Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Лукьман пайгъамбарин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз (ﷻ) ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдарин ухьу фу бадали халкь дапIнаш, кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан саб ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин амриинди, Лукьман пайгъамбари чан бализ гъапIу васиятнакан ктибтидиза.

 

Лукьман пайгъамбариз чан аьхир багахь дубхьнайиваликан аьгъю гъабхьиган, чахьна чан бализ дих дапIну кIуру: «Жан йиз бай, узу увуз гизаф ляхнар васият апIурдарза, васият апIурайидар йирхьуб ляхин ву, ва дурариъ ккебгърударинна, ккудукIрударинна илмар уч дапIна:

 

  1. Гьаму дюн’яйиин уву яшамиш шлу кьадартIан машгъул махьан;
  2. Аллагьдиъ (ﷻ) яв фукьан мюгьтаж’вал ади вуш, гьадму кьадар Аллагьдиз (ﷻ) ибадатвал апIин;
  3. Фукьан увуз Аьхиратдиъ дережа ккундуш, гьадму кьадар уву дидиз аьмалра (ужудар ляхнарра) апIин;
  4. Яв эллешмиш духьнайивал жегьеннемдин цIиккан кIул уьбхювал ибшри;
  5. Уву апIру гунагь яв сабурнан кьадар ибшри, яни Дугъан аьзабнакк увхьан фукьан сабур апIуз шулуш, гьациб кьадар;
  6. Увуз гунгьар апIуз ккун гъабхьиган, Аллагьдиз (ﷻ) ва малаикариз дярябкъру йишв абг.

Гъачай, мурариъ фициб мяна аш, баян апIухьа. Сабпибдиъ дупна: гьаму дюн’яйиъ яшамиш шлу кьадартIан дид’ин машгъул махьан. Сар касдизкьан учв гьаму дюн’яйиъ фукьан гъузруш аьгъяйкIан, ва сарихьанкьан узу 20 йисан яшамиш шулза пуз шулин? Ваъ, шулдар! Фила инсандин аьхир шулуш, саризкьан аьгъдар. Гьаци вуйиган, фукьан уву гьаму дюн’яйиъ яшамиш шулуш, гьадмукьан уву дид’ин машгъул йихь, дупна.

Кьюбпибдикан кIуруш, ибадат апIин Аллагьдиз (ﷻ), яв Дугъаъ вуйи мюгьтаж’вализ дилигну. Эгер ухьуз Аьхиратдиъ дережа заануб дубхьну ккундуш, му дюн’яйиъ артухъси ибадат дапIну ккунду. Мушваъ ухьуз ккуниб вари апIури гъахьиш, Аьхиратдин утканваларихьан ухьу ярхла хьиди. Гьарсариз хьибди гьациб кьадарнаъ, фукьан дугъу гъазанмиш гъапIнуш. Ужудар аьмалар артухъ вуш, думу женнетдиъ хьиди, эгер харжидар гизаф гъахьнуш – жегьеннемдиъ. Шубубпи пунктнанра кьюбпибдинсиб аьмал ву. Юкьубпибдикан кIуруш, ухьу фукьан ибадат гъапIишра, жегьеннемдихьан ярхла вуча пуз даршул. Саризкьан аьгъдар, чан ибадат кьабул гъапIнуш - гъапIундарш. Белки думу касди вари апIурайиб чан фицдар-вуш метлебар бадали гъапIнийкIан? Хьубпибдикан улхуруш, душваъ шлу аьзабнахьан сабур апIуз даршлуб ухьуз варидариз аьгъяхьуз. Гьаз гъапиш, эгер гьаму дюн’яйиъ ихь хил’ин убхьурайи шид улубзиш, сабур апIуз даршули, дишлади жюрбежюр дармнар ишлетмиш апIури шулхьа. Хъа гьамус фикир апIинай: жегьеннемдин цIихьан ухьу фици сабур апIуйкIан? Аьхиримжи пунктнакан улхуруш, ухьуз варидариз аьгъяхьуз: наанди ухьу жин гъахьишра, завариъ-жилар Аллагьдиз (ﷻ) дярябкъру йишв адар. Гьамдихъди аьлакьалу саб гьикаят ктибтидиза.

Сар аьхю аьлимдин ади шул тялимар. Дурарикан санур дугъаз имбудартIан ккунир шулу. Хъа имбу тялимариз му ляхин кьабулди шулдар. Му ляхникан аьгъю гъабхьи мялимди, дурариз дих дапIну, гъапну: «Закур дарсназ гъюруган, гьарури саб пеъ дубккну аьбкъинай, амма саб шартIниинди: пеъ саризра дярябкъру йишвахь убккай». Дарсназ гъюрудар, гьарури пеъ хьади, мялимдин табшурмиш тамам дапIну, гъюру, амма мялимдиз ккуни тялим фукIара хьтарди гъюру. Вардари, мугъ’ин аьлхъюри, тягьнийир йивуз хъюгъю: «Магьа, ихь мялимдиз варитIан ккуни му тялим фукIара хьтарди гъафну». Мурариз чпи вари гъалатI вуйивал улупбан бадали, мялимди мугъаз суал тувру: «Уву гьаз фукIара хьтарди дуфнава?» Тялимди гъапну: «Уву учуз саризра дярякъру йишвахь убккай гъапнийва, хъа фукьан гъилицнушра, Аллагьдиз (ﷻ) дярябкъру йишв узуз гъибихъундарзуз». Вари русвагь гъахьи. «Магьа гьамци вуйиган, узуз вартIан гьаму тялим ккундузуз», - гъапи мялимди. Гьаци вуйиган, гьюрматлу мусурмнар, ухьу наан гьитIикIну гунгьар гъапIишра, Аллагьдиз (ﷻ) вари рябкъюра. Гъит Аллагьди (ﷻ) гьаму Лукьман пайгъамбари чан веледдиз гъапIу васиятнахъди аьмал апIуз ухьузра тавфикьвал туври! Амин.

 

Нурмягьяммад Изудинов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Гирами гъурбан машквар багахь шула

Мусурмнарин варитIан асас машквар улубкьура! Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз магьа аьгъзрариинди ихь гьюкуматдиан мусурмнари му гирами машквар Мекка ва Медина шагьрариъ адапIура.   Мусурман касдин кIваъ айи заан ниятарикан ва метлебарикан гьисаб шула. Улихь нумрайиъ гьяждихъди аьлакьалу...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...