Аллаһның гүзәл исемнәре

Аллаһның гүзәл исемнәре

Аллаһның гүзәл исемнәре

Бүген без синең белән Бөек Аллаһ Тәгаләнең гүзәл исем-сыйфатлары турында сөйләшербез.

 

Безнең иманыбыз – безнең байлыгыбыз ул. Иманыбыз һәм аның турында кайгырту бөтен нәрсәләрдән дә өстен булырга тиеш. Чөнки бары тик иманы булган кеше генә бу дөньяда һәм шулай ук киләсе тормышында бәхетле булачак. Имансызлар Ахыйрәттә берничек тә бәхетле була алмый. Алай гына да түгел, алар бу дөньяда ук тулы бәхеткә ирешә алмый.

Аллаһ Тәгалә бар иткән сәбәпләр әлеге иманның артуына яисә кимүенә китерә. Ниндидер вакыйгалардан иманыбыз арта, кайсыберләреннән соң төшә.

Иманлы булу һәм аны арттыруның бер көчле чарасы – Аллаһ Тәгаләнең Коръәндә һәм пәйгамбәребез салләЛлаһу галәйһи үә сәлләмнең сөннәтендә искә алынган күркәм исем-сыйфатларын өйрәнү, аларның мәгънәсенә төшенү һәм Аллаһ Тәгаләгә шулар аша гыйбадәт кылу.

Коръән Кәримдә әйтелгән:

“Иң гүзәл исемнәр – Аллаһныкы. Шуңа күрә Аннан алар аша сорагыз һәм Аның исемнәре турында хаклыктан читләшүчеләрне калдырыгыз. Алар, һичшиксез, кылганнарына карата җәзасын алачаклар” (Әграф сүрәсе,180 аят)

Яраткан пәйгамбәребез Мөхәммәд салләЛлаһу галәйһи үә сәлләм үзенең бер хәдисендә:

“Аллаһның туксан тугыз исеме бар, аларны санап чыккан һәркем Җәннәткә керәчәк”.

Моның мәгънәсе шунда: әгәр берәү шул исемнәрне яттан белсә, аларның мәгънәсен аңлап, Аллаһ Тәгаләгә шул исемнәр аша рәхмәт әйтсә һәм алар аша Аллаһтан теләгәнен сораса, шул Җәннәткә керәчәк.

Җәннәткә иман китерүче-ләрдән кала берәү дә кермәгәнлеге билгеле. Димәк, бу – иманның бер чыганагы, аны арттыручы һәм какшатмаучы бер чара.

Аллаһның гүзәл исем-сыйфатларын өйрәнүнең өч баскычы бар: аларның яңгырашын белү, аларның мәгънәләрен һәм асылын аңлау, Аллаһ Тәгаләгә алар аша мөрәҗәгать итү.

“Мөрәҗәгать итү” сүзе астында монда Аллаһ Тәгаләне олылау, мактау, Аннан теләгәнеңне сорау, Аңа гыйбадәт кылу күздә тотыла.

Тик син, шуны белергә тиеш: Аллаһ Тәгаләгәнең исем-сыйфатлары бары тик Аңа гына хас!

Шуны исеңдә тот, без Аллаһ Тәгаләнең исемнәрен өйрәнгәндә аларны бозмыйча, мәгънәләрен кире какмыйча, мәхлүкләрнең (ягъни Аллаһ бар иткәннәрнең) сыйфатларына тиң кылмыйча, тасвирламыйча аңларга тиешбез. Һәм безнең гыйлемнәребез Коръәнгә һәм сөннәткә, шулай ук сәхәбәләргә һәм табигыйннәргә таянырга тиеш.

Аллаһ Тәгаләнең исемнәре – безнең динебезнең дә терәге ул.

Аллаһ Тәгаләнең исемнәрен кешеләр үзләре уйлап таба алмый! Шуны ныклап исеңдә калдыр, дустым:

Бөек Аллаһның исемнәре бары тик вәхийдә генә өйрәтелә. Ягъни Аның исемнәрен фикер йөртеп, ниндидер тикшеренүләр нәтиҗәсендә чыгарып булмый.

