишчивалин ляхнар апlурайиган А. Рамазанов Шукты гъулан агьали, машгьур экономист ва агроном, РФ-йин Халкьдин Собраниейин депутат Мягьямад Абакарович Чартаевдихъди таниш шулу. Чартаевдин регьберваликкди Агъабеган бригадйири Шукты гъулаъ цlийи хулар тикмиш апlури гъахьну.

 

 

 

 

 

 

Думутlанна гъайри, Агъабег халуйи жвуван халкьдизра, хусуси вуди жвуван багъри Хюрикк гъулазра гизаф ужувлар гъапlну. Гьадрарикан саб шулаки, думу гъулаъ мист ачмиш апlбаз себеб гъахьну . СССР-ин вахтна Хюрикк гъулаъ айи мистаъ музей ади гъабхьну. Музей адабгъну мист ачмиш апlру ксарикан сар вуди Агъабег халу гъахьну. Гьадмуган Агъабег халу ва имбу ксарин кюмекниинди ачмиш гъапlу мист магьа гьамусра либхури ими. Мист ачмиш дапlну, хъа чардагъ дигиш апlру вахтнара Агъабег халуйин кюмекниинди Мамедкалайиан герек вуйи материал дубхну, думу дигиш гъапlну. Чардагъ жямяаьтдин кюмекниинди ккудубкlну, хъа циркулярный станкйирихъ думуган гъилихдар гъуланданр Мажид халу ва Мустафа халу вуди гъахьну.

Вахтар гъягъюри, мистаз гъюру инсанар артухъ гъахьиган, Хюрикк гъулан мист’ин кьюбпи мертебера алапlну. Гьамци Агъабег халуйи мистазра, имбу ляхнаризра гизаф кюмекар гъапlну. Гъит Аллагьу Тааьла рази ишри чакан.

Гьамци  тазади аргъаж шулайи наслариз дугъриданна гизаф зегьмет зигури гъахьи ихь яшлуйирикан ктибтури шулухьа.

Агъабег халуйизра кlваантlан чухсагъул кlурахьа. Гъит Аллагьу Таьлайи чаз жандин сагъвал, кlван шадвал туври, гележег акуб ибшри!

 

Ражаб Сулейманов

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Закат уль-фитIр (ушварин сэъ)

Рамазандин вазли ушварин кьяляхъ тувру закат аьлимари инсандин жандилан вуйи закат ву, кIура. Ухьу зиихъ гъапиганси, «закат» кIуру гафнан мяна «марцц апIувал» ву.   Фици закатди ариш-веришдилан эйсийин даруб гъядябгъюри, думу марцц апIуруш, ари гьаци ушварин кьяляхъра закатди инсандин беден марцц...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Вакьф фу-вуш ва дидин шартIарикан жикъиди

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Узуз гьаму бицIи макьалайиъ вакьф фу-вуш ва, думу тамам хьпан бадали, фицдар шартIар аш, гьадрарикан ктибтуз ккундузуз. Ихь мусурман гъардшарин ва чйирин вакьфдихъди аьлакьалу гизаф суалар шулу. ИншаАллагь, гьаму макьалайиъ ухьу жикъиди дидкан хабар...


Пайгъамбари ﷺ швнуб сяаьтна нивкl апlури гъахьну?

Мусурман кас чав апlурайи вари ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюз чалишмиш шулу, саб ибадатнаъси, дюн`яйин имбу ляхнариъра, мисалназ, уьл ипlруган, палат алабхьруган, сефериъ учlвруган, ляхниъ ва гь.ж.   Гьаму ляхнариъ Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъюри, инсанди Аллагьу Тааьлайин...