Пайгъамбарин десте уьмрайиъ

Пайгъамбарин десте уьмрайиъ

Пайгъамбарин десте уьмрайиъ

 

Ихь Пайгъамбри

Аьсгьябариз,

Мусурмнариз

Теклиф диву:

– Гьязур йихьай

Умра апlуз,

Мясляаьтнан

Йисра гъубшну,

Вахт улубкьна

Ухьуз гъягъюз.

 

Зулькьайда ваз.

Мусурмнарин

Десте рякъюъ

Убчlву магьа.

Кьурайшитар,

Дидкан хабар

Дубхьну, гъахьи

Бегьем чашмиш:

«Мусурмнарин

Аьхю десте,

Яракьламиш

Дубхьну, гъюра».

 

Гьау дишла

Чпин чархачи

Пайгъамбрихьна.

Дугъу кlуру:

– Умра апlуз

Меккайизди

Гъюри ача

Яракь хьтарди.

 

Яджуд кlуру

Дерейиъ чпин

Яракь дивну

Мюгькам йишвахь,

Мусурмнарихь

Хьайи анжах

Гъилинжар чпин.

 

Мекка шагьрин

Агьалийир

Чпин хуларин

Гъваарилан

Лигурайи

Мусурмнариз,

Кябайилан

Фици дурар

Илтlикlураш.

 

Ихь Пайгъамбар

Хьайи улихь

Варидарин,

Хъа Аьбдуллагь

Кlурур хьайи

Улихь дугъан.

 

Ва Уьмар ибн

Хаттабди кlур:

– Я, Аьбдуллагь,

Ихь Пайгъамбрин

Улихь хьава,

Шиърар кlури.

Гьапlри ава?

 

Ихь Пайгъамбри

Гъапи Уьмраз:

– Сабур, Уьмар.

Хъебехъ дикъат –

Гьаму шиърар

Гъилинжтlан ву

Лап учlрудар,

Ихь душмнариз

Эсер апlуз.

 

Ва Ибрагьим

пайгъамбарра

Кlваин дапlну,

Кьюб рякатдин

Гъапlу гъудган,

Бахш апlури

Дугъан рюгьназ

Ва мусурман

Умматариз.

 

Хъасин Сафа

Тепейихъан

Марва кlуру

Тепейихъна

Гъажаргънийи

Ихь Пайгъамбар

Ургубан. Ва

Гъапlу душвахь

Дугъу гъурбан.

 

Мекка шагьриъ

Шубуд йигъан

Гъузну, душв`ан

Удучlвруган,

Сар дишагьли

Ихь Пайгъамбрин

Улихьинди

Ккудучlвнийи,

Гьарай дапlну,

Гъапи дугъу:

– Халу, узу

Мигъитана,

Миннат вуйиз,

Гьаму йишваъ!

 

Ихь Пайгъамбри

Гъадагънийи

Думу хпирди

Ва тувнийи

Ччвур Маймунат.

 

Худайбийиъ

Мясляаьтнан

Йикьрар гъахьи.

Хунза тухмин

Аьлакьйир а

Гьяшимарин

Аьхюрихъди.

Ихь Пайгъамбри

Дапlна йикьрар

Ислягьвалин

Мурарихъди.

Тухум бану

Бакр кlуру ва

Кьурайшитар

Йикьрарнаъ а.

 

Джахилийин

Гъахьну вахтар,

Ифдин душмнар

Вуйи тухмар

Хунза ва Бакр.

 

Хъа Бакр тухмин

Сар вакили

Биябурлу

Гафар гъапну

Ихь Пайгъамбриз,

Хунза тухмин

Сар вакили

Дугъан келле

Гъюбгъю дишла.

 

Хъана цlийи

Дяви ккебгъуз

Гъабхьи багьна.

Ва тухмикан

Кьурайшитар

Бакр тухми чпиз

Кюмек апlуб

Ккун гъапlнийи.

 

Йишвну жинди

Гьюжум гъапlу,

Ва хунзатар

Гъийихнийи

Гизаф кьадар.

 

Хъа хузайтар

Ва мусурмнар

Саб терефнан

Вуй вакилар.

Кьурайшитар

Тухми гьаци

Чlур гъапlнийи

Худайбийиъ

Гъапlу йикьрар.

Му ляхникан

Ихь Пайгъамбриз

Завариан

Дебкку хабар.

 

Маймунайин

Хулаъ гъудгнин

Жикlурайган,

Ихь Пайгъамбри

Гьарай гъапlу

«Лабайк!» кlури.

