Абайин насигьят

Ассаламу аьлейкум, аьзиз жигьилар. Йиз веледариз, худлариз кми-кмиди насигьятар тувруган, чпин уьмрин жилгъайиъ герек шул кlури умуд кади шулиз. Уьмрин тажруба айи ксари жвуван багъридариз харжиб, чlуруб гьичра даркlур, гьаддиз гьаму йиз веледариз вуйи насигьятнан гафар магьа учвузра кlураза.

1. Аьхюдарихьна гьюрмат ади йихьай. Инсандин уьмриъ жюрбежюр йигъан-йишвар алахьуру. Уву наан ашра, фу ляхнин эйси вушра, увутlан яшарин аьхюриз гьюрмат ади гъуз, уву яшариз илтlикlган увухьнара гьюрмат шул. Ихь аьхю абйириланмина дуфнайиб ву: жвутlан яшарин аьхюрихьна гьюрмат ади ккунду.
2. Бицlидарихьна рягьимлуди йихьай. Гьаму ляхнизра асас фикир тувну ккунду. Жвувтlан бицlир ву дупну, дугъаз гъагъ илипури, читинваларикк ккаъри, зулум апlури духьну ккундар. Бицlириз дугъхьан кlулиз адабгъуз даршлу ляхин бирмиш дапIну ккундар. Гизафдариз му ляхнарикан аьгъя, амма фикир тувуз лазим вуди гьисаб апIурадар.
3. Абйир-бабарихьна гьюрмат ади гъузай. Гъи саспи жигьиларикан ебхьуру, йиз адаш кяфир ву, дугъахьна гьапlру гьюрмат шул? Эй жигьил, Аллагьу Тааьлайин ляхнар ув’ина мидисан. Шагьадат урхурайи кас кяфир шлуб дар, увуз гьацдар дарсар улупурайириз нач дубхьну ккун. Гьаддиинди уву хъпехъурайир учв диндихьан ярхлади айиб аьгъю шулу. Гьяйифки, саб бязи учвустарихъанмина гизаф ляхнар чlур духьна. Аьхюр-бацlир аьгъдарди, абана-баб аьгъдарди духьна. Гьамциб йигъахъна дуфнахьа. Абайизна бабаз вуйи гьюрмат диндиъ лап заан дережайиъди дебккна. Дурари велед арайиз адаурча кlури, фукьан зегьметар зигура, думу зегьмет гьичра кlваълан гьауз хай даршул.
4. Диндиз гьюрмат апlинай. Дин гьарсар мусурман касдин сабпи нубатнаъди фикриъ ади ккуниб ву. Дин адарш, ихь уьмур, ужубна-харжиб аьгъдарди, чlуру терефназ илтlибкlуз мумкин ву. Ихь ккуни Пайгъамбари ﷺ мусурман касдиз чан суннайиъ вари герек вуйиб улупна. Ухьу гьадму сунна дибисну, жвуван уьмур гьадму рякъюъди хъапlну ккун. Дин адру йишваъ я шадвал, я берекет, я хъуркьувалар даршул. Гъит ухьу Аллагьу Тааьлайи диндиин муддам апlри.
5. Гъул-жямяаьтдин гьюрмат уьбхюри гъузай. Учву наан яшамиш шулашра, наана кюч гъахьнушра ичв багъри йишвар кlваълан магьаанай. Гъул-жямяаьтдин ляхнарин кlакlнаъ йихьай. Рякъ апlурушра, шид зигурашра, кьяляхъ мугъузанай. Саб кlуруб, варитlан савабнан ляхнар ву, кьюб кlуруб, жямяаьт рази шлу ляхин ву.

Гьаму хьуб ляхникан йиз веледариз ва худлариз кми-кмиди кlваин апlури шулза. Саб яшназ дуфнайидарикан ккун апlуразаки, учвура жигьилариз му ляхнарикан кlваин апlури йихьай. Ухьу кlурадарш, насигьят туврадарш, дурариз кlурур фуж шидихъа? Гъи ухьу дурариз ужувлахъна теклиф апlураш, закур дурарра, дурариланмина гъюрударра гьякь рякъ’ин шул.

Йиз яшнаъ айидарин уьмур яваш-явашди чан аьхирихъна гъюра. Му жилиин уьмур хъапlуз имбу жигьилариз насигьят тувурдарш, ихь аьхю абйириланмина ухьухьна дуфнайи ужувлан ляхнарикан кlурдарш, дурариз фукlара аьгъю даршул, гьамци жвуван абйирин тарихра яваш-явашди дубгур.

Магьа тятlиларин вахтна гизаф бицlидар шагьрариан гъулариз дуфнайи. Хябяхъдин вахтна узу дурар вари гьяятдиъ уч дапlну, жюрбежюр ихтилатар ктитури гъахьунза. Дурар дикъатниинди хъпехъури, чпи гъаври адруб хъанара гьерхри гъахьну. Жара йигъан, вари уч дапlну, дурарихьан аьраб, урус ва ихь чlалниинди алфавит гьерхунза. Урус чlалнан алфавит гизафдариз аьгъяйи, тятlиларин вахтна мистариз гъушдариз аьраб чlалнан алфавитра аьгъяйи, хъа ихь чlалниинди, гьяйифки, сарихьанра урхуз гъабхьундар.

Гьамус абйир-бабарихьна илтlикlураза ва дурарикан ккун апlураза: ичв веледарихъди хулаъкьан багъри чlалниинди гафар апlинайчва. Дици хай даршул! Гьамус учву дурариз чпин чlал улулупди гъитиш, хъа аьхю гъахьиганра гьаци гъузди. Урус чlалниинди дурари гьацира садикдиъ, школайиъ, кючйириъ гафар апlура, хъа багъри чlалниинди ваъ. Эгер учву хулаъра урус чlалниинди гафар апlураш, дурари ихь чlал фила дубгъурхъа.

Жвуван ватандихъан юкlв убгувал, багъри чlал аьгъяди, думу жвувлантина тарабгъувал ихь абйирин ирс ву.

Думутlанна гъайри, ихь мистариъ бицlидариз тятlиларин вахтна диндин дарсар туврайивалиин гизаф шад вуза. Думу ляхнин улихь гьучlвну кlулиз адабгъурайидариз баркаллагь. Дугъриданна гизаф хайирлу ляхин тамам апlура. Фикир тувай, эгер бицlир 4-5-пи классдихъанмина тятlиларин вахтна мистаз дарсариз гъягъюри гъахьиш, школа ккудубкlайиз дугъу Гирами Калам тамамди урхуз дубгъур. Думутlанна гъайри, гъудган апlузра, имбу диндиъ улупнайи фарзарра аьгъю апlур. Му ляхин тешкил апlбан кlваантlан чухсагъул кlураза. Гъит Аллагьу Тааьла учвкан рази ишри.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Эгер узу му макьалайиъ шлизкlа гиран ктапlнуш, хил алдабгъуб ккун апlураза. Ният саб ву – гъюрайи наслариз насигьят тувуб, жвувхьан шули имиди, жвуван жандиъ кьувват имиди, жигьилариз ужувлан гаф апlуб, дурариз гьякь рякъ улупуб - думутlанна гъайри жара ният адариз.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ихь гъюрайи наслариз шадвал туври, гъит гьарсаб гъюрайи цlийи йигъ хъуркьувалар айиб ва берекетнануб ибшри! Амин!