Кечмиш шлуган, имандихъ мягьрум апIру ляхнар

Инсан гьаму дюн’яйиллан гъягъювал лап читин ляхнарикан ву. Хъа варитIанна читин ляхин вуйиб, эгер инсан ислам диндиъ адарди кечмиш гъахьиш, гьадму ву.

Хъа фу себеб дубхьну инсан му жилилан мусурман дарди гъягъюз мумкин вуш, магьа исихъ улупурухьа:

1) гьярам вуйи бид`аь ляхнарихъди гъягъюб, яни ибадатнаъ ва жара ляхнариъ гъадагъа дапIнайи ляхнар ишлетмиш апIуб;

Эгер инсан Пайгъамбари ﷺ  улупнайи рякъхьан ярхла шулуш, думу рякъюз аьксивал апIуруш, дугъан аьхир ужуб даруб хьуз мумкин ву.

2) имандин ижмишин адрувал;

3) гьарган аьхю гунгьарихъ хьувал;

4) Аллагьу Тааьлайи дивнайи рякъюхьна вижнасузди хьувал;

5) Аьхиратдиз учв, туба дарапIди гъягъюр кIури, гучI адрувал;

6) абйир-бабариз аьссивал апIувал;

7) кми-кмиди гьарган ху апIувал;

8) арагъ убхъувал;

9) имбу мусурмнариз манигъвалар апIувал;

10) жвуван гунгьариз фикир тутрувди, дурар адруганси гьисаб апIувал;

11) кучIал апIувал;

12) кьадарсуз харжар апIувал;

13) жвуван багахьлуйириз, гъуншйириз манигъвалар апIувал;

14) мирасарихъди, багахьлуйирихъди аьлакьйир чIур апIувал;

15) сигьру-чIуру кIажар апIувал;

16) Аллагьу Тааьлайин ккуни агьларихьна даккнишин улупувал;

17) зина артухъ апIури, амма туба дарапIрувал;

18) экбер апIру вахтна дидихьна гьюрмат адрувал;

19) жвуваз багахь вуйи дишагьлийирин лайикь дару ляхнариз фикир тутрувди гъитувал (хпирин, шуран, чйирин).

Амма дупну ккундуки, инсан кечмиш гъахьиган, ухьуз думу мусуман вуди, даршсана кяфир вуди гъушнуш, гьюкум адабгъуз хай шулдар. Гъаври хьпан бадали имам Гъазалийи «Мукашафат аль-кьулуб» кIуру китабдиъ ктибтурайи ляхникан хабар тувдихьа.

«Аллагьу Тааьлайихьан гучI кади яшамиш шули гъахьи сар Закария кIуру кас лап аьзарлу гъахьнийи. Магьа думу Аьхиратдиз гъягъру вахт багахь гъабхьну. Дугъан дуст багахьна дуфну «ла илагьа  иллаллагь» гафар текрар апIуб ккун гъапIу, амма Закарияйи му гафар гъурхундар.

Кьюбпи ражарира дустру му гафар йип гъапиган, хъанара ваъ гъапну, шубубпи ражарира кIваин гъапIган, думу касди, узу думу гафар кIурдарза, гъапи. Гьаци дупну думу амриан гъушу ва саб сяаьтналан амриз гъафиган, Закарияйи гьерху: «Учву узуз фукIа кIури гъахьунчва?» Дугъаз гъапи: «Ав, шубуб ражари увуз   шагьадат урхуб кIваин гъапIунча, хъа уву кьюб ражари гъурхундарва ва шубубпи ражари, думу гафар кIурдарза, гъапунва».

Дугъу давам гъапIу: «Узухьна нянятлу иблис шидра хьади гъафну. Думу йиз арччул терефназди дуфну, шидра улупури гъапну: «Увуз шид ккундунуз?» Узу «ав» кIури жаваб тувза. Иблисди гъапи: «Иса пайгъамбар Аллагьдин ﷻ бай ву кIури йип», амма узу ваъ гъапунза. Хъасин иблис ликарин терефнаанди дуфну хъанара гьаци гъапну ва узу хъанара ваъ гъапунза. Шубубпи ражарира гьаци гъафиган, узу дугъаз «дици кIурдарза» кIури жаваб тувунза. Гьаци хъял кади думу гъубшну. Узу иблисдиз жаваб туврайза, хъа учвуз ваъ, ва давам гъапIну: «Ла илагьа иллаллагь Мугьяммадун Расулуллагь»».

Гьамцдар дюшюшар имбу ксаринра уьмриъ хьуз мумкин ву, гьаци вуйиган сар фулани касдин гьякьнаан къайда адабгъуз гьялак духьну ккундар, ухьуз аьгъдру дюшюшарра арайиз гъюз мумкин ву.

Кечмиш шулайи вахтна уву фициб гьялнаъ аш, гьаддиланра гизаф асиллу ву, мусурман вуш, даршсана кяфир вуш. Кечмиш шулайи вахтна ужударин жергейиан хьпан бадали гьарган ужудар ляхнар апIури, Аллагьу Тааьлайин фарзар тамам апIури духьну ккунду, ктучIву гъалатIарин, гунгьарин туба апIури духьну ккунду.

Инсандикан гунгьар артухъси ктучIвуру кIури, ужувлан ляхнарихьан ярхла духьну ккундар. Узу гунагькар вуза кIурира, ужувлан ляхнар кIваълан гьаъну ккундар. Эгер гунагь кдубчIвнуш, туба дапIну, ужувлан ляхнар хъана артухъди дапIну ккун. Ихь гъюнариин али малаикари вари ухьухъди аьлакьалу ляхнар дикIура, вари ужувландарра ва чIурударра. Хъа шлиз ккундухъа гъиямат йигъан жвуван гунгьарин китаб ужувларинубтIан аьхюб дубхьну?!

Аьлимари кIураки, «мискьалин зарра» кIуруган, думу лапра аьгъю апIузкьан даршлусиб тики ву ва Гъиямат йигъан гьацибдихъанра кмиди жаваб тувну ккун хьибди.

Думу йигъан Аллагьу Тааьлайин рягьимлувалиинди саспи инсанарин гунгьарин аьфв дапIну, дурари гъапIу ужувлан ляхнарин суваб тувди. Кяфир инсанарин ужудар ляхнар кьабул апIидар, хъа чIуру ляхнарихъан аьзаб тувди. Гьаз гъапиш, дурари гъапIу ужувлан ляхнарихъан Аллагьу Тааьлайи дурариз гьаму жилиин илмиди рубкьруб тувну.

Гьаци вуйиган, эгер уву гунгьариин алди вуш, туба апIин ва ужувлан ляхнар хъанара артухъдиси тамам апIин! Инсандин гьякьлуваларин лишнарикан саб шлукьан гизаф зикир апIури хьуб ву: «Ля илагьа илля-Ллагь». Гьаму гафар артухъ текрар апIури гъахьиш, Аллагьу Тааьлайи уву гунгьарихьан ярхла хьуз дурар себеб вуди дерккди дурар, ин ша Аллагь!