Намазда нәрсә турында уйлыйсың?
Шәех Әбул-Габбас әл-Җүвәлики (Аллаһның рәхмәтендә булсын) руханият юлына басканчы һәм гыйлем ала башлаганчы капчыклар тегү һәм аларны сату белән шөгыльләнгән. Бервакыт ул капчык саткан, әмма акчасын алырга оныткан, ә алучы акча түләргә оныткан. Намаз вакыты кергәч, ул намаз укырга баса һәм намазында кемгә капчыгын сатып бирүе турында уйлана. Намаздан соң ул үзенең өйрәнчегенә әйтә: “Намаз вакытында миңа түләнми калган капчык турында уй килде, капчыкны кемгә сатып җибәрүем турында исемә төшерә алмыйм”. Ярдәмчесе аңа: “Әй остазым, син намаз укыдыңмы, әллә инде акча турында уйландыңмы?” – дигән. Ярдәмчесенең сүзләре остазына бик тәэсир иткән, ул өстенә капчык киеп дөньядан йөз чөереп, үзен рухи тәрбияләргә керешкән.
Нәсихәт
Имам Әгъзам (Аллаһның рәхмәтенә булсын), бай сәүдәгәр иде. Аллаһ Тәгаләнең әл-Әграф сүрәсендәге 31 нче аятьтә әйтелгәнне үтәү өчен: “Әй Адәм балалары, һәрбер мәчет каршында күркәм булыгыз” (Әл-Әгъраф сүрәсе, 31). Имам Әбү Хәнифә үзенә 1500 дирһәмгә кием сатып ала һәм намаз укыганда киенә торган була. Бер кеше аның янына килеп: “Әй Имам, мин һәрбер намаз вакытында дөяләрем турында уйлыйм. Сез шулкадәр бай була торып, гаҗәеп тынлыкта намаз укыйсыз?” - дип сорый. Имам Әбү Хәнифә аңа бик матур киңәш бирә: “Мин дөяләремне йөрәгемә бикләмим, ә абзарга ябып куям”. Әлбәттә кеше гаиләсен туендыру өчен акча эшләргә тиеш. Әмма шуны да истә тотарга кирәк, малмөлкәт, акча ул бары тик бер чара гына, кеше акчадан файдаланырга һәм акчаны куллана белергә өйрәнергә тиеш әмма йөрәгендә сөю ялкыны булырга тиеш түгел. Кеше акчадан файдаланырга тиеш, әмма акчаны чиктән тыш чыгып яратырга ярамый.
Корабль борты артында булган су – ул бу сәфәрнең бәрәкәтле булуына ишарәли. Корабльнең эчендә су булу – ул һәлак булуга китерә. Имам Раббани әйткән: “Йөрәкне дөнья малын яратудан чистарту ул бик авыр. Намаз аша Аллаһ Тәгалә сине Үзе каршында кабул итте. Шуңа күрә намаз вакытында башка нәрсә турында уйлаудан оялырга кирәк. Иң зур бәхет шунда, башкалар биргән нәсихәткә колак салу һәм шуннан сабак ала белү”.
Исмәгыйл Хаккый Бурсавиның
“Рухул-бәйән” китабыннан
