Хъунатусса Сиражуттин

Хъунатусса Сиражуттин

Сиражуттин увну ур 1897-ку шинал Хъунайми тIисса шяраву. Шяравусса оьрчIава га хъинну дин ххирасса, дуккаврил чулухунай итххявхсса, гъира бусса ивкIун ур.

 

Шяраву Кьуръангу лавхьхьуну, Сиражуттин лавгун ур дуклан Кьукуннал мадрасалувун. Хъинну ххуйну мадрасагу къуртал бувну, гивува авцIуну ур дарс дихьлай. Сиражуттиннул оьрчIан лахьхьин буллай ивкIун ур Кьуръан буккин. Ганан хъинну ххирасса бивкIун бур мюталимтал, дуклаки оьрчIангу га яла ххирама мударис ивкIун ур.

Сиражуттиннул дустал бивкIун бур ЧIурттащиял Сайпуллагь, Убратусса Асадуллагь, Хъанардал Оьмар ва ЧIаящиял Оьмар. Мий лагайсса бивкIун бур чIявуну цанначIан ца хъамалу. 1926 шинал Кьукуннал мадраса лакьайхту Сиражуттин зана хьуну ур шавай.

1930 шинал чIявусса диндалул аьлимтал бугьлагьисса чIумал мунан багьну бур гьан шярава. Сиражуттин кулпатгу бувцуну лавгун ур Ташкантлив. Гикку зий ивкIун ур къалайчину. Гьарца кьини кIюрххила Ташкантливсса имамнан хьунаакьайсса ивкIун ур Сиражуттин мизитраву. Циняв мизитравун бувкIсса арантурава га личIинува чIалан икIайсса ивкIун ур.

Сиражуттин ивкIун ур лажин марцIсса, илтIа-кIюласса, чурххал лахъсса, чIявусса гъалгъа бакъасса, инсантурава хьхьичIун къаличайсса адимина. Мизитрал имам СиражуттиннучIан гъан хьуну ур, цIувххуну бур: «Ина ча увкIра шиккун, вин цIа цур?» – куну. Сиражуттиннул бувсун бур цува Дагъусттанная увкIшиву ва зий ушиву къалайчину. Ялагу мизитрал имамнал буллуну бур ганахьхьун Исламраясса, хIадисирттаясса, Кьуръандалиясса суаллу. Сиражуттиннул дуллусса жавабрал имам махIаттал увну ур.

Цаппара чIун лагайхту, Сиражуттин ивтун ур мизитрал имамну. Ганал тийхра диндалул дуккавугу гьарта-гьарза дурну дур. 15-ра шинай зий ивкIун ур Ташкантливсса Исламрал университетраву. Ганал щала оьрму лавгун бур Ташкантлив. Сиражуттин накьлу хьуну ур 1992 шинал, тийхва увччунугу ур.

 

 

Аьйшат ХIажиева

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Таваккулданул даража

КIулну бикIияра, Аллагьнал ﷻ хьхьичI бакъассар тавакулдануяр лахъсса даража. Аллагьнайн ﷻ таваккул бувтун, Заннал бувсса хIукмурдайн мютIину, цала циняв ишру Аллагьнайн ﷻ тапшур бувну, кьадардания рязину умари цала дин цIакь дурма. Таваккулданий аьй дувайманал диндалий аьй дуллалиссар. Таваккул...


Дагъусттаннайн дурксса кьини

Апрель зурул байбихьулий Дагъусттаннай гужсса гъараллу лачIлай, марххалтту буллай, хъунисса зараллу хьунни инсантурал къатта-къушлин, хъу-лухччилун, ризкьилун, ххуллурдан. Инттухунмай бувсса кIусса марххалттанул Хъусращиял ва Ккуллал шяраваллан хъунисса зараллу биян бунни, гъараллая хъунмасса зарал...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...