Аллаһның гүзәл исемнәре

Аллаһның гүзәл исемнәре

Аллаһның гүзәл исемнәре

Бүген без синең белән Бөек Аллаһ Тәгаләнең гүзәл исем-сыйфатлары турында сөйләшербез.

 

Безнең иманыбыз – безнең байлыгыбыз ул. Иманыбыз һәм аның турында кайгырту бөтен нәрсәләрдән дә өстен булырга тиеш. Чөнки бары тик иманы булган кеше генә бу дөньяда һәм шулай ук киләсе тормышында бәхетле булачак. Имансызлар Ахыйрәттә берничек тә бәхетле була алмый. Алай гына да түгел, алар бу дөньяда ук тулы бәхеткә ирешә алмый.

Аллаһ Тәгалә бар иткән сәбәпләр әлеге иманның артуына яисә кимүенә китерә. Ниндидер вакыйгалардан иманыбыз арта, кайсыберләреннән соң төшә.

Иманлы булу һәм аны арттыруның бер көчле чарасы – Аллаһ Тәгаләнең Коръәндә һәм пәйгамбәребез салләЛлаһу галәйһи үә сәлләмнең сөннәтендә искә алынган күркәм исем-сыйфатларын өйрәнү, аларның мәгънәсенә төшенү һәм Аллаһ Тәгаләгә шулар аша гыйбадәт кылу.

Коръән Кәримдә әйтелгән:

“Иң гүзәл исемнәр – Аллаһныкы. Шуңа күрә Аннан алар аша сорагыз һәм Аның исемнәре турында хаклыктан читләшүчеләрне калдырыгыз. Алар, һичшиксез, кылганнарына карата җәзасын алачаклар” (Әграф сүрәсе,180 аят)

Яраткан пәйгамбәребез Мөхәммәд салләЛлаһу галәйһи үә сәлләм үзенең бер хәдисендә:

“Аллаһның туксан тугыз исеме бар, аларны санап чыккан һәркем Җәннәткә керәчәк”.

Моның мәгънәсе шунда: әгәр берәү шул исемнәрне яттан белсә, аларның мәгънәсен аңлап, Аллаһ Тәгаләгә шул исемнәр аша рәхмәт әйтсә һәм алар аша Аллаһтан теләгәнен сораса, шул Җәннәткә керәчәк.

Җәннәткә иман китерүче-ләрдән кала берәү дә кермәгәнлеге билгеле. Димәк, бу – иманның бер чыганагы, аны арттыручы һәм какшатмаучы бер чара.

Аллаһның гүзәл исем-сыйфатларын өйрәнүнең өч баскычы бар: аларның яңгырашын белү, аларның мәгънәләрен һәм асылын аңлау, Аллаһ Тәгаләгә алар аша мөрәҗәгать итү.

“Мөрәҗәгать итү” сүзе астында монда Аллаһ Тәгаләне олылау, мактау, Аннан теләгәнеңне сорау, Аңа гыйбадәт кылу күздә тотыла.

Тик син, шуны белергә тиеш: Аллаһ Тәгаләгәнең исем-сыйфатлары бары тик Аңа гына хас!

Шуны исеңдә тот, без Аллаһ Тәгаләнең исемнәрен өйрәнгәндә аларны бозмыйча, мәгънәләрен кире какмыйча, мәхлүкләрнең (ягъни Аллаһ бар иткәннәрнең) сыйфатларына тиң кылмыйча, тасвирламыйча аңларга тиешбез. Һәм безнең гыйлемнәребез Коръәнгә һәм сөннәткә, шулай ук сәхәбәләргә һәм табигыйннәргә таянырга тиеш.

Аллаһ Тәгаләнең исемнәре – безнең динебезнең дә терәге ул.

Аллаһ Тәгаләнең исемнәрен кешеләр үзләре уйлап таба алмый! Шуны ныклап исеңдә калдыр, дустым:

Бөек Аллаһның исемнәре бары тик вәхийдә генә өйрәтелә. Ягъни Аның исемнәрен фикер йөртеп, ниндидер тикшеренүләр нәтиҗәсендә чыгарып булмый.

