РабитIа ссайн учайссар?

Гъази-Гъумучиял щейх Жамалуттиннул «Адабул-марзия» тIисса луттираву чивчуну бур: «РабитIа – ччаврил бутIар».
Аьмну ласурча, «рабитIа» тIисса мукъул мяъна хъанахъиссар – ци-дунугу ххирану душиву, дакI муницIун дахIаву. Мунин бувну, рабитIа дикIайссар жура-журасса: цIа дувансса, аьй дувансса ва миннул дянивсса.
ЦIа дувансса рабитIалун ккаллиссар Аллагьнахсса ﷻ ва Аллагьнахлунусса ччаву. Мукунсса ччаврил хIакъираву тамансса аятирттаву, хIадисирттаву ва диндалул аьлимтурал луттирдаву бувсун бур. Абугьурайрал бувсъсса хIадисраву бур Идавсил ﷺ увкусса махъру: «Валлагьи, инсаннал дакIниву камилсса иман къадикIантIиссар, цала буттаяр, оьрчIаяр ва циняв халкьуннаяр на ххира къахьурча» (Ал-Бухари, Муслим).
Анаслул ﷺ бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ увкумур: «Имандалул нацIушиву кIул хьунтIиссар шанна хасият думанан: цайминнаяр гужну Аллагь ﷻ ва Идавс ﷺ ххирашиву; циняв инсантал так Аллагьнахлуну ﷻ ххирашиву; цува Дужжагьрал цIаравун увтун къаччисса кунма чапуршивручIан зана икIангу къаччишиву». (АхIмад, Ал-Бухари, Муслим, Тирмизи, Ан-Насаи, Ибн Мажагь).
Накьшубанди тIарикьатраву цIа дансса рабитIа шанна куццуйсса дикIайссар:
1. Аллагь ﷻ кIицI лагаврил рабитIа;
2. БивкIу дакIнин бутаврил рабитIа;
3. СалихIсса инсантал ххирашиврул рабитIа.
Вай шаннагу рабитIалия КьахIиблиясса ХIасан-афандинал «Сифрул-асна фи рабитIатил-хIусна» тIисса луттираву бувсун бур: «КIулну икIу, накьшубанди тIарикьатрал низамрайн бувну, цIа дувансса рабитIа тIисса мукъувун духхайссар Шариаьтрайн бувну дакъа къабучIисса, агьамсса шанна зад: рабитIа ал-хIузур, рабитIа ал-мавт, рабитIа ал-муршид».
РабитIа ал-хIузур – муриднал дакIниву Аллагь ﷻ кIицI лагаву, Заннахсса ччаву цIакь шаву ва Аллагьнан ﷻ мудан Цала лагънал дуллалимур чIалачIишиву, учаймур баллай бушиву, кьюлтIмур ва ашкарамур кIулшиву дакIний битавур. Мунил хIакъиравугу укунсса аят буссар: «Зу чув бухьурчагу зущал Аллагь уссар», тIисса. ХIадисравугу увкуну бур: «Щак бакъа яла ххуймур иман – инава чув ухьурчагу вищала Аллагь ушиву кIулну икIавур» (ТIабарани). ХIадис ал-Кьудсилуву жухьва бувсун бур бусурманчув мудан икIан аьркиншиву «вина Аллагь чIалачIисса куна».
Мукунсса рабитIа даву кьимат лавайсса эбадатри, ихIсандалул даражалийн иявур. Му бакъассагу, тIарикьатрал (тасаввуфрал) агьаммур мурад – инсан мукунсса даражалийн иян авур. РабитIалул гайми журардугу мунийн иян увайсса ярагъри.
РабитIа ал-мавт. Ванил мяънагу – бивкIулия, гьаттая, ахиратрая, Кьиямасса кьинилул захIматшивурттая пикрирдай икIавур.
Мунин далилнугу буссар хIадисру:
– «БивкIу бучIаннин литIияра». Ванил мяънагу – бивкIулийн хIадурну, оьрмулул лазатирттайн дакI кIункIу тIутIи къадурну, махъва-махъсса ца ссихI бигьин ливчIсса кунма Заннайн мютIину бикIан аьркинссар.
– «Зула аьмаллал хIисав дувара, Кьиямасса кьинилул хIисав-суалданух къаялугьлай».
– «Ва дунияллий ссапарданийн увкма куна яхъанахъу. Инава бивкIулул хIачIиялия ххув увкуману ккалли ува».
Жунма чIалачIисса куццуй, бивкIулийн рабитIа давугу ххуйсса, цIа дувансса аьмалну ккаллину бур. Ванил мюнпатгу хъунмассар, цанчирча, мудан бивкIу дакIнийсса чIумал жува хIарачат буллантIиссару бунагьирттая тавба дуллан, буржру зана битлан, къадурну лирчIсса эбадатру хъирив лахъан, хъинсса тIуллу дуллан.
«РабитIа-ал-муршид» – муршиднайн, усттазнайн рабитIа даву. Ва хъанахъиссар муриднал дакI марцIсса ччаврийну цаманал дакIнищал дахIаву:
– цания ца идавснал;
– салихIсса инсаннал;
– муриднал язи дургьусса тIарикьатрал усттазтурал силсилалущал (кьюкьлущал);
– МухIаммад Идавсищал ﷺ (мурид мукунсса даражалийн ивну ухьурча);
– Аллагь ﷻ кIул аврил ххуллий камилсса даражалийн ивсса цала усттазнащал;
– дакI марцIсса инсаннащал.
Мукунсса ччаву ва дакIниву миннал рувхIанийсса сипат дитаву – минная барачат бияврил шартIри.
СалихIсса инсаннайн рабитIа даврил хIакъираву тIарикьатрал луттираву увкуну бур: «Щейхнайн рабитIа даву – му хъанахъиссар минначIансса ччаврийхчIин вила пикрирдаву Аллагьнал ﷻ салихIсса лагътурал сипат дургьуну, миннал куннасса мяърипатрал ва зикрилул нур виннагу чIа тIий икIаву. РабитIалул мяъна – Аллагьнайн ﷻ лабизавур ва Аллагьнахлунусса ﷻ ччавур». «РабитIа – муриднал дакI камилсса, шариаьтрал элму дусса ва му элмулийну аьмал буллалисса усттазнал дакIничIан кIункIу тIутIавур. Мукунсса чIумал муриднаву цала щейхнах камилсса ччаву дикIан аьркинссар, щаллуну ганал увкумур биттур буллан аьркинссар, цанчирча, усттаз – инсан хIакьмур кIул баврил ххуллийн уккан уллалимари».