Агь, мискин барцI

Агь, мискин барцI

Агь, мискин барцI

Ца авадансса Жаппар тIисса яттил заллу ивкIун ур ссуттихунмай цала ятту ариппай тIайла буклай.

Мунал мискинсса чIаххучунал, Ванатил, бивкIун бур ца тта. Ганал миннат бувну бур яттил заллуннахь:

– Ва ттул ттагу битикьай вила яттивух, – куну.

– БикIуча, ттун ци бур, ттулсса дуканххурав? Мунил букансса къюллул хIакь булунссар ина, – куну бур Жаппардул.

– Къюллул хIакь циксса багьантIиссар? – куну, цIувххуну бур Ванатил.

– КIира къуруш цинна, ца къуруш бансса чIилун, – куну бур Жаппардул.

Яла Ванати лавгун, цаннивасса ряхва аьппасилул ялун лирчIми ссурахъищагу дузал дурну, ттагу бувцуну увкIун, арцугу Жаппардухьхьун дуллуну, ттагу яттивун бавкьуну, яттихIухчихь миннат бувну бур:

– Лажинни, ттах чансса личIлулну ургу, на вин, ария зана хьукун, магаричгу баннача, – куну.

Лавгун бур ятту ариппай. Ванатил щаллусса ссутгу, кIигу цала ттая хияллай ларгун дур: ганил чIи ца банавав, кIива банавав, кIива барча цала оьрчI, Аьли, гьаванссар канаки бан, хъуни хьунссар, ссуттил гай ппалуя оьрчIангу, ттуннагу жулардугу дан данна Ххадижахь, тIий.

Ларгун дур дяркъусса к!и. ДуркIун дур гъелисса инт. Ванатил ссавур лапра кIюла дурккун дур, цала ятту ххал бан гай бучIаннин ялугьлай.

Ахирданий бувкIун бур ятту...

Ванати ана-анаварну лавгун хьхьичIун, цIувххуну бур:

– Ттул ттал ци иш бур? – куну.

– Вил ттан апатIриххар хьусса!..

– Цукун?

Цукун бикIави, арив бивну ца зурувун, хьхьувай барцI ххявххун, вил тта бувтун бия.

– Агь, мискин барцI Ганисса язугъ! Цуксса захIмат къавхьухьунссия бурцIин вил шаназарва хIайвандалул дянив хьхьувай луглай, ттулмур ххал буллай, – куну бур Ванатил.

 

М. Чаринов

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Заннайн мютIисса кулпат

Кулпатрал оьрмулуву хъунмасса кIану бугьлагьиссар ласнал ва щарссанил дянивсса дакьаврил (гармониялул). Мунил хъунмур биялагу хъаннихьри. Ва макьалалуву бусанну цаппара маслихIатру, кулпат дакьаврил хIалданийн бучIан баву бигьа дуллалисса, цанчирча, мукунсса кулпатраву паракьатшиву, рахIатшиву ва...


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.   (Дайдихьу хьхьичIмур номерданий)   Ружмарданул чак бувну камилну кьаст дуруна, Цалва-цалва агьлулухь хIалал бити увкуна. Къумамий тархъан бувну душманмий дакьил бувну, Цайва-цайва ялувсса хIакьру тIайла...