Шуңа күрә, мөселманнар Аллаһ Тәгаләнең Коръәндә һәм сөннәттә искә алган исемнәре белән генә чикләнергә, бер нәрсә дә өстәмичә һәм бер нәрсәне дә алып ташламыйча, шулардан риза булырга тиеш.

Кешенең акылы чикле. Шуңа күрә андый камилсез акыл Аллаһ Тәгаләнең кайсы исемнәргә хас булуын, кайсы исемнәрнең Аллаһныкы булырга лаеклы икәнлеген аңлап бетерә алмый.

Боларны бары Коръәннән һәм хәдисләрдән генә белергә мөмкин.

Коръәндә әйтелгән:

“Белмәгән нәрсә артыннан барма. Дөреслектә, колаклар, күзләр һәм йөрәк – бөтенесе җавап бирәчәкләр”. (Мигъраҗ сүрәсе, 36 аят)

“Әйт: Минем Раббым ачык һәм яшерен булган җирәнгеч гамәлләр кылудан, гөнаһлар эшләүдән, хаксыз азгынлыктан, Аллаһка аның яклы дәлилләре булмаган тиңдәшләр кылудан, һәм Аллаһ турында үзегез белмәгәннәрне сөйләүдән тыя“. (Әграф сүрәсе, 33 аят)

Әгәр дә кеше Аллаһ Тәгаләне Аллаһ Үзен атамаган исем белән атый икән, яисә Ул Үзен атаган исемне кире кага икән, шуны бел, андый кеше җинаять кылган һәм Аллаһ Тәгаләнең хакына кергән булып чыга.

Мондый нәрсәдән, дустым, әлбәттә, читләшергә кирәк!

 

Дарья Абдуллаева

2026-04-01 (Шәүвәл 1446 ел.) №4.


Шәүвәл аеның фазыйләте

Рамазан аеның бетүе белән шәүвәл ае башланды. Бу айда алты көн ураза тоткан кеше бер ел ураза тоткандай булыр. Аны дүшәмбе һәм пәнҗешәмбе көнне дә, шулай ук Рамазан бәйрәме узганнан соң да тотып була. Бу ураза казага калган ураза булып саналмый. Ураза гаетенең беренче көнендә бәйрәм итеп, соңыннан...


Мәрҗани мәчетендә Халыкара Әл-Кодүс көнен билгеләп үттеләр

Рамазан-шәриф аеның соңгы җомгасында, бөтен дөньяда Халыкара Әл-Кодүс көне билгеләп үтелә, әлеге чараларда мөселман өммәте Фәләстыйн халкына теләктәшлек белдерә һәм киң җәмәгатьчелекнең игътибарын Фәләстыйн мәсьәләләренә юнәлтә. Мәрҗани мәчетендә бу уңайдан шулай ук чара узды. Фәләстыйн халкына...


Кешеләрнең байлар һәм фәкыйрьләр булып яратылуында хикмәт нәрсәдә?

Аллаһы Раббыбыз – һәрнәрсәне белүче, чиксез мәрхәмәтле һәм кодрәтле зат. Ул безне тышкы сурәт, физик мөмкинлекләр, матди дәрәҗә буенча төрлечә яраткан. Аллаһы Тәгалә һәрнәрсәне болай гына, буш максат белән генә дөньяга китермәгән. Безнең төрле булуыбызда зур хикмәт бар.   Аллаһы Раббыбыз –...


Дельфиннар турында кызыклы мәгълүмат

Дельфиннарның акыллы җан ияләре булуы турында бик күп материал язылган, әмма шуңа да карамастан, алар галимнәрне һаман да гаҗәпләндерә. Күптән түгел генә билгеле булганча, дельфиннар, кешеләр кебек үк, «эш коралы» кулланалар. Австралиянең Яңа Көньяк Уэльс Университеты галимнәре...


Ислам – гакыл дине

Безнең динебез вәгазьләргә нигезләнә. Дин үгет-нәсыйхәт белән ныгый. Нык дин булган җирләр – нәсыйхәтләр, вәгазьләр белән тулы урын. Бу хакыйкатьне Аллаһыбыз Рәсүле галәйһиссәлам болай аңлата: “Дин – үгет-нәсыйхәт ул”, һәм бу сүзләрне өч тапкыр кабатлый.   Ислам...