КьурчIи бяъли ва нацIу бяъли

КьурчIи бяъли ва нацIу бяъли

 

Гъинтнил дайдихьулий бияй нацIу бяъли. Чансса хIаллава ганин кIанай бучIай кьурчIи бяълигу. Духтуртурал тIимунин бувну, ми кIивагу инсаннал чурххал цIуллу-сагъшиврун хъинну мюнпатссар.

 

ХIакьинусса кьини кIулну бур а́зарунния ливчусса, лухIимуния тIайла хьуну, хъункIултIутIул рангираймунийн бияннинсса бяълилул журарду. НацIу бяълилуву буссар кальций, калий, мах, магний, фосфор ва кремнийрал кислота. Ми цимурца, чаннаминнувунияр, цIанми сортирдаву ххишалану дуссар. ЦIансса журалул бяълилул цIакь бувайссар инсаннал капиллярду, кумаг бувайссар атеросклероз хьун къаритан, хъинссар давление лахъсса ва гемоглобин лагьсса чIумал. Бяълилувусса кумарин тIисса затрал оьтту татаврин дайшишру дувайссар, тромбру ва бляшкарду хьун къабитайссар. Бяъли яла-яла хъинссар ревматизма, подагра, артрит думиннан.

КьурчIи бяълилувугу (вишня) чIявур инсаннан мюнпатмур: кумарин, магний, железо, кобальт, пигментру, витаминну В1, В6, С. Ми цимурцагу хIисавравун лавсун, бяъли ишла бувайссар артериал склероз, оьтту чаншиву хъин дуваншиврул.

КIивагу журасса бяълилул ххуйну шану биян бувайсса бур, цанчирча, ганиву бусса бур мелатонин ва триптофан.

КьурчIи бяъли хъинссар илтIа хьун ччиминнан, нацIумунил тIурча, стрессрава буккан кумаг бувайссар.

 

Компот ва мураппа

Жула аьдат дур бяълилуя компот-ру ва мураппа дувайсса. Миннувун бичай чIявусса качар. Духтуртурал тIимунин бувну, гай качарданул зарал хъунма шайсса бур компотравусса витаминнал хайрдануяр. Качар гьарза булларча нигь дуссар диабет, къюкIлил цIуцIавуртту сукку шаврия. Мунин бувну, компотравух качарданун кIанай чан-кьансса марцIсса ницI хIала дурну, нацIу-кьурчIисса хIачIия дувайссар. Мукунсса компотрал мюнпат хъунмассар. НицIащалсса компот цурдагу баллоннавун дуртIуну махънин къадирхьуну, гацIана хIачарча хъинссар. Мураппагу шайссар качар къабивчуну дуван. Дукьрану хьуншиврул «агар-агар» хIала буван бучIиссар.

ЦIуллуну битаннав!

 

Аминат Мусаева

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


Суал-жаваб

Жува кIюрххил чаклил кIилчинмур ракааьтраву дуккару «КьунутI» («Магьдина») тIисса дуаь. Жяматращал чак буллай унува имамнал му къадуккирча ци буван аьркинссар? Имамнал кIюрххил чакливу «КьунутI» къадуккирча, мунал хъирив чак буллалиманахь ихтияр дуссар цаллалу...