Жигьилариз асас фикир туврача
Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газатдин машариъ кми-кмиди жюрбежюр имамарихъди вуйи интервью чап апlури шулча. Дурарикан гьарурихъди гаф-чlал апlуз лап аьшкь шулу. Имамарикан саспидар саб кьадар уьмрин тажруба айидар шула, тмундар кlуруш, чпин яшар думукьан даршра, амма илимдин дережа айидар ву.
Гъи ухьу Табасаран райондин гъуларикан варитlан аьхюб вуйи Сиртич гъулан имам Аьбдурашид Шихрасулович Шихбабаевдихъди таниш хьидихьа.
Думу касди диндин университет ккудубкlну, ДИУ-йин аспирантурара ккудубкlну, диндин заан илмар гъадагъур ву.
- Аьбдурашид, сабпи нубатнаан, ихь газат урхурайидар увухъди таниш апlидихьа.
- Узу 1993-пи йисан Табасаран райондин Сиртич гъулаъ бабкан гъахьунзу. 2010-пи йисан школа ккудубкlбан кьяляхъ медресейик урхуз кучlвунза. Медресейин кьяляхъ заан аьгъювалар гъадагъуз Дагъустандин диндин университетдик кучlвунза. Университет ккудубкlну, 2017-пи йисан гьадму университетдин аспирантурайиъ аьгъювалар яркьу ва дерин апlбанди гъахьунза.
2020-пи йисан аспирантура ккудубкlбалан кьяляхъ Дагъ. Огни шагьриъ айи Мугьяммад Ярагъийин ччвурнахъ хъайи медресейиз дарсар тувуз гьаунзу.
2021-пи йисхъанмина магьа гъийин йигъаз Сиртич гъулаъ имамвалин вазифйир кlулиз гъахураза.
- МашаАллагь. Гьамусяаьт гъулан диндин гьял фициб къайдайиъ а? Табасаранарин вартIан аьхю гъул вуди, душваъ швнуб мист а?
- Гьямд ибшри Аллагьдиз! Йиз фикриан гъул-жямяаьтдин диндин тереф йигълан-йигъаз ужи шлуганси рябкъюразуз. Хъанара ужи хьпан бадали учу жигьиларихъди гюрюшмиш шули, мажлисар-серенжемар кlулиз гъахури шулча. Магьа ихь улдубчlву Раби уль-аввалин вазлира гъулаъ жямяаьтлугъ дараматдиъ аьхю мавлид гъапlунча. Гьамци уч шули, сар-сарихъан жвуваз аьгъдруб дубгъури гъабхьиш, гъуландарин диндин тереф хъанара за шул, ин ша Аллагь.
Хъа мистарин гьякьнаан кlуруш, кlулин мист 1995-пи йисан тикмиш гъапlуб ву. Гъул аьхюб вуди, сабсана мистаъ мюгьтаж’вал айивализ лигну, магьа 2024-пи йисан гъулан тмуну терефнаъра цlийи мист тикмиш гъапlунча. Думу ляхниъ иштирак гъахьидариз кlваантlан чухсагъул кlураза.
- Жигьиларихъди фициб ляхин гъабхурачва?
- Жигьилар ихь таза насил ву, думу ляхин асас вуди мектебдиъ 9-11-пи классариъ урхурайидарихъди гъабхурача. Кми-кмиди мектебдиз гъягъюри шулча, дурари чпин айи суалар туври шулу. Мидин гьякьнаан мектебдин директориз ва дугъан кюмекчйириз аьхю чухсагъул кlураза. Гьамци варидари сатlиди ляхин гъабхури гъахьиш, ихь жигьиларинра къайда ужуб хьибди кlури, умуд кивдихьа. Мектебдиъ учу гъахурайи серенжемариъ, жигьиларихъди вуйи сюгьбатариъ мялимарихьна, абйир-бабарихьна гьюрмат дюбхну ккуниваликан, мектебариъна ссузар-вузариъ урхуз мумкинвалар имиди, жюрбежюр илмариан аьгъювалар гъадагъну ккунибдикан артухъдиси ктибтури шулча. Гъи, гьяйифки, тербияйин ляхин цlибди зяиф духьна. Гьаддиз айи аьгьвалатну му ляхниз артухъди фикир тувуб ккун апIура.
- Аьбдурашид, уву имамвал апlурайи гъул Табасаран райондиъ варитlан аьхю гъул ву. Читинвалар гизаф алахьури шулин?
- Ваъ, ич жямяаьт гизаф ужуб, албагу жямяаьт вуйич. Эгер саб суал арайиз гъафиш, жямяаьтдихъди сатlиди думу тамам апlуз чалишмиш шулача. Гьаддиз, магьа гъийин йигъаз мясляаьтниинди, ихь ужудар аьдатар ва диндинра тIалабар уьрхюри яшамиш шулача, сар-сарихьди сабурниинди, гьякь-гьюрмат ади янашмиш шулача. Думутlанна гъайри пуз ккундузузки, йиз улихьна гъахьи имамарира, жямяаьтдин улихь хьайидарира гизаф зегьмет гъизигну. Чухсагъул дураризра.
- Ихь газат урхурайидариз яв терефнаан саб насигьятнан гафра йип
- Гьюрматлу ватанагьлийир! Сабпи нубатнаан, ухьу жвуван диндин тIалабариз дикъат фикир тувну ккунду, диндин усулар, фарзар, суннатар аьгъю дапlну ккунду. Мусурман касди му ляхнариз фикир тутрувди гъибтну ккундар. Ичв веледариз диндикан хабар тувай, шлукьан гизаф аьгъювалар тувай, дурарихьди гъудгнар апlуз, ушвар дисуз гъитай. Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьуз ужувлар туври, гунгьарихьан, чlурубдихьан ярхла хьуз мумкинвал туври! Амин!
Чухсагъул увузра, Аьбдурашид. Гъит Аллагьу Тааьлайи увуз хъанара артухъ диндин аьгъювалар туври, гъит гележег акуб, Аллагьу Тааьлайин разивал абгури яшамиш шлуб ибшрияв. Медресера, аспирантурар ккудубкlну дин тарабгъури, ужуб ляхин гъабхурава. Думу Аллагьу Тааьла ва Дугъан Пайгъамбар ﷺ рази шлу ляхнарикан ву.
