Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.

 

Тагьажуд суннат апlру вахт

Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин вахт хьайиз му суннат гъапlиш, думу тагьажжуд шула.

Йишвандин вахтна уягъ хьпан кьяляхъ фунуб вушра гъудган, кьаза гъудган, суннат гъуднан тамам гъапlиш, тагьажуд суннат апlбанра саваб шула.

 

Тагьажуд гъудган швнуб ракааьтнануб ву

Тагьажуд гъудгниз улупнайи кьадар ракааьтар адар. Фукьан артухъ гъапlиш, гьадмукьан ужи ву. Саспи аьлимари варитlан цlиб кьюб ракааьт, варитlан артухъ йицlикьюб ракааьт ву, кIура. Гьялакди гизаф ракааьтар дапlнутlан, архаинди, ярхи сурйир урхури цlиб ракааьтар апlуб ужи ву.

Гьарган тагьажуд гъудгниз уягъ шлу касдиз думу ляхин дипуб ужи дар. Саб ражари Пайгъамбари ﷺ Аьбдуллагь бин Уьмариз гъапну:

«Уву тмуну касдиси сабан тагьажуд апlури, хъасин дипдарикан махьан». (Бухари)

 

Тагьажуд гъудган фици апlуру

Тагьажуд гъудгниз якьинди ният апlуб фарз дар, аьдати суннат гъудган апlубра чlяаьн шула. Янаки кьюб ракааьт дапlну, хъасин салам тувуб ужи ву.

Гьар ражари йишвну нивкlуз гъягъруган, тагьажуд гъудгниз гъудужвуз ният апlуб ужи ву, думу йишвну уягъ дархьишра Аллагьу Тааьлайи дицир касдиз саваб бикlур.

 

Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Гирами Каламдиъ ва гьядисариъ йишвандин вахтна апlру ибадатарикан гизаф дупна.

Гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Дурари чпин гъвалар ахнихьан жара апlуру, Аллагьу Тааьлайикан гучl’вал ва умуд кади ккун апlуру ва чпиз Ухьу тувубдикан харж апlуру. Гьич саризра чпи гъапlу ужувларихъан дурарин улариз гьязур дапlнайи утканваларикан аьгъдар». (сура «Ас-Саджа», аяты 16-17)

Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Фарз гъудгнарин кьяляхъ варитlан заан вуйиб йишвандин вахтна нивкl’ан уягъ гъахьиган гъапlу гъудган ву».

Дайламийихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Йишвну уягъ гъахьиган кьюб ракааьткьан апlинай. Йишвандин гъудгнари гунгьарихьан марцц апlуру, Аллагьу Тааьлайин хъял цlиб апlуру ва жегьеннемдин цlара цlиб апlуру».

Тирмизи, Аьгьмад ва Гьякимдихьан вуйи жара гьядисариъ дупна: «Йишвандин вахтна уягъ духьну, гъудган апlуз чалишмиш йихьай, гьаци апlури гъахьну ичв улихь вуйи варитlан ужудар ксарира. Диди учву Аллагьдихьна багахь апlур, ичв гунгьар марцц апlур ва уьзрарихьан ярхла апlур».

Эгер жвув тагьажуд гъудгниз гъудужвнуш, имбу гъудужвуз ккунидарра уягъ апlуб ужи ву, мисалназ, жилири - хпир, ясана хпири - жилир. Му Пайгъамбарин ﷺ сунна ву.

Аьйшайи ктибтураки: «Гьич сабанра йишвандин гъудгнар апIуз тIагъру мапIанай. Пайгъамбари думу тамам дарапlди гъибтурдайи. Думу аьзарлуди вуйи вахтна дусну тамам апlуйи». (Бухари ва Мусли

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Ислам диндиъ сабпи экбер

Ислам диндин эвелиъ Меккайиъ мусурмнарин гъудган апIувал, Кьур’ан урхувал ва жара ибадатар жиниди апIуйи ва шариаьтдииндира гъудгнар жямяаьтдихъди апIувал улупнадайи, гьаци вуйиган гъудгниз ягъалди дих апIувалиъра мюгьтаж’вал гъабхьундар.    Хъа Пайгъамбари ﷺ Мединайиз...


Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягърур сагъ хьиди

Диндин медицина лап яркьуб ва девлетуб ву, душваъ улупнайи себебариинди жюрбежюр уьзрарихьан сагъ хьуз шула, Аллагьдин ﷺ амриинди.   Мугьяммад Аьбдурягьмановдихъди учу му темайин гьякьнаан сюгьбат гъубхунча, думу учв Мягьячгъала шагьриъ айи Абубакаровдин ччвурнахъ хъайи Медицинайин центриъ...


Текрар шулайи ушвар

> Текрар шулайи ушвар шубуб жюрейиз пай шула: гьар гьяфтайиъ, гьар вазли ва гьар йисан текрар шулайидар.   Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушвар Гьар гьяфтайиъ текрар шулайи ушварикан итни йигъан ва хамис йигъан дисру ушвар шула. Пайгъамбарира ﷺ итни ва хамис йигъари ушв бисури гъахьну....