Суал-жаваб

Суал-жаваб

Ттун бавссар «Аль-Ка́фиру́н» тIисса Кьуръандалул сура ккалан къабучIиссар тIий. Буссарив мукунсса иш диндалуву?

Цайми сурарду кунма, «Аль-Кафирун» тIимур сурагу буккин бучIиссар, чири шайссар. Цаппара чакурдиву буккин ккаккан бувнугу буссар. Буккайни тIайлану, гъалатI къахьунну, исвагьину буккин аьркинссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Жаназалул чак буллалисса чIумал шанма ща бувну бацIан аьркинссар тIутIаву тIайлассарив?

Жаназалул чак буллалими шанма ягу ххишаласса щару бувну бацIарча хъинссар. Идавсил хIадисраву увкуну бур: «Шанма ща бувну жаназалул чак бувманал бунагьру багъишла битайссар». Му куццуй, шанма ща буваншиврул, яла чанну арула инсан икIан аьркинссар. ХьхьичI имам, хъирив кIи-кIия авцIусса шанма ща бувайссар. Ряха инсан ухьурча, ца цувалу ацIайссар, ганал хъиривгу кIи-кIия авцIусса кIива ща бувайссар. Имамнал хъирив мукьа акъа акъахьурча, кIи-кIия авцIуну кIива хха бувайссар. Шама ухьурча, ца ацIайссар имамнал махъ, гайми кIия – ганал махъ хха бувну. Имамнал хъирив кIия инсан акъа акъахьурча, ца хха бувну имамнал хъирив бацIайссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Ттун бавссар хIалалну маша бувайсса инсаннан хъунмасса чири шайссар тIий. Буссарив мукун, цанма маэшат буллалиманан чири цукун хьун бюхъайссар?

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Аллагьнал ﷻ хIалал дурссар дахху-ласу, хIарам дурссар рибаъ (процент) ласаву» («Аль-Бакьара» суралул 275-мур аят).

Мукунма, Кьуръандалуву тIий бур (мяъна): «…Аьрщарайх ппив хьуну зунма маэшат тIалав буллалияра» («Джумуаь» суралул 10-мур аят).

ХIадисраву увкуну бур: «Аьдилшиву, тIайлашиву дусса машачи Кьиямасса кьини изантIиссар сиддикьтуращал ва шагьидтуращал архIал» (Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «ТIайлашиву дусса дахху-ласучи Кьиямасса кьини Аьрширал ххютулу ацIан антIиссар» (Дайлами).

Ялагу увкуну бур: «Зу маша, дахху-ласу дувара, мунивур бусса маэшатрал ацIва бутIул урчIва бутIа» - куну. (Ибрагьим, аль-ХIарби, Саид бин Мансур).

Вай аятирттава ва хIадисирттава кIул хъанай бур аьдлулий маша буллалиманан хъунмасса чири бушиву.

2026-08-01 (Сафар 1448 ш.) №8.


Хъинмунил гьану

Имам Муслимлул луттираву бур укунсса хIадис: «МухIаммад Идавсил ﷺ увкуна: "Аллагь Тааьла МарцIмари, марцIмур дакъа кьамулгу къадуваймари».   Кьуръандалуву Аллагьнал ﷻ халкьуннайн амру бувссар идавстурайхчIин: «Зу дукияра марцIмур, тIуллугу хъинсса дуллали»...


Суал-жаваб

Чак бяличIан буван бучIисса ишру цумири? Фаризасса ва ссуннатсса чак бяличIан баврил хIукмурду личIи-личIиссар. ЦукунчIавсса багьана бакъанува чак бяличIан буван къабучIиссар, хIарамссар. Амма хъуслин зарал шавриясса нигь куннасса тагьардануву чак бяличIан буван ихтияр дуссар. Чак буллалиманан...


ХIакьсса мяърипат

ЦIанасса социал сетирдал заманнай сакин хьуну бур аьжаивсса масала: жула дакIнил энергия кьатIурдай дурган дурну, цайминнайх дарчIуну, кулпатран так увхсса, ссахчIав гъира бакъасса инсан личIлай ур. Мукунсса тагьарданул кулпатраву тIааьндакъашивуртту чIяру дуллай дур, лас ва щар кунная ку арх...


Мурахас хьусса цучIав акъассар

Инсан цуксса дин дусса, иман цIакьсса ухьурчагу, оьрму щаллу буваншиврул ганан чара бакъа аьркинссар лякъин хъус, дукия, цува дузал увансса маэшат буллан. Цува ва цала кулпат щаллу баву – цумацагу бусурманчунал буржри, чак, зума ва цаймигу диндалул тIалавшиннарду куннасса.   Дунияллул...


Гъази-Гъумучиял щейх Абу Оьбайда

НицIавкIратусса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул «Сабат» ва «Мактубат» тIисса луттирдаву кIицI ларгун дур Сайид Абу Оьбайда бин Сайид Нуруддин аль-ХIусайни аль-Гъумуки ад-Дагъистани тIисса цIа. Шичча мяйжан хъанай бур Абу Оьбайда Гъумучатусса, МухIаммад Идавсил ﷺ душнил...