Суал-жаваб

Суал-жаваб

Каши думанай буржссарив чара бакъа цала щарсса ХIажлив тIайла дуккан?

Ласнай ялувссар цала щарсса щаллу даву дуканмунил, янналул, къатлул ва къатлувусса кьайлул. ХIажлив гьан баву адиминал буржирдавун къабуххайссар, цуксса авадансса унугу.

Аммарив, бюхълай бухьурча цала щарсса ХIаж ва Оьмра буван гьан баву хъинссар, чириссар. Мунийну ласнал ва щарссанил дянивсса арарду цIакь шайссар, ччаву гьарза шайссар, щарссаний аякьа давуну ккаллиссар.

(«Мингьаж ат-ТIалибин», «ШархI Мугъни аль-МухIтаж»)

 

 

 

Адимина цамур шагьрулийн ягу шяравун яхъанан излай уну, кулпатгу гиккун бизан буллай ухьурча, щарсса чара бакъа мютIи хьун аьркинссарив?

Шариаьтрайн бувну, щарссанил буржри ласнащал архIал ганал увкусса кIанайн яхъанан бизаву, гиккусса ялапаршин ялавайсса даражалийсса духьурчагума. Ласналгу аьркинссар щарссанин нигьачIин дакъасса цIусса кIанттайнсса ххуллугу гиккусса ялапаршингу щаллу дуван.

Мукунсса чIумал ласнал увкумур къабаву хъунмасса бунагьри. Му ишираву мютIи дакъасса щарсса аьркинмунил щаллу даву ласнай ялув бакъассар. Амма адимина ухьурча цала щарссания ласнал ихтиярду тIалав дуллай, му иш хIисав бувайссар щарсса багъишла дитавуну, му чIумалгу ласнал буржри щарсса гьарца аьркинмунил щаллу даву.

(«ТухIфатул-мухIтаж», «Иаьнат ат-тIалибин», «Аз-заважир аьн икьтираф аль-кабаир»)

 

 

Ттигъанну дуркIунни бусурманнал календарьданул цIусса шин. Ттун бавссар цIусса шинащал куннал ку барча буллан къабучIиссар тIий. Му тIайлассарив?

Шафии мазгьабрал аьлимтурал тIимунин бувну, бусурманнал куннал ку байрамирттащал ягу мубараксса зурдардищал ягу гьижралул цIусса шинащал барча баву хъинсса давуну ккаллиссар. Цува барча увманалгу укунсса жаваб дулайссар: «Аллагьнал ﷻ кьамул баннав!», «Гьарца кьинилуву, зуруву, шинаву вий барачат бишиннав!» ва м. ц.

Му бакъассагу, аьлимтурал насихIат бувну бур мукунсса ххарисса кьинирду ялун нанисса чIумал щукрулун сужда бувара, цадакьа гьарза бара, дуаьрду дуллали куну.

(«ХIашия аль-Бужайрами», «Аль-Фатава аль-фикьгьия аль-кубра́, «ХIашия аль-Кьальюби, «ХIашия аль-Жамал», «Бугъят аль-Мустаршидин»).

 

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


ДакIнивусса загьру

ХьхьичIазаманнай ца душ щар хьуну, ласнал къатлуву ласнал ниттищал яхъанай бивкIун бур, ганиха къуллугъ буллай. Амма ласнал ниттил мудан ганий аьй-бювкьурду дуллай, яхI буван къабюхълай бивкIун бур. ХIукму бувну бур ласнал ниттин загьру буллуну дирчIан дуван.   Душ лавгун бур базаллуву...


ТIайла буккан ва хьуна бакьин

Аллагьнал ﷻ халкь ляхъан бувну бур, цайва бивхьусса амрурду биттур буллай, дакIурдивусса мурадирттайн билланшиврул. Аллагьнал ﷻ амрурдугу так дин-чаклийну къуртал къашайссар, ми амрурдал вивлавсун буссар инсаннал щалва оьрму. Оьрмулул мутталий инсаннан чIявуну аьрххи-ссапарданийн уккан багьай....


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...