Шуңа күрә, мөселманнар Аллаһ Тәгаләнең Коръәндә һәм сөннәттә искә алган исемнәре белән генә чикләнергә, бер нәрсә дә өстәмичә һәм бер нәрсәне дә алып ташламыйча, шулардан риза булырга тиеш.

Кешенең акылы чикле. Шуңа күрә андый камилсез акыл Аллаһ Тәгаләнең кайсы исемнәргә хас булуын, кайсы исемнәрнең Аллаһныкы булырга лаеклы икәнлеген аңлап бетерә алмый.

Боларны бары Коръәннән һәм хәдисләрдән генә белергә мөмкин.

Коръәндә әйтелгән:

“Белмәгән нәрсә артыннан барма. Дөреслектә, колаклар, күзләр һәм йөрәк – бөтенесе җавап бирәчәкләр”. (Мигъраҗ сүрәсе, 36 аят)

“Әйт: Минем Раббым ачык һәм яшерен булган җирәнгеч гамәлләр кылудан, гөнаһлар эшләүдән, хаксыз азгынлыктан, Аллаһка аның яклы дәлилләре булмаган тиңдәшләр кылудан, һәм Аллаһ турында үзегез белмәгәннәрне сөйләүдән тыя“. (Әграф сүрәсе, 33 аят)

Әгәр дә кеше Аллаһ Тәгаләне Аллаһ Үзен атамаган исем белән атый икән, яисә Ул Үзен атаган исемне кире кага икән, шуны бел, андый кеше җинаять кылган һәм Аллаһ Тәгаләнең хакына кергән булып чыга.

Мондый нәрсәдән, дустым, әлбәттә, читләшергә кирәк!

 

Дарья Абдуллаева

2026-02-01 (Рамазан 1447 ел.) №2.


Рамазан аенда иң яхшы бизәлешле бинаның хуҗасына – хаҗ юлламасы!

Быел Татарстан мөфтияте дүртенче тапкыр изге Рамазан ае уңаеннан җәмәгать урыннарын матур итеп бизәү буенча “Нурлы Рамазан” бәйгесен игълан итте. Бәйгегә гаризалар 20 гыйнвардан алып 18 февральгә кадәр кабул ителә. Республикада изге ай мохитен тудыру һәм бәйгедә катнашу өчен иҗтимагый,...


«Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә музей эшли башлады

Казандагы «Мөхәммәдия» мәдрәсәсендә күренекле татар мәгърифәтчесе, дин галиме Галимҗан Барудига багышланган халык музее ачылды. Әлеге музей – Баруди мирасына багышланган беренче даими музей экспозициясе. Мәдрәсә директор урынбасары Зөлфәт хәзрәт Габдуллин сүзләренчә, музей идеясе...


Хатын-кызлар – дөньяның кыйммәте

Ульяновскиның хәләл сертификатына ия булган “Редиссон” кунакханәсендә көтеп алынган күркәм вакыйга – “Хатын-кызлар – дөньяның кыйммәте” дип аталган форум узды. Анда өлкәбезнең төрле почмакларыннан килгән гүзәл затлар – дистәләгән мөслимә...


Гасырлар аша күпер

Цахурдагы ән-Низамия мәдрәсәсенә 950 ел   Дагыстан Республикасы башкаласында Урта гасыр ислам дөньясында зур эз калдырган белем бирү үзәкләренең берсе булган ән-Низамия мәдрәсәсенә нигез салынуга 950 ел тулуга багышланган зур күләмле форум узды.   2025 елның декабрендә Махачкала...


Кадер кичәсе – изге кичә

Рамазан ае – изге вә шәриф айдыр һәм ошбу айның һәр көне, һәр кичәсе мөэмин-мөселманнар өчен бик тә кадерле. Шулай да, бу изге айның бер кичен аеруча зурлап, олы җаваплылык вә тәкъвалык белән үткәрәләр.   Аллаһы Тәгалә шул кич турында аерым бер сүрә иңдерә һәм аны “Ләйләтүл...