Суал-жаваб

Суал-жаваб

Ттун бавссар «Аль-Ка́фиру́н» тIисса Кьуръандалул сура ккалан къабучIиссар тIий. Буссарив мукунсса иш диндалуву?

Цайми сурарду кунма, «Аль-Кафирун» тIимур сурагу буккин бучIиссар, чири шайссар. Цаппара чакурдиву буккин ккаккан бувнугу буссар. Буккайни тIайлану, гъалатI къахьунну, исвагьину буккин аьркинссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Жаназалул чак буллалисса чIумал шанма ща бувну бацIан аьркинссар тIутIаву тIайлассарив?

Жаназалул чак буллалими шанма ягу ххишаласса щару бувну бацIарча хъинссар. Идавсил хIадисраву увкуну бур: «Шанма ща бувну жаназалул чак бувманал бунагьру багъишла битайссар». Му куццуй, шанма ща буваншиврул, яла чанну арула инсан икIан аьркинссар. ХьхьичI имам, хъирив кIи-кIия авцIусса шанма ща бувайссар. Ряха инсан ухьурча, ца цувалу ацIайссар, ганал хъиривгу кIи-кIия авцIусса кIива ща бувайссар. Имамнал хъирив мукьа акъа акъахьурча, кIи-кIия авцIуну кIива хха бувайссар. Шама ухьурча, ца ацIайссар имамнал махъ, гайми кIия – ганал махъ хха бувну. Имамнал хъирив кIия инсан акъа акъахьурча, ца хха бувну имамнал хъирив бацIайссар. («ТухIфатуль-мухIтаж»)

 

 

 

Ттун бавссар хIалалну маша бувайсса инсаннан хъунмасса чири шайссар тIий. Буссарив мукун, цанма маэшат буллалиманан чири цукун хьун бюхъайссар?

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «Аллагьнал ﷻ хIалал дурссар дахху-ласу, хIарам дурссар рибаъ (процент) ласаву» («Аль-Бакьара» суралул 275-мур аят).

Мукунма, Кьуръандалуву тIий бур (мяъна): «…Аьрщарайх ппив хьуну зунма маэшат тIалав буллалияра» («Джумуаь» суралул 10-мур аят).

ХIадисраву увкуну бур: «Аьдилшиву, тIайлашиву дусса машачи Кьиямасса кьини изантIиссар сиддикьтуращал ва шагьидтуращал архIал» (Тирмизи).

Цамур хIадисраву увкуну бур: «ТIайлашиву дусса дахху-ласучи Кьиямасса кьини Аьрширал ххютулу ацIан антIиссар» (Дайлами).

Ялагу увкуну бур: «Зу маша, дахху-ласу дувара, мунивур бусса маэшатрал ацIва бутIул урчIва бутIа» - куну. (Ибрагьим, аль-ХIарби, Саид бин Мансур).

Вай аятирттава ва хIадисирттава кIул хъанай бур аьдлулий маша буллалиманан хъунмасса чири бушиву.

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


ХIаж байсса барз

Бусурманнал календарьданул махъва-махъмур Зуль-ХIижжа барзри. Ва зурул цIанил мяънагу – ХIаж байсса барз тIиссар. Гьарца шинал Зуль-ХIижжа зуруйри хъунмамур ХIаж бувайсса, цамур чIумал буван къашайссар. ЧIивимур ХIаж – Оьмра – ччимур чIумал буван ихтияр дуссар.   Ва зурул...


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Кьурбандалул байран

Кьурбандалул кьини – Исламравусса яла агьаммур байран хъанахъиссар. Аьрабрай ванийн «Эд аль-АдхIа» учайссар. Му хъанахъиссар Зуль-ХIижжа зурул 10-мур кьини. Мунил хъиривсса шанма гьанттагу байрандалул гьантрину ккаллиссар, миннуйн «ташрикьрал» гьантри...


КьюлтIмур кIул бан шайссарив?

ЦIанасса чIумал цаппара инсантал цукунсса бунугу балаллувун ягу захIматшивурттавун багьсса чIумал, аькьлу бухлавгсса кунма, му захIматшиврува ххассал хьуншиврул бикъавсса кIану къабитай: духтуртурачIан лагай, хIакимтурачIан бияй, битай лахъисса сапарду, жура-журасса дару-сававру ишла дуллан бикIай....