Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Мистар артухъ шула, амма дигиш’валар адар

Ассаламу алейкум, гьюрматлу ватанагьлийир. Му макьала бикlурайир аьдати табасаран аьгьли, саб кьадар уьмрин рякъ гъябкъю, читинваларра алахьу кас ву.

 

Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, улихь вахтари диндин ляхнар кlулиз гъахуз лап читинди вуйи. Гьамус яваш-явашди му ляхинра ужуб къайдайиз дуфна. Ихь аьхю абйирихьан апlуз дархьи ляхнар гъи заан дережайиинди кlулиз гъахура.

Му макьалайиъ саб жара ляхниз ичв фикир жалб апlуз ккундузуз. Лигайчва, аьзиз гъардшар! Улихь вахтна мистар адарди, гъудган-жилкlан ачухъди апlуз мумкинвал адайишра, чиб-чпихьна аьхю гьюрмат ади гъабхьну. Гьамус вари раккнар тlаъна, амма саб дестейи му терефназди, тмундари жара терефназди зигура. Жигьилар вари аьлимар духьна, аьхюдари кlурубкьан гьяспикк ккапlрадар.

Саб мистаъ дусну, Сар Аллагьу Тааьлайиз ибадат апIурайидар саб мясляаьтнахъна гъюрадар. Гьарури Ислам диндикан тмунуризтlан чаз артухъ аьгъюганси улупура. Хъа фикир тувган, дурарикан саркьан Ислам диндин аьгъювалар тlалаб апlури гъахьидар дар. Саб серенжемдиъ гъахьунза. Мушваъ илим дурхнайи касра айи. Гьаму касдитlан гьамушваъ айи имбудари диндин гьюкмарикан артухъ улхуйи.

Гьаз вуйкlан? Йиз фикриан, илим артухъ урхбахъ инсандиз, чан диндин дережа фу къайдайиъ аш, ачухъ шулу. Хъа фукlара аьгъдрурин чаз варибдикан мялумат азуз кIури гьисаб апIуру.

Ваъ, дици дар-гьа. Ухьу фикир дапlну ккундуки, диндин аьгъювалар гъадагъну ккудукlуз шлудар дар.

Имамди мистаъ вягъз апlури шулу, хъа саспидари дугъу кlурайи гафар дисурдар. Гьаз дисурдарчва? Дугъу чакан кадагъну гафар кlурайин, даш гирами Каламдиан, Пайгъамбарин суннайиан? Ав, гъи ухьуз жюрбежюр ресурсариъ илимдикан гизаф ктибтура, мялумат тувра. Гьаддихъди сабси ухьу жвув улдугуз гъитну ккундар. Гьарсаб ухьухьна рубкьурайи мялумат ухьу гирами Каламдихъди, Пайгъамьарин ﷺ суннайихъди тевну ккунду. Эгер шулдарш, думуган аьгъю агьлари, имамар-аьлимари кlурайибдихъ дикъатниинди хъебехъну ккун.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз сабвалихьна гъюз кюмек туври. Мистаъ ухьу сафди дугъужвган, гьадди ихь сабваликан улупура. Мистаъ ухьу диндин гаф-чlал апlруган, аьгъдруб аьгъю апlруган, чиб-чпихьна ужуйи янашмиш шлуган, халкьдин арайиъра мясляаьт хьибди. Гьеле мистаз дяргъюрайи ксарира ужуб терефназди фикир апlур. Хъа мистаъ чиб-чпихьан жаради, сариз тмунур гьяспикк ккадарди, имамдин гаф гъададабгъди гъахьиш, думуган ихь ляхнар ужи шулдар ва мистхьан ярхла вуйидар хъанара ярхла шул.

Гьаддиз гъачай ихь мистар ибадатниинди, мясляаьтниинди, чиб-чпихьна гьюрмат айивалиинди уткан апlурхьа.

 

Имран Гьяжимурадов

 

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Аьхиримжи нефес

Ихь Пайгъамбар (Салават ва Салам дугъаз) Йик1ру гьялнаъ Айи вахтна Гъюр Жабраил Малайик, к1ур: «Я, Мугьяммад, Сар Аллагьди Хъадап1унвуз Салам, гъапну: «Гьяфта миди Учв йик1айиз Шли аьф ап1уб Чан ккун гъап1иш, Ап1уруза Думу кьабул». Ихь Пайгъамбри (Салават...


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...