РахIму булувара уртту-тIутIай

РахIму булувара уртту-тIутIай

РахIму булувара уртту-тIутIай

Дахьа ттигъанну буссия жуннийва хъамалу бявкъусса февраль барз, дахьа ттигъанну зурчIай тIий дуссия зума-зункIуллая аьжа-аьжаивсса зурукъяйнтту, дахьа ттигъанну аьтIий буссия ччанналу марххала. Вана утти инт! Вана дуркIун жучIанна бургъил ва лухччинул байран. Вана утти щюлли бивщуну бизантту, чанна бувккун барзунттив, кIукIлу ларгун арду, утта дурккун дуниял!

 

 

ТIикI тIий, куннил хъирив ку лухччинул ялун личлай дуссар дакI ххарисса тIутIив: интнил илчи – ччиккул тIутIив; хъюлчу чирча, гюнгутIул чIурдал ласунсса кунна чIалачIисса – мариян, макь; чIируннал чIарардал хъюрухъру кунна, янин кIукIлусса ва ттюнгъасса – чIирунна тIутIив; интнил дюхлулсса мурчай хъюлчай тIисса – хIурия тIутIив; яргну хъахъи рирщусса лаларду, ччиккул усру, чIаклул тIутIив ва ми дакъасса цайми-цаймигу личIи-личIисса чIюлу-чIюлусса тIутIив.

Бачиярала, оьрчIрув, тти ца хIаллайсса укунсса пикригу баннуча:

– ДуркIунни жучIанна ххарисса инт, амма къахъяувкунни лухччиний вай жура кIицI ларгсса тIутIая царагу тIутIи, духларгунни цакуну аьрщарай тIутIив! Цуксса мискинсса ва пашмансса дикIанавав му чIумалсса жулла кьинирду? Му хьунссия жуйнма ливксса ца бала!

Зу учин бюхъай:

– Мугу ци оьванмасса хаварди, муния хьун бюхъайсса зат бакъар, куну.

– Бюхъайссар! Циван къабюхъави! Муниятур жулва хъунмур ихтилатгу, дардгу. Бюхъайссар духлаган аьрщарай тIутIив: циняр цал архIал къадухлагарчагу, бюхъайссар духлаган ца-цаних тIий, чан-чанну тIий.

Бюхъайссар духлаган, агарда жува гьарцаннал миннуй рахIму-цIими къабулларча, агарда жува ми дурукъачларча, ччи-ччимур чIумал ччиссаксса ритлай, ччиччикун харж дулларча.

Мукунна урттугу – личIишиву дакъассар. Аьлимтурал хIисав дурну дур, кIуллив ци хIисав дурну дуссарив? ХIакьинусса кьини дунияллий зана къадикIанну духлаган бюхъайсса даражалийн дирчуну душиву 25 азарда ххяххиярттал жура.

ЧIярусса ххяххияртту дуссар цIана, ххассал даншиврул, ЯтIул луттирал сияхIравун ларсъссагу.

Мунияту, оьрчIрув, бюхъавай мугъаятну булувара зула-зула миналул лухччайсса уртту-щинащалсса къуццу, мариттаванну личIисса аьркиншингу дакъана чIярусса тIутIив, малияванну хIазиран кунна бири-биривсса кIанттай зунна кIулсса ва къакIулсса ххяххияртту.

Уртту-тIутIая хIаз ласун, миннуй тамаша бан жущава бюхъайссар ми марслуй, марщай, ардарав дунагу. Нанияра туну шайссаксса къайгъулийсса даваннуча уртту-тIутIащалсса жула занакьулушинна. ЛичIаншиврул даин ххари буллайнма миннул нурданул ва сийлул хIакьину жувагу, гьунттий жула оьрчIал оьрчIругу. КъаххялтIа букканшиврул жува яхъанахъисса аьрщарай ливцIусса ва марцIсса гьава.

 

О. Рашидова

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...