Табукдиан Емендиз

Табукдиан Емендиз

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

РФ-йин жюрбежюр искусствойин ва литературайин конкурсдин лауреат ва дипломант:
Медаль Москва 1985.
Медаль Москва 1987.
Медаль Москва 1989. Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.) "Табасаран райондин улихь лайикьлувализ лигну" - медаль, 29.08.2024.

 

 

Табукдиан

Гъафи вахтна

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Емендиан

Дуфну айи,

Ният ади

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин,

Хамдан кlуру

Тухумдиан

Вакилар, чпин

Кlулиъ ади

Сар Малик ибн

Намотомо.

 

Думу вуйи

Шаир машгьур,

Гъибикlнийи

Аьхю ода

Бахш дапlнайиб

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

Амур дапlну

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз),

Гъибикlнийи

Гьамциб кагъаз:

«Тухум Хамдан

Уьбхюри а

Амриинди

Сар Аллагьдин,

Дугъу гьаънай

Пайгъамбарин

Дюъйир`инди».

 

***

Мединайиз

Гъафи тухум

Вуйи Туджайб,

Ву ислам дин

Кьабул гъапlдар.

Закат хьайи,

Чпи уч гъапlуб,

Мусурмнархьан.

Гьарай гъапlу

Абубакру:

-Я Аллагьди

Гьаур! Мицдар

Хялар затра

Ухьухь хьундар.

 

-Сар Аллагьди

Дюз рякъюъди

Инсан гьаъра,

Марцци ният

Кlваъ айиган, -

Гъапи рази

Духьну айи

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

Вахтар гъушган,

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Кечмиш хьпахъан,

Ккун гъабхьнийи

Му тухумдиз

Ихь диндихьан

Гъирагъ йивуз.

 

Ваз раби уль-

Аввалин ву,

Гъафи вакил

Бали кlуру

Тухумдиан

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз).

Ислам кьабул

Гъапlур вуйи,

Шубуд йигъан

Мединайиъ

Гъузну айи.

 

Хъасин дугъу

Туву суал

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз):

– Хялар гъюрхиш,

Аллагьдихьан

Фициб шулу

 

Ужара, йип?

– Гьелбет, шулу.

Уву гъапlу

Гьюрмат, уж`вал

Ву садакьа, –

Жаваб туву

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

– Фукьан вахтна?

– Шубуд йигъан.

Дидлан зина

Думу шулу

Рягьимлувал.

 

Савкьатарра

Тувну, гьау

Думу хялар

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз).

 

***

Бир Маундиъ

Бану кlуру

Тухумдиан

Амрарихьан

Гъийихнийи

Хайлин кьадар

Мусурман ксар.

 

Аьрабари

Кlуру мугъаз:

«Варди кьабул

Гъапlну ислам.

Уву гьапlруш,

Мялум вунуз?

Вахт дуфну а

Угъривалар,

Нягьякьвалар

Сарун дерккуз».

 

Амири кlур:

«Сабурнахъна,

Ваъ, гъидарза,

Аьрабари

Гаф тутрувди

Узуз мютlюгъ

Вуйивалин.

Ва амрариз

Вафалу хьуз

Аьгьтра апlри».

 

Йикьрар гъапlу:

Мединайиъ

Йивну йикlуз

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз);

Гъит, Арбадди

Гъадми яракь

Кьялаъ йиври,

Сюгьбат апlру

Вахт гъафиган.

 

Хабарсузди

Гъюру Амир

Мединайиз,

Теклиф диву

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Ихь ислам дин

Кьабул апlуз.

 

Лап агъирди

Амири кlур:

– Узкан апlин

Мирас-варис,

Яв аьхювал

Пай апlина

Хушниинди,

Дархьиш кьушум

Йиз тухумдин

Дебккидиза

Увуз къаршу».

 

Дюаь гъапlу

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз):

«Аллагь, узу

Азад апlин

Амрариккан».

 

Гьаму вахтна

Арбаддизра

 

Ккунди айи

Йивну йикlуз

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз).

Хил гьивиган

Сар Аллагьди,

Кьастар мугъан

Удучlвундар

Кlулиз бегьем.

Кьяляхъ гъушу,

Хътарку хулаз.

 

Амир рази

Дайи дугъкан,

Ва гъабхьнийи

Зур гъалмагъал.

Хабарсузди

Ктlерццу Амир,

Чан гьяйвнилан

Ахъну, думу

Кечмиш гъахьи.

 

Кьяляхъ гъафи

Арбаддихьан

Гьерху тухми:

– Фициб гъабхьи

Ичв гюрюшмиш

Пайгъамбрихъди?

– Эгер узуз

Думу ккахъиш,

 

Йикlурзавучв,

Зат дидригъди!

Амур дубхьну

Сар Аллагьдин,

Арбад ва чан

Деве гъургу

Кьюркьлин цlи ва

Рюкъ-руг гъахьи.

Му гьядиса

Ачухъ дапlна

Саб аятдиъ

Ихь Кьур`андин.

 

***

Урчlвудпи йис

Хиджрай`инди,

Пайгъамбрихьна

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гъюру тухум

Бану Ханиф.

Вуйи дурар

Кьабул гъапlдар

Ихь ислам дин,

Сари ктарди –

Ччвур Мусайлим

Вуйи дугъан.

 

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Мусайлимди

Гьамци гъапи:

 

– Эгер узкан

Варис-мирас

Гъапиш уву,

Хъасин, уву

Кечмиш хьпахъан,

Аьхювалра

Йиз хлиз тувруш,

Гъюрзавухъди

Саб рякъюъди.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Туву жаваб:

– Гьаму хилиъ

Айи кюлра

Тувдарзавуз,

Сар Аллагьди

Гьапlди жаза

Рубкьруб увуз.

 

Хъа гьядиса

Гьаму хьайиз

Цlиб улихьна

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз)

Нивкl гъябкънийи:

Вари Жил`ин

Али девлет

Пешкешди чаз

Тувну ади;

 

Хиларихъра

Кьюб кlур хъади

Гъизиликан

Дапlнайидар;

Аьхю, гъагъи

Шули кlурар;

Хъасин дугъу

Уф гъапlнийи,

Ва дишлади

Дургу дурар.

 

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Хажалатнан хабар...

Мединайиъ Хажалатнан Хабар дишла Гъарабгънийи. Ва мухаджрар Гьам аьсгьябар Десте-десте Жаргъурайи, Ишуб, суза, Гьарай айи, Гьапlруш мялум Дар саризра, Вари мюгьтал Духьну айи.   Вартlан дерднан, Гъагъи йигъ ву. Мициб гьеле Гъябкъюб дайи. Гьелбетда, му Йигъкан...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Йисандин натижйир

Ассаламу аьлайкум! Жвуву апlурайи ляхниъ саб натижа гъабхьиган, кIвазра рягьят шулу, лихузра аьшкь гъюру. Жвуву фу ляхин гъапlнуш, фунубсана ляхин дапlну ккунш ва фтиз фикир тувну ккундуш лигури гъахьиш, гьадмукьан ляхнин мянара, марццивалра заануб шул.   Табасаран райондиъ гьар цlийи йисан...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...