Мусурнам даруриз Исламдикан хабар тувбан гьякьнаан

Мусурнам даруриз Исламдикан хабар тувбан гьякьнаан

Йисар тамам духьнайи кяфир кас мусурмандихьна, чаз Ислам фици кьабул апIуруш улуп кIури илтIикIну, мусурман хьуз ният айиз кIури, гъапиш, эгер багарихь аьлим вая имам хьаш, ари гьялакди гьадгъахьна хъади душну ккунду, гьаз гъапиш, Ислам кьабул апIбан кьяляхъ аьлимди дугъаз улупну ккуни месэлйир а.

 

Хъа багарихь аьлим хьтарш, ухьу зиихъ гъапиганси, дугъахьди кIваантIан шагьадат урхуз гъитну, жвуваз аьгъюбси дугъаз Исламдин мурхьларикан кидибтну ккунду. Гьаци уву жвуваз аьхю саваб гъадабгъарва, думу саваб гьаму дюн’я ва вари душваъ айибтIан заан ву.

Кьюбиб шагьадатарра аьраб чIалниинди урхуб шартIарикан шуладар. Имам аль-Байжурийи «Тугьфат аль-Мурид» китабди дупнаки, Шагьадат аьраб чIалниинди урхуб фарз дар, гьеле дугъаз аьраб чIал’инди урхуз аьгъяшра, жара чIал’инди вушра пуз хай шулу, ва гьаддиинди кяфир касдикан мусурман шулу. Мусурман хьпан бадали, кьюби шагьадатарра дурхну ккунду, яна шагьадатдин саб пай гъурхну кIури, мусурман хьуз бес шуладар.

Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупна:

 

 مَنْ يُرِدِ اللهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهُ في الدِّينِ

 

«Аллагьу Тааьлайи Чав шлизкIа уж’вал ккун апIруган, Дугъу думу касдиз диндин гъаври ахъувал тувру» (Бухари, Муслим).

Хъа диндин гъаври хьпан бадали, лайикь вуйиси ибадат фици дапIну ккундуш гъаври хьпан бадали, фикьгь илим аьгъю дапIну ккунду.

Аьлимари фикьгь илим 4 пайназ жара дапIна:

  1. Ибадат (ибадат фу вуш, мяна тувуб).
  2. Муаьмалат – ариш-вериш ва инсанарин чиб-чпихъди вуйи имбу аьлакьйир.
  3. Нюкягь ва тIалакь.
  4. Жинаят – гъапIу аьмаларикан ва аьзабарикан.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Жаназа гъудган шли дапlну ккуниб ву?

Жаназа гъудган мусурмнарин жямяаьтдиин али фарз ву (фарз аль-кифая). Гьаддиз, эгер жямяаьтдин арайиан сар касдикьан жаназа-гъудган алапlиш, имбударилан фарз алдабхъура ва дурариз гунагьра шулдар. Хъа сарикьан думу ляхин дарапlиш, вари жямяаьт гунагьнаъ шулу.   Жаназа-гъудган сар касди апlуб...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...