Табукдиан Емендиз

Табукдиан Емендиз

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

РФ-йин жюрбежюр искусствойин ва литературайин конкурсдин лауреат ва дипломант:
Медаль Москва 1985.
Медаль Москва 1987.
Медаль Москва 1989. Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.) "Табасаран райондин улихь лайикьлувализ лигну" - медаль, 29.08.2024.

 

 

Табукдиан

Гъафи вахтна

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Емендиан

Дуфну айи,

Ният ади

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин,

Хамдан кlуру

Тухумдиан

Вакилар, чпин

Кlулиъ ади

Сар Малик ибн

Намотомо.

 

Думу вуйи

Шаир машгьур,

Гъибикlнийи

Аьхю ода

Бахш дапlнайиб

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

Амур дапlну

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз),

Гъибикlнийи

Гьамциб кагъаз:

«Тухум Хамдан

Уьбхюри а

Амриинди

Сар Аллагьдин,

Дугъу гьаънай

Пайгъамбарин

Дюъйир`инди».

 

***

Мединайиз

Гъафи тухум

Вуйи Туджайб,

Ву ислам дин

Кьабул гъапlдар.

Закат хьайи,

Чпи уч гъапlуб,

Мусурмнархьан.

Гьарай гъапlу

Абубакру:

-Я Аллагьди

Гьаур! Мицдар

Хялар затра

Ухьухь хьундар.

 

-Сар Аллагьди

Дюз рякъюъди

Инсан гьаъра,

Марцци ният

Кlваъ айиган, -

Гъапи рази

Духьну айи

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

Вахтар гъушган,

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Кечмиш хьпахъан,

Ккун гъабхьнийи

Му тухумдиз

Ихь диндихьан

Гъирагъ йивуз.

 

Ваз раби уль-

Аввалин ву,

Гъафи вакил

Бали кlуру

Тухумдиан

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз).

Ислам кьабул

Гъапlур вуйи,

Шубуд йигъан

Мединайиъ

Гъузну айи.

 

Хъасин дугъу

Туву суал

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз):

– Хялар гъюрхиш,

Аллагьдихьан

Фициб шулу

 

Ужара, йип?

– Гьелбет, шулу.

Уву гъапlу

Гьюрмат, уж`вал

Ву садакьа, –

Жаваб туву

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

– Фукьан вахтна?

– Шубуд йигъан.

Дидлан зина

Думу шулу

Рягьимлувал.

 

Савкьатарра

Тувну, гьау

Думу хялар

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

***

Бир Маундиъ

Бану кlуру

Тухумдиан

Амрарихьан

Гъийихнийи

Хайлин кьадар

Мусурман ксар.

 

Аьрабари

Кlуру мугъаз:

«Варди кьабул

Гъапlну ислам.

Уву гьапlруш,

Мялум вунуз?

Вахт дуфну а

Угъривалар,

Нягьякьвалар

Сарун дерккуз».

 

Амири кlур:

«Сабурнахъна,

Ваъ, гъидарза,

Аьрабари

Гаф тутрувди

Узуз мютlюгъ

Вуйивалин.

Ва амрариз

Вафалу хьуз

Аьгьтра апlри».

 

Йикьрар гъапlу:

Мединайиъ

Йивну йикlуз

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз);

Гъит, Арбадди

Гъадми яракь

Кьялаъ йиври,

Сюгьбат апlру

Вахт гъафиган.

 

Хабарсузди

Гъюру Амир

Мединайиз,

Теклиф диву

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Ихь ислам дин

Кьабул апlуз.

 

Лап агъирди

Амири кlур:

– Узкан апlин

Мирас-варис,

Яв аьхювал

Пай апlина

Хушниинди,

Дархьиш кьушум

Йиз тухумдин

Дебккидиза

Увуз къаршу».

 

Дюаь гъапlу

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз):

«Аллагь, узу

Азад апlин

Амрариккан».

 

Гьаму вахтна

Арбаддизра

 

Ккунди айи

Йивну йикlуз

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз).

Хил гьивиган

Сар Аллагьди,

Кьастар мугъан

Удучlвундар

Кlулиз бегьем.

Кьяляхъ гъушу,

Хътарку хулаз.

 

Амир рази

Дайи дугъкан,

Ва гъабхьнийи

Зур гъалмагъал.

Хабарсузди

Ктlерццу Амир,

Чан гьяйвнилан

Ахъну, думу

Кечмиш гъахьи.

 

Кьяляхъ гъафи

Арбаддихьан

Гьерху тухми:

– Фициб гъабхьи

Ичв гюрюшмиш

Пайгъамбрихъди?

– Эгер узуз

Думу ккахъиш,

 

Йикlурзавучв,

Зат дидригъди!

Амур дубхьну

Сар Аллагьдин,

Арбад ва чан

Деве гъургу

Кьюркьлин цlи ва

Рюкъ-руг гъахьи.

Му гьядиса

Ачухъ дапlна

Саб аятдиъ

Ихь Кьур`андин.

 

***

Урчlвудпи йис

Хиджрай`инди,

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гъюру тухум

Бану Ханиф.

Вуйи дурар

Кьабул гъапlдар

Ихь ислам дин,

Сари ктарди –

Ччвур Мусайлим

Вуйи дугъан.

 

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Мусайлимди

Гьамци гъапи:

 

– Эгер узкан

Варис-мирас

Гъапиш уву,

Хъасин, уву

Кечмиш хьпахъан,

Аьхювалра

Йиз хлиз тувруш,

Гъюрзавухъди

Саб рякъюъди.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Туву жаваб:

– Гьаму хилиъ

Айи кюлра

Тувдарзавуз,

Сар Аллагьди

Гьапlди жаза

Рубкьруб увуз.

 

Хъа гьядиса

Гьаму хьайиз

Цlиб улихьна

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Нивкl гъябкънийи:

Вари Жил`ин

Али девлет

Пешкешди чаз

Тувну ади;

 

Хиларихъра

Кьюб кlур хъади

Гъизиликан

Дапlнайидар;

Аьхю, гъагъи

Шули кlурар;

Хъасин дугъу

Уф гъапlнийи,

Ва дишлади

Дургу дурар.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Ул гъапlунзуз…

Суал: Узуз ул апlбаан гизаф зарар шулазуз: кlул иццру шулайиз, машнаан лап уьру шулза. Дициб вахтна я ляхниз гъягъюз, ясана фукlа жараб апlуз шуладарзухьан. Узуз фицдар дюъйирикан кюмек шуйкlан?   Жаваб:    قال النبي صلى الله عليه وسلم: "العَيْنُ حَقٌّ وَلَوْ كَانَ شَيْءٌ سَابَقَ...