Суал-жаваб

Суал-жаваб

ЧIявуну баяй имам Магьди уккавай уссар тIисса хаварду. Му имамная кутIану бусарча ччива.

МухIаммад Идавсил ﷺ увкуссар: «Имам Магьдинал цIа ттул цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар, ганал буттал цIагу ттул буттал цIаниха лархьхьусса дикIантIиссар». Имам Магьди икIантIиссар Идавсил ﷺ тухумравасса. Имам загьир хьунтIиссар Маккалив, ХIажлив Кяъбалул лагма тIаваф дуллалисса чIумал га увчIинтIиссар Ибрагьимлул макьамрал ва Хажаруль-Асвадрал лагмасса арамтуран. Имам Магьди ачинтIиссар Идавсил ﷺ ххуллу бувгьуну. Ганал циняв хъама бивтсса суннатру цIу буккан бувантIиссар ва цинявппа аьркин бакъасса бидъаьртту бухлаган бувантIиссар. Ганал щаллагу дунияллий каялувшиву дувантIиссар, Сулайман идавсил кунна. Цинявппа къанчру лекьан бантIиссар. Бусурманнал хъуншиву зана хьунтIиссар, аьрщарай аьдлу-низам, талихI-ххаришиву дацIан дувантIиссар. Имам Магьдинал заманнай ссаврунная барачатсса гъараллу лачIлай, аьрщарай буллугъсса бакIлахъру ххяхлантIиссар.

Имам Магьдинал дикIантIиссар Идавсил ﷺ хялат, тур ва байрахъ. Ганал ялув ххют дуллалисса ттурлу дикIантIиссар. Ссаврунная оьвчинтIиссар: «Вана Аллагьнал ﷺ гьан увсса Имам Магьди, зу ванал хъирив бачи!», - куну. Вай махъру увкусса чIумал га ттуруллува ца ка дурккун Имам Магьдинал чулиннай ишара дувантIиссар.

Имам Магьдинал кьаркьсса аьрщарай кьаркьсса къяртта дугьантIиссар, гания мурхь ххявххун щюллисса чIапIал дуцIинтIиссар.

Халкьуннал ганая имамшиврул далиллу, лишанну тIалав буллантIиссар. Микку Имам Магьдинал ссавнийх левххун нанисса лелуххуйн кIисса тIайла бувну, га лелуххи ссавния щяв бутантIиссар. Вай дакъассагу дуссар цаймигу лишанну ва аьламатру.

 

 

 

Янна нажасрал чапал дуварча, гьассарив га атилсса аццух лишаву?

Нажас дагьсса кIану, янна дикIу, цамур зад дикIу, чара бакъа щин дуртIуну щюшин аьркинссар. Укунна ялттура лишаврийну нажас марцI къашайссар.

 

 

 

Ттун бавссар оьрчIан ккукку булун кIира шинай бакъа къабучIиссар, муния гихунмай булаву бунагьссар тIий. Му тIайлассарив?

Жула диндалийн бувну, оьрчI кIира шинай ккукку буллай хъунма баву хъинссар, мунияр махъ ккуккулия буцан буварча хъинссар. Аммарив, кIира шин там хьуну махъгу ккуккулий битавриву бунагь бакъассар.

 

 

 

Хъинну къашавай уну, духтуртурал наркотик хIаласса дару буллай бухьурча чак буллан бучIиссарив?

Инсан аькьлулий уссаксса, мунал чара бакъа чак буван аьркинссар. Мукунсса дару бувну кIулшилия гьарча, цайна цува увкIукун, циняв ливчIсса чакругу хъирив лахъан аьркинссар.

 

 

 

Мизитравун увххукун тахIият чаклин кIанай цамур чак буван бучIиссарив?

Мизитравун увххукун, щяикIаннин кIира ракааьт чаклил даву суннатссар. Му чIумал цумур чак барчагу, суннатсса бикIу, фаризасса бикIу, тахIият чак бувссаннун ккалли шайссар. Бувагу чак къабувна щяикIарча, му мизитрал чулиннайсса адав дакъашиву хъанахъиссар.

 

 

 

Гьаттай бивщусса кIялазуруй сурат диширча, гьаттавуманан аьзав дикIайссар тIий бавссар. Му тIайлассарив?

Цалчин жунма кIулну бикIан аьркинссар кIялазуруй сурат лахъаву хIарамсса, бунагьсса даву душиву. Аьлимтурал тIимунин бувну, инсаннал васият бувну, на ивкIукун ттул кIялазурул сурат дишияра, куну бухьурча, мунихлу ганан гьаттаву танмихI бикIантIиссар. Мукунсса васият бувну къабивкIун, амма ганал оьрчIал ягу цайми гъан-маччаминнал мунал сурат кIялазуруй лахъарча, гьаттавуманан аьзав къадикIайссар, ганай цукунчIавсса аьй дакъассар, бунагь варистурайри.

 

 

 

Ттун бавссар бунагьру бусса инсаннал тавбалун байсса чак бикIайссар тIий. Му чак байсса куц кIул хьун ччива.

«ФатхIул-аьллям» тIисса луттираву бур Аьли-асхIаблул бувсъсса хIадис: «Ттухь бувсуна Абубакар Сиддикьнал цанма Идавсияту ﷺ бавмур: «Бунагь бувсса инсан чаклингу ивссуну, кIира ракааьт чаклилгу дурну, Аллагьнахь ﷻ цала ялтту учIу увкуну дуаь дуварча, Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар», – тIисса. Мунияту жунмагу хъинссар бунагь бувтари му чак буварча. Мунин ниятгу дувайссар: «На ният дував суннатсса тавбалул чаклил кIира ракааьт дуван», – куну.

 

 

 

ОьрчIру хъуни хьувкун, гайннан мюрщи хьусса янна ччуччин бучIиссарив?

Дух хьусса янна ччуччирча ягу экьи личирча бунагь бакъассар, амма уттигу лаххан шайсса тагьарданий духьурча, мискинтуран дуллуну хъинссар. Жула МухIаммад Идавсилгу ﷺ цанна цIусса янна ласайхту, духмур миски-гъаривнан дулайсса диркIссар. Жувагу мукун булларча, чири хьунтIиссар.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


Идавсин ﷺ ххирамий

Жуна кIулну ухьурча лахъисса оьрму бувтсса, чанну къашавай хъанай ивкIсса, хъус-маэшат гьарзасса, цанма ччисса куццуй ялапар хъанай ивкIсса инсан, жува бикIару мунай дакI мяш хъанай. Амма мукунсса инсаннал тIуллу, аьмаллу ххуйсса бивкIун бакъахьурча, му бувтсса оьрмулия цукунчIавсса хайр...


Оьрмулуву яла агьаммур

Жунма гьарцаннан кIулну бикIан аьркинссар жува ва дунияллийн циван бувкссарув. ЧIявусса инсантал, хаснува философтал, бикIай луглай оьрмулул мурадрах, амма инсаннал аькьлулул ссуссукьушиврул цIаний, цала дакIнин ччимур оьрмулул мурад бухьунссар тIисса хIукмулийн бучIай.   Миннахь цIуххирча,...


«Шанма бутIул ца бутIа»

Кьуръандалувусса ца яла бюхттулмур сура хъанай бур «Аль-Ихлас» («Кьулгьу»). Ва суралул хIакъираву жучIанма бивну бур тамансса Идавсил ﷺ хIадисру.   Шанма бутIул ца бутIа Абу Саид аль-Худрил бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ цалва асхIабтурахь цIувххушиву: «Ца...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...