Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Ассаламу алейкум, гьюрматлу ватанагьлийир. Му макьала бикlурайир аьдати табасаран аьгьли, саб кьадар уьмрин рякъ гъябкъю, читинваларра алахьу кас ву.

 

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, улихь вахтари диндин ляхнар кlулиз гъахуз лап читинди вуйи. Гьамус яваш-явашди му ляхинра ужуб къайдайиз дуфна. Ихь аьхю абйирихьан апlуз дархьи ляхнар гъи заан дережайиинди кlулиз гъахура.

Му макьалайиъ саб жара ляхниз ичв фикир жалб апlуз ккундузуз. Лигайчва, аьзиз гъардшар! Улихь вахтна мистар адарди, гъудган-жилкlан ачухъди апlуз мумкинвал адайишра, чиб-чпихьна аьхю гьюрмат ади гъабхьну. Гьамус вари раккнар тlаъна, амма саб дестейи му терефназди, тмундари жара терефназди зигура. Жигьилар вари аьлимар духьна, аьхюдари кlурубкьан гьяспикк ккапlрадар.

Саб мистаъ дусну, Сар Аллагьу Тааьлайиз ибадат апIурайидар саб мясляаьтнахъна гъюрадар. Гьарури Ислам диндикан тмунуризтlан чаз артухъ аьгъюганси улупура. Хъа фикир тувган, дурарикан саркьан Ислам диндин аьгъювалар тlалаб апlури гъахьидар дар. Саб серенжемдиъ гъахьунза. Мушваъ илим дурхнайи касра айи. Гьаму касдитlан гьамушваъ айи имбудари диндин гьюкмарикан артухъ улхуйи.

Гьаз вуйкlан? Йиз фикриан, илим артухъ урхбахъ инсандиз, чан диндин дережа фу къайдайиъ аш, ачухъ шулу. Хъа фукlара аьгъдрурин чаз варибдикан мялумат азуз кIури гьисаб апIуру.

Ваъ, дици дар-гьа. Ухьу фикир дапlну ккундуки, диндин аьгъювалар гъадагъну ккудукlуз шлудар дар.

Имамди мистаъ вягъз апlури шулу, хъа саспидари дугъу кlурайи гафар дисурдар. Гьаз дисурдарчва? Дугъу чакан кадагъну гафар кlурайин, даш гирами Каламдиан, Пайгъамбарин суннайиан? Ав, гъи ухьуз жюрбежюр ресурсариъ илимдикан гизаф ктибтура, мялумат тувра. Гьаддихъди сабси ухьу жвув улдугуз гъитну ккундар. Гьарсаб ухьухьна рубкьурайи мялумат ухьу гирами Каламдихъди, Пайгъамьарин ﷺ суннайихъди тевну ккунду. Эгер шулдарш, думуган аьгъю агьлари, имамар-аьлимари кlурайибдихъ дикъатниинди хъебехъну ккун.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз сабвалихьна гъюз кюмек туври. Мистаъ ухьу сафди дугъужвган, гьадди ихь сабваликан улупура. Мистаъ ухьу диндин гаф-чlал апlруган, аьгъдруб аьгъю апlруган, чиб-чпихьна ужуйи янашмиш шлуган, халкьдин арайиъра мясляаьт хьибди. Гьеле мистаз дяргъюрайи ксарира ужуб терефназди фикир апlур. Хъа мистаъ чиб-чпихьан жаради, сариз тмунур гьяспикк ккадарди, имамдин гаф гъададабгъди гъахьиш, думуган ихь ляхнар ужи шулдар ва мистхьан ярхла вуйидар хъанара ярхла шул.

Гьаддиз гъачай ихь мистар ибадатниинди, мясляаьтниинди, чиб-чпихьна гьюрмат айивалиинди уткан апlурхьа.

 

Имран Гьяжимурадов

 

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Муфтийи тебрик апlура!

Ассаламу аьлайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь. Гьюрматлу чвйир ва чйир! Учву вари улубкьурайи гирами Гъурбан машкврахъди кlваантlан тебрик апlураза.   Му гирами йигъан ухьуз Ибрагьим пайгъамбарин Аллагьу Тааьлайихьна ади гъабхьи мютlюгъваликан мялум гъабхьну. Аллагьу Тааьлайин разивал...


Жилариз хай шлу гъизилин ва арсран гьякьнаан

Жилариз гъизил гьадабтIнайи хъюхъ протезламиш апIуз, тIубарин кIакIар алдарш, дурар протезламиш апIуз ва силбар протезламиш апIури ишлетмиш апIуз хай шулу.   Мураринра чпин шартIар а, мисалназ, гъизилин силбар утканвализ иврайидар вуш - ваъ, хъа мюгьтаж’вал ади вуш - хай шулу. Жандин саб гьендем...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал...


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...