КьурчIи бяъли ва нацIу бяъли

КьурчIи бяъли ва нацIу бяъли

 

Гъинтнил дайдихьулий бияй нацIу бяъли. Чансса хIаллава ганин кIанай бучIай кьурчIи бяълигу. Духтуртурал тIимунин бувну, ми кIивагу инсаннал чурххал цIуллу-сагъшиврун хъинну мюнпатссар.

 

ХIакьинусса кьини кIулну бур а́зарунния ливчусса, лухIимуния тIайла хьуну, хъункIултIутIул рангираймунийн бияннинсса бяълилул журарду. НацIу бяълилуву буссар кальций, калий, мах, магний, фосфор ва кремнийрал кислота. Ми цимурца, чаннаминнувунияр, цIанми сортирдаву ххишалану дуссар. ЦIансса журалул бяълилул цIакь бувайссар инсаннал капиллярду, кумаг бувайссар атеросклероз хьун къаритан, хъинссар давление лахъсса ва гемоглобин лагьсса чIумал. Бяълилувусса кумарин тIисса затрал оьтту татаврин дайшишру дувайссар, тромбру ва бляшкарду хьун къабитайссар. Бяъли яла-яла хъинссар ревматизма, подагра, артрит думиннан.

КьурчIи бяълилувугу (вишня) чIявур инсаннан мюнпатмур: кумарин, магний, железо, кобальт, пигментру, витаминну В1, В6, С. Ми цимурцагу хIисавравун лавсун, бяъли ишла бувайссар артериал склероз, оьтту чаншиву хъин дуваншиврул.

КIивагу журасса бяълилул ххуйну шану биян бувайсса бур, цанчирча, ганиву бусса бур мелатонин ва триптофан.

КьурчIи бяъли хъинссар илтIа хьун ччиминнан, нацIумунил тIурча, стрессрава буккан кумаг бувайссар.

 

Компот ва мураппа

Жула аьдат дур бяълилуя компот-ру ва мураппа дувайсса. Миннувун бичай чIявусса качар. Духтуртурал тIимунин бувну, гай качарданул зарал хъунма шайсса бур компотравусса витаминнал хайрдануяр. Качар гьарза булларча нигь дуссар диабет, къюкIлил цIуцIавуртту сукку шаврия. Мунин бувну, компотравух качарданун кIанай чан-кьансса марцIсса ницI хIала дурну, нацIу-кьурчIисса хIачIия дувайссар. Мукунсса компотрал мюнпат хъунмассар. НицIащалсса компот цурдагу баллоннавун дуртIуну махънин къадирхьуну, гацIана хIачарча хъинссар. Мураппагу шайссар качар къабивчуну дуван. Дукьрану хьуншиврул «агар-агар» хIала буван бучIиссар.

ЦIуллуну битаннав!

 

Аминат Мусаева

 

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Мавлудрал барз

Рабиуль-авваль – бусурманнал календарьданул шамулчинмур барзри. Ва ккаллиссар яла агьаммий зурдардивасса цану. Жунма кIулсса куццуй, Рабиуль-авваль барз барачат хьуссар Аллагьнал ﷻ махъа-махъсса Илчи ﷺ, жуна ххирасса МухIаммад Идавс ﷺ дунияллийн уккаврийну. Идавс ﷺ халкьуннан рахIмуну,...


ТалихI ссаву буссар?

Циняв муния гъалгъа тIун бикIай, циняв муничIан кIункIу тIий бур, амма инсаннахь инава луглагимур бувчIин бува учирча, балжисса жаваб дулунма нажагьгу къалякъай.   Пикри бувара, инсан ур ца ххирасса ххазиналух луглай, амма му чув лабивтун буссарив, цукунсса буссарив къакIулну. Му хьхьичIунай...


Бархъаллал Маллайл шеъри

"Мажму́аьтул-аьша́р" тIисса луттирава. Бишлашиссар луттираву бусса куццуй.     Бисмиллягьи-ррахIмани-ррахIим.   МарцIну вичIи дишара, я диндалул уссурвал, Жула Сайид Идавсил сиярдалул бусаннин. Арулдагу лухччигу, арулдагу ссавругу Цахлуну ляхъан дурсса ХIабибуллагь...


Лелуххул эбрат

Щейх Ибрагьим Адгьам ивкIссар Шакьикь Балхил усттазну. Ца кьини Шакикь цала щейхначIан увкIун, бувсун бур цува хIалтIилухун ачин хIадур хъанай ушиву.   – Жува хьунабакьиннин цаппара барзру гьантIиссар! – увкуну бур ганал. Амма кIива-шанма гьантлува Ибрагьим Адгьамлун ккавккун ур...