 

Маймунайи

Гьерху дугъхьан:

«Шликди вува?»

Ихь Пайгъамбри

Жаваб туву:

 

«Хузайтариз

Кюмек ккунди

Айи узкан.

Ва гъапнийза

Кюмек апlуз

Гьязур вуза.

Кьурайшитар

Гъавриъ гъахьи

Чпи дюз даруб,

Мясляаьтнан

Йикьрар чlюргъюб.

Агуз хъюгъю

Аьмлин рякъяр,

Гьарсари чан

Аьмал гъапи.

 

Абусуфьян

Гъудужву чан

Али йишвлан,

Ва, сулуси,

Гъапи дугъу:

«Му ляхникан

Ухьуз хабар

Даруганси

Улупну ккун,

Мясляаьтнан

Йикьрар ухьу

Дюрхну ккунду».

 

Кьурайшитар

Гъахьи рази

Гафариин

Дугъу гъапи.

 

Абусуфьян

Гьау дишла

Мединайиз

Пайгъамбрихьна.

 

Абусуфьян

Сифте гъафи

Чан шурахьна,

Думу вуй хпир

Ихь Пайгъамбрин.

 

Деуз ккунди

Халачиин

Ис шулайган

Абусуфьян,

Шуру думу

Гьадабгънийи

Ва гъапнийи:

- Думу йишв ву

Ич Пайгъамбрин.

 

- Узутlанна

Му халачи

Багьа вунуз?

- Бутпересди

Миди уву

Ихтиярсуз

Вувуз думу.

Чара адрур

Удучlвну гъуш

Думу мистаз

Пайгъамбрихьна.

Душваъ гъапи:

- Мясляаьтнан

Йикьрар мюгькам

Апlуз кlури,

Дуфну аза.

 

Пайгъамбри кlур:

- Хъебехъ, учу

Мясляаьтнан

Йикьрар гьеле

Уьрхюрача.

 

Абусуфьян

Кьяляхъ гъафи.

Тухмин улихь

Гьамци гъапи:

- Мясляаьтнан

Йикьрар узхьан

Мюгькам апlуз

Хьундар кlуру

Фикир вуйиз.

 

Ихь Пайгъамбар

Мекка шагьриз

Гьюжум апlуз

Жинди гьязур

Хьуз хъюгъну а.

 

Аллагьдихьна

Илтlикlнийи,

Кюмек тувуб

Ккун апlури

Кьурайшитар

Мажбур апlуз,

Ихь ислам дин

Кьабул апlуз.

 

Ва мусурмнар

Мекка шагьриз

Гъафи вахтна

Сар Хатиб ибн

Абу-Бальта

Кlуру касди

Бикlур кагъаз,

Хьади гьаур

Сар дишагьли

Кьурайшитар

Айи йишваз.

 

Му ляхникан

Ихь Пайгъамбриз

Аьгъю шулу.

Аьсгьябариз

Теклиф диву

Кагъаз бисуз.

 

Дишагьлийи

Кагъаз думу

Жин дапlнайи

Кушаригъ чан.

Сифте думу

Инкар гъахьи,

Адруганси чаз

Гьич хабар.

Гъяцlал апlуз

Ккун гъабхьиган

Аьсгьябариз,

Чара дарди

Туву кагъаз.

 

Ихь Пайгъамбри

Гьерху: - Хатиб,

Фу гъапlунва?

-Мекка шагьриъ

Тухум-тереф

Сагъди гъузуз

Гъибикlнийза

Думу кагъаз.

Диндихьанра

Ярхла дарза, -

Гъабхьи жаваб.

 

Уьмру гъапи:

-Тув ихтияр

Алдабтlуз кlул.

 

Хъа Пайгъамбри

Сабур туву:

-Уьмар, думу

Бадрйиъ дявдиъ

Гъахьир вуйи.

Кьудратлу вуй

Сар Аллагьди

Бадрйиъ дявдин

Иштракчйириз

Рягьим дапlна.

 

Уьмар гъишу:

-Сар Аллагьдиз

Ва Пайгъамбриз

Аьгъя вари.

 

 

 

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

РФ-йин жюрбежюр искусствойин ва литературайин конкурсдин лауреат ва дипломант:
Медаль Москва 1985.
Медаль Москва 1987.
Медаль Москва 1989. Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.) "Табасаран райондин улихь лайикьлувализ лигну" - медаль, 29.08.2024.

 

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...