Хъунатусса Сиражуттин

Хъунатусса Сиражуттин

Сиражуттин увну ур 1897-ку шинал Хъунайми тIисса шяраву. Шяравусса оьрчIава га хъинну дин ххирасса, дуккаврил чулухунай итххявхсса, гъира бусса ивкIун ур.

 

Шяраву Кьуръангу лавхьхьуну, Сиражуттин лавгун ур дуклан Кьукуннал мадрасалувун. Хъинну ххуйну мадрасагу къуртал бувну, гивува авцIуну ур дарс дихьлай. Сиражуттиннул оьрчIан лахьхьин буллай ивкIун ур Кьуръан буккин. Ганан хъинну ххирасса бивкIун бур мюталимтал, дуклаки оьрчIангу га яла ххирама мударис ивкIун ур.

Сиражуттиннул дустал бивкIун бур ЧIурттащиял Сайпуллагь, Убратусса Асадуллагь, Хъанардал Оьмар ва ЧIаящиял Оьмар. Мий лагайсса бивкIун бур чIявуну цанначIан ца хъамалу. 1926 шинал Кьукуннал мадраса лакьайхту Сиражуттин зана хьуну ур шавай.

1930 шинал чIявусса диндалул аьлимтал бугьлагьисса чIумал мунан багьну бур гьан шярава. Сиражуттин кулпатгу бувцуну лавгун ур Ташкантлив. Гикку зий ивкIун ур къалайчину. Гьарца кьини кIюрххила Ташкантливсса имамнан хьунаакьайсса ивкIун ур Сиражуттин мизитраву. Циняв мизитравун бувкIсса арантурава га личIинува чIалан икIайсса ивкIун ур.

Сиражуттин ивкIун ур лажин марцIсса, илтIа-кIюласса, чурххал лахъсса, чIявусса гъалгъа бакъасса, инсантурава хьхьичIун къаличайсса адимина. Мизитрал имам СиражуттиннучIан гъан хьуну ур, цIувххуну бур: «Ина ча увкIра шиккун, вин цIа цур?» – куну. Сиражуттиннул бувсун бур цува Дагъусттанная увкIшиву ва зий ушиву къалайчину. Ялагу мизитрал имамнал буллуну бур ганахьхьун Исламраясса, хIадисирттаясса, Кьуръандалиясса суаллу. Сиражуттиннул дуллусса жавабрал имам махIаттал увну ур.

Цаппара чIун лагайхту, Сиражуттин ивтун ур мизитрал имамну. Ганал тийхра диндалул дуккавугу гьарта-гьарза дурну дур. 15-ра шинай зий ивкIун ур Ташкантливсса Исламрал университетраву. Ганал щала оьрму лавгун бур Ташкантлив. Сиражуттин накьлу хьуну ур 1992 шинал, тийхва увччунугу ур.

 

 

Аьйшат ХIажиева

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Таваккулданиясса мусил махъру

    Таваккулданул мяъна дурчIин дуллалисса калимартту:   Идавсил ﷺ увкуссар: «Халкьуннаву яла гужма хьун ччиманал Аллагьнайн ﷻ таваккул бутича». ЯхIъя ибн Муа́ьзлухь цIувххуссар: «Инсан таваккул бутайману та ккаллиссар?» «Цала Заллуну Аллагь ﷻ...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЗанначIан гьаз дурсса кару

Цала дянивсса икьралдайн, кIулминнайн, соцсетирдайн чул бишлай аьдат хьусса халкьуннал дянив жунна чIявуну хъама дитай ца агьамсса низам: халкьуннайн букканнин цал Аллагьнайн ﷻ лабизан, дуаь дуван.   Ва укунмасса маслихIат бакъарча, бусурманчунал гьанусса мухIлухIин хъанахъиссар,...


ХIабибнал ﷺ дуниял кьадитаврил бусала

Ца хавар бусанда, вичIи дишара Кьуръан-хIадис бувсун къабувчIайминнан, Аьжам шеъри бувну ХIабиб ﷺ кIицI анда Цал шафааьт жунма бияйрив ккаккан. Муъжизатру буслай гъалгъа буварча, КIивагу иттату макь экьи лагай, Цув кIицI лагаврийну ихтилат барча, Вай кьянкьасса дакIру кIукIлу хьун...