Агь, мискин барцI

Агь, мискин барцI

Агь, мискин барцI

Ца авадансса Жаппар тIисса яттил заллу ивкIун ур ссуттихунмай цала ятту ариппай тIайла буклай.

Мунал мискинсса чIаххучунал, Ванатил, бивкIун бур ца тта. Ганал миннат бувну бур яттил заллуннахь:

– Ва ттул ттагу битикьай вила яттивух, – куну.

– БикIуча, ттун ци бур, ттулсса дуканххурав? Мунил букансса къюллул хIакь булунссар ина, – куну бур Жаппардул.

– Къюллул хIакь циксса багьантIиссар? – куну, цIувххуну бур Ванатил.

– КIира къуруш цинна, ца къуруш бансса чIилун, – куну бур Жаппардул.

Яла Ванати лавгун, цаннивасса ряхва аьппасилул ялун лирчIми ссурахъищагу дузал дурну, ттагу бувцуну увкIун, арцугу Жаппардухьхьун дуллуну, ттагу яттивун бавкьуну, яттихIухчихь миннат бувну бур:

– Лажинни, ттах чансса личIлулну ургу, на вин, ария зана хьукун, магаричгу баннача, – куну.

Лавгун бур ятту ариппай. Ванатил щаллусса ссутгу, кIигу цала ттая хияллай ларгун дур: ганил чIи ца банавав, кIива банавав, кIива барча цала оьрчI, Аьли, гьаванссар канаки бан, хъуни хьунссар, ссуттил гай ппалуя оьрчIангу, ттуннагу жулардугу дан данна Ххадижахь, тIий.

Ларгун дур дяркъусса к!и. ДуркIун дур гъелисса инт. Ванатил ссавур лапра кIюла дурккун дур, цала ятту ххал бан гай бучIаннин ялугьлай.

Ахирданий бувкIун бур ятту...

Ванати ана-анаварну лавгун хьхьичIун, цIувххуну бур:

– Ттул ттал ци иш бур? – куну.

– Вил ттан апатIриххар хьусса!..

– Цукун?

Цукун бикIави, арив бивну ца зурувун, хьхьувай барцI ххявххун, вил тта бувтун бия.

– Агь, мискин барцI Ганисса язугъ! Цуксса захIмат къавхьухьунссия бурцIин вил шаназарва хIайвандалул дянив хьхьувай луглай, ттулмур ххал буллай, – куну бур Ванатил.

 

М. Чаринов

2026-02-01 (Шяъбан 1447 ш.) №2.


Кьамулмур цадакьа

Цадакьа тIисса мукъул мяъна хъинну гьартассар: ванивун буххайссар фаризасса закат ва инсаннан ка-кумаг баву. Инсаннал цува АллагьначIан ﷻ гъан хьуншиврул цаманнан хъус дулаврин учайссар цадакьа (аьрабрай – «садакьа»). Диндалул аьлимтурал луттирдаву ва мукъуйну чIявучин ккаккан...


Нуххуву дурсса дуаь

Ибну Оьмардул бувсун бур цанма МухIаммад Идавсия ﷺ бавсса хIадис (бусала): – Ца чIумал зуяр ччяни ялапар хъанай бивкIсса шама инсан аьрххилийн бувккун бур. Най бивну бур ца нуххучIан. Хьхьу дутан пикри хьуну, гивун бувххун бур. Му чIумал гужсса гъарал ларчIун, ххяллуя хъунмасса кьун багьну,...


Аькьлукарнал насихIатру

Ттизаманнул Сириянал диндалул аьлимчу АхIмад Шарифлул бувсун бур укунсса бусала.   Ца инсаннал цIувххуну бур аькьлукарнахь: «Инсантураву яла махIатталмур цумур хасиятри?» Аькьлукарнал жаваб дуллуну дур: Инсантуран оьрчIшиву бизар хьуну, анаварну хъуни хьун ччан бикIай, амма...


Идавстурал касмурду

Жула диндалин бувну, зузаву му так арцу лякъаву къаккаллиссар, Аллагьнайн ﷻ эбадат даврийнгу кIура даяйссар. ХIарамсса даву дурну ляркъусса хъусгу хIарамссар, мунил жула цинярда эбадатругу зия дувайссар. Жула хъус хIалалсса чIумал Заннал барачатгу бишайссар.   ХIалалсса касму ва пиша бушиву...


Суал-жаваб

Щинавун оькьлакьисса инсан ккаккарча, га ххассал уваншиврул зума зия дуван бучIиссарив (щинавун ххяххарча майравух ягу кьацIливух щин духхан бюхъай)? Оьвкьуну нанисса инсан ххассал уваншиврул зума зия дуван ихтияр дуссар, ялунгума, чара бакъа ххассал уванмур буван аьркинссар. Амма мукун лирчIсса...