Хъунатусса Сиражуттин

Хъунатусса Сиражуттин

Сиражуттин увну ур 1897-ку шинал Хъунайми тIисса шяраву. Шяравусса оьрчIава га хъинну дин ххирасса, дуккаврил чулухунай итххявхсса, гъира бусса ивкIун ур.

 

Шяраву Кьуръангу лавхьхьуну, Сиражуттин лавгун ур дуклан Кьукуннал мадрасалувун. Хъинну ххуйну мадрасагу къуртал бувну, гивува авцIуну ур дарс дихьлай. Сиражуттиннул оьрчIан лахьхьин буллай ивкIун ур Кьуръан буккин. Ганан хъинну ххирасса бивкIун бур мюталимтал, дуклаки оьрчIангу га яла ххирама мударис ивкIун ур.

Сиражуттиннул дустал бивкIун бур ЧIурттащиял Сайпуллагь, Убратусса Асадуллагь, Хъанардал Оьмар ва ЧIаящиял Оьмар. Мий лагайсса бивкIун бур чIявуну цанначIан ца хъамалу. 1926 шинал Кьукуннал мадраса лакьайхту Сиражуттин зана хьуну ур шавай.

1930 шинал чIявусса диндалул аьлимтал бугьлагьисса чIумал мунан багьну бур гьан шярава. Сиражуттин кулпатгу бувцуну лавгун ур Ташкантлив. Гикку зий ивкIун ур къалайчину. Гьарца кьини кIюрххила Ташкантливсса имамнан хьунаакьайсса ивкIун ур Сиражуттин мизитраву. Циняв мизитравун бувкIсса арантурава га личIинува чIалан икIайсса ивкIун ур.

Сиражуттин ивкIун ур лажин марцIсса, илтIа-кIюласса, чурххал лахъсса, чIявусса гъалгъа бакъасса, инсантурава хьхьичIун къаличайсса адимина. Мизитрал имам СиражуттиннучIан гъан хьуну ур, цIувххуну бур: «Ина ча увкIра шиккун, вин цIа цур?» – куну. Сиражуттиннул бувсун бур цува Дагъусттанная увкIшиву ва зий ушиву къалайчину. Ялагу мизитрал имамнал буллуну бур ганахьхьун Исламраясса, хIадисирттаясса, Кьуръандалиясса суаллу. Сиражуттиннул дуллусса жавабрал имам махIаттал увну ур.

Цаппара чIун лагайхту, Сиражуттин ивтун ур мизитрал имамну. Ганал тийхра диндалул дуккавугу гьарта-гьарза дурну дур. 15-ра шинай зий ивкIун ур Ташкантливсса Исламрал университетраву. Ганал щала оьрму лавгун бур Ташкантлив. Сиражуттин накьлу хьуну ур 1992 шинал, тийхва увччунугу ур.

 

 

Аьйшат ХIажиева

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Къатлуву барачат

Бур ца-цавай къатри, личIину авадансса ва хъуслил бувцIусса бакъахьурчагу, гиву бигьану ссихI ласун шайсса, дакI дигьа лагайсса. Гивун буххайхту кIул шай: шиву рахIатшиву, барачат, гъелишиву дур. Мукунма, хьунабакьай цаймигу – ххирасса хъус-кьайлул бувцIусса, марцIшиврул пар-пар тIисса, амма...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


Ссятрал мутталий дурсса эбадатраяр ххирасса махъру

Дунияллийсса оьрму Аллагьу Тааьланал жунма буллуну бур Цала рязишиву тIалав дуллай, цIимилийн умуд бивхьуну яхъананшиврул. Аллагьнал, жува ххирану, мурадру щаллу бавугу бигьа бувну бур. Цала ИдавсийхчIин ﷺ Заннал жунма баян бувну бур цумирив хъунмасса чири хьуншиврул дувайсса бигьасса эбадатру....


МухIаммад Идавсил ﷺ оьрмулия

Идавс ﷺ дунияллийн увкун, мунал ниттин Аминатлун ккарккун дур муная нанисса нур, лагмамур чаннагу дурну марцI дуккан дуллалисса.   Ца ппурттуву чIавасса МухIаммад ﷺ оьрчIащал тIуркIу тIий уна, муначIан увкIун малаик Жабраил, тIитIин бувну Идавсил ﷺ хъазам, мунал къюкI мусил тIясраву зам-зам...