ЧIуру фикрарихъан гунагь айин?

ЧIуру фикрарихъан гунагь айин?

ЧIуру фикрарихъан гунагь айин?

Суал: Саспи вахтари саб дупну лап чlуру фикрар кlулиз гъюри шуйиз, ва гьапlрушра аьгъдарди гъузуйза. Мициб аьгьвалатнакан гизаф фикрар апlури шулза. Гьаз гъапиш узу Ислам диндин рякъ дибиснайир вуза, гъудгнар апlураза, гьярамдихьан ярхла шулаза ва Рамазандин вазли ушварра гъидисунза. Хъа му фикрари вари ужуб гьял чlур апlурайиз. Йипайчва, му фикрарихъан гунагь айин?

 

Жаваб: Ухьу жвуву гъапlу ляхнарихъантlан жавабдар шуладархьа. Ухьузра аьгъяди саб ляхин гъапlган, дидин жаваб тувну ккунду. Хъа фикрар ухьлан асиллу дар. Дурар завариъ айи дифарик мисал ву - ухьлан асиллу дарди гъюри гъягъюру. Гьаддиз думу фикрарихъан ухьу жавабдар шуладархьа. Ужудар дару фикрар шейтlни гъабхурайи ляхнин натижа ву, дидиз васвас кlуру.

Дидин гьякьнаан имам Аьгьмаддихьан ва Абу Давуддихьан вуйи гьядисдиъ дупна:

 

جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أَحَدَنَا يَجِدُ فِي نَفْسِهِ، يُعَرِّضُ بِالشَّيْءِ، لَأَنْ يَكُونَ حُمَمَةً أَحَبُّ إِلَيْهِ مِنْ أَنْ يَتَكَلَّمَ بِهِ، فَقَالَ: «اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي رَدَّ كَيْدَهُ إِلَى الْوَسْوَسَةِ»

 

Ибну Аьббасдихьанмина дуфнаки, Пайгъамбарихьна ﷺ сар кас дуфну гъапну: «Саспи  вахтна гьацдар фикрар шуйизки, узуз дурар ачухъ апIубтlан рюкъдиз илтlикlуб ужу ву». Му гафариз Пайгъамбари шубуб ражари такбир гъурхну: «Аллагьу акбар! Аллагьу акбар! Аллагьу акбар!» Хъасин давам гъапlну: «Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, шейтlнин чlурувалар васвасназ илтlикlбаз». Яни шейтlнихьан фукlа апlуз шуладар ва дидиз гъубзнайиб анжагъ васвас ипуб ву.

Имам Муслимдихьан вуйи жара гьядисдиъ дупнаки, асгьябари Пайгъамбариз ﷺ гъапну: Саспи вахтари кlваъ гьацисдар дигиш’валар шулуки, мелзниинди пуз шулдар. Яни ужудар дару фикрар шлуваликан гъапну. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Думу марцциди Аллагьу Тааьлайихъ хъугъувал ву».

Гьаму гьядисдиан мялум шулаки, мицдар фикрарин кIул инсан чав дар, хъа шейтlан ву, ва мицдар фикрарра шейтlни кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугъу касдин кlваътlан ирчрадар. Гьаддиз Пайгъамбари ﷺ, думу марцциди Аллагьу Тааьлайихъ хъугъувалин лишан ву, гъапну. Гьаддиз думу ляхникан гизаф фикрар дапlну ккундар, ва жвувлан асиллу дарди гъафи дицдар фикрарихъан гунагьра шулдар.

 

Аллагьу Тааьлайиз ужуйи аьгъя.

 

Ильнур Валиев